Skip to Main Navigation

Тойм

Өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол улсын ДНБ гурав дахин өсч, сургуульд хамрагдалт нэмэгдэн, эх хүүхдийн эндэгдэл эрс буурсан зэрэг олон амжилттай, ардчилсан улс болон хөгжлөө. Хөдөө аж ахуй, эрдэс баялгийн арвин нөөц баялагтай, хүн амын боловсролын түвшин улам бүр нэмэгдэж байгаа Монгол улсын урт хугацааны хөгжлийн төлөв гэрэл гэгээтэй байна.

Экспорт эрчимжиж, хувийн секторын хөрөнгө оруулалт, тэр дундаа уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэнээр Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 2021 оны эхний хагаст аажмаар сэргэж байв.  Томоохон уурхайн баяжмалын агууламж түр хугацаанд сайжирч, Хятадын зах зээлийн эрэлт нэмэгдэн, түүхий эдийн үнэ өссөнөөр уул уурхайд түшиглэсэн эдийн засгийн өсөлтийг 2021 оны эхний улиралд дэмжсэн голлох  хүчин зүйлс болов. Цар тахлын үед засгийн газраас хэрэгжүүлсэн багц арга хэмжээний үр дүнд зээл олголт сэргэж, улмаар эдийн засагт орох хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх замаар дотоодын эрэлтийг дэмжлээ. Гэвч энэ оны эхний улиралд ажиглагдсан эдийн засгийн сэргэлт нь 2021 оны 5 дугаар сард тогтоосон хөл хорио, импортоор орж ирдэг үйлдвэрлэлийн орцын нийлүүлэлтийн саатал, түүхий эдийн экспортын тасалдал зэргээс шалтгаалан 2-р улиралд саараад байна. Засгийн газраас дэмжлэг үзүүлсэн хэдий ч ажил эрхлэлт 1-р улиралд нилээдгүй доошлоод зогсохгүй өрхийн хэрэглээ 2016 оноос хойш анх удаа агшлаа. Нэг талаас, цар тахал хөдөлмөрийн зах зээлд өргөн хүрээнд нөлөөлж улмаар өрхийн цалин, хөлсний орлого зогсонги байдалд орсон нь өрхийн хэрэглээнд нөлөөлж байгаа бол, нөгөө талаас хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл саарч, хүнсний импорт тасалдсаны зэрэгцээ шатахууны үнэ нэмэгдсэнээр хоол, хүнсний үнийн өсөлт эрчимжиж байгаа нь өрхийн хэрэглээ агших голлох хүчин зүйл болж байна. 

Энэ онд экспорт сэргэж, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг дагаад хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх, засгийн газар орлого дэмжих бодлого хөтөлбөрүүдээ үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэхийн зэрэгцээ дархлаажуулалт үр дүнтэй явагдана гэж үзвэл Монгол Улсын эдийн засаг 2021 онд 4.5 хувиар өсөх төлөвтэй байна. Орлогыг дэмжих зорилгоор засгийн газраас хэрэгжүүлж байгаа хөтөлбөрүүд нь ядуу иргэдийн хувьд цар тахлаас үүдэлтэй орлогын алдагдлыг нөхөх боловч эдийн засгийн сэргэлт сул байх, хүнсний үнийн өсөлт цаашид эрчимжих тохиолдолд өрхийн өр зээл хэт их нэмэгдэх, хүүхдийн хүнс тэжээл, өрхийн эрүүл мэндтэй холбоотой урт хугацааны сөрөг үр дагаврууд гарах эрсдэлтэй. Тиймээс, Монгол Улсын хувьд нэн даруй анхаарах ёстой асуудал бол цар тахлыг тогтоон барих, төсвийн хязгаарлагдмал орон зайн хүрээнд эдийн засгийн сэргэлтийг баталгаажуулах явдал юм. Харин, төсвийн шинжтэй арга хэмжээг аажмаар хумьж, ирээдүйд төсөвт дарамж үүсгэж болзошгүй өр төлбөр ихээр нэмэгдэх, гадаад тэнцвэр алдагдахад хүргэх эрсдэлийг хязгаарлах шаардлагатай байна. 

Монгол Улсын албан ёсны ядуурлын түвшин 2010 оноос хойш хэлбэлзэж ирсэн. 2010-2014 онуудын эдийн засгийн хурдтай өсөлтийн үед ядуурлын түвшин 38.8 хувиас 21.6 хувь болж нэлээд буурсан. Харин 2016 – 2018 онуудад ядуурал хөдөө орон нутагт буурсан боловч хот суурин газарт төдийлөн буураагүй дүр зураг ажиглагдаж байна.  Эдийн засгийн өсөлт хөдөө орон нутгийн ядуу иргэдэд илүү хүртээмжтэй байсан гэж хэлж болохоор байгаа ба 2016 онд 34.9 хувь байсан хөдөөгийн ядуурлын түвшин 2018 онд 4 хувиар буурч, 30.8 хувь болсон. Үүнд мал, мал аж ахуйн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт, ядуу, бага орлоготой иргэдэд чиглэсэн нийгмийн хамгааллын хөтөлбөрүүд голлон нөлөөлөв. Ойрын жилүүдэд хөдөлмөр эрхлэлт, ядууралд чиглэсэн нийгмийн хамгааллын бодлогыг төсвийн хувьд тогтвортой байдлаар хэрэгжүүлэх, эдийн засгийн өсөлт эерэг байх нь ядуурлыг бууруулах гол түлхэц хүч байх болно.

Тогтвортой бөгөөд хүртээмжтэй өсөлтийг цогцлоож, ядуурлыг бууруулахын тулд Монгол улс засаглалыг бэхжүүлэх, төсвийн орлогыг үр ашигтай удирдах чадавхийг сайжруулах, эдийн засгийн нөөцийг зардал, хөрөнгө оруулалт, хуримтлалд оновчтой хуваарилах, хот болон хөдөөгийн бүх иргэдийг ижил тэгш боломжоор хангах шаардлагатай. Үүнийг байгаль орчноо хамгаалсан, цаашлаад хүн амын үе үеийн эрх тэгш байдлыг хангасан байдлаар хэрэгжүүлэх нь зүйтэй юм.

Сүүлд шинэчлэгдсэн: 2021.11.24

ЗЭЭЛ ОЛГОЛТ

Монгол Улс: Үзүүлэх тусламж санхүүгийн жилээр /ам. доллараар/*

*Үүнд ОУХА болон ОУСБХБ амлалт орсон байгаа
Image
ЗУРГИЙН ГАЛЕРЕЙ
Бусад зураг

ДЭЛГЭРЭНГҮЙ

Нэмэлт мэдээлэл

Суурин төлөөлөгчийн газрын хаяг, утас

Утас: +(976) 7007 8200
Дэлхийн Банкны Монгол дахь Суурин Төлөөлөгчийн Газар, Сөүлийн гудамж - 4, M-Си-Эс Плаза, 5-р давхар
+1 202-473-4709
1818 H Street, N.W., Washington, DC 20433 U.S.A.