Regiony węglowe na Ukrainie skorzystają z polskich doświadczeń ze sprawiedliwej transformacji

WARSZAWA, 7 października 2020 r. – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz Bank Światowy w porozumieniu z Komisją Europejską rozpoczynają współpracę, której celem jest wymiana doświadczeń pomiędzy regionami górniczymi Polski i Ukrainy, co ma pomóc obu krajom przygotować się w najbliższych latach na transformację energetyczną. Inicjatywa jest częścią międzynarodowego programu, który wspiera kraje w tworzeniu i wdrażaniu przyjaznej społecznie, niskoemisyjnej energetyki.

NFOŚiGW będzie koordynował wizyty studyjne, konferencje i spotkania organizowane w Polsce przez Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych oraz Główny Instytut Górnictwa. Udział strony ukraińskiej w wymianie wiedzy będzie z kolei zapewniony dzięki środkom Banku Światowego (fundusze powiernicze ESMAP oraz EGPS), we współpracy z Komisją Europejską.

Przedstawiciele ukraińskiego sektora publicznego i prywatnego odbędą spotkania z przedstawicielami polskich miast, między innymi w województwie śląskim, aby rozmawiać o doświadczeniach na temat transformacji i wyzwaniach, z jakimi borykają się poszczególnie regiony górnicze, m.in. związanych z otoczeniem regulacyjnym, organizacyjnym, gospodarczym, społecznym, przestrzennym czy środowiskowym.

„NFOŚiGW od 31 lat z powodzeniem promuje i finansuje działania na rzecz proekologicznych zmian w Polsce, w tym m.in. projekty na rzecz poprawy perspektyw gospodarczych regionów zdominowanych przez górnictwo. Mamy więc skąd czerpać doświadczenie na temat procesu sprawiedliwej transformacji. Wiele polskich ośrodków ma w tym obszarze spore sukcesy. Cieszymy się, że to doświadczenie polskich miast i regionów może się przydać naszym ukraińskim partnerom” – mówi Artur Lorkowski, wiceprezes NFOŚiGW.

Rząd Ukrainy pracuje obecnie nad planem transformacji dla regionów górniczych, którego celem jest dywersyfikacja lokalnych gospodarek dzięki tworzeniu dobrych warunków do rozwoju nowych branż i powstawania nowych miejsc pracy. Jednocześnie, celem jest zapewnienie równych szans wszystkim mieszkańcom poprzez działania osłonowe dla górników i pracowników sektorów bezpośrednio związanych z przemysłem wydobywczym.

Polska, z bogatą, ponad trzydziestoletnią historią zmian w sektorze górniczym może być źródłem wartościowych lekcji dla innych. Choć kraj nadal jest największym producentem węgla kamiennego w Unii Europejskiej, to udało się mu osiągać wzrost gospodarczy bez analogicznego wzrostu emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Podczas gdy w ciągu ostatnich 30 lat polski produkt krajowy brutto (PKB) wzrósł siedmiokrotnie, intensywność energetyczna (ilość energii potrzebna do wyprodukowania jednej jednostki PKB) obniżyła się o około jedną trzecią, czyniąc z Polski sztandarowy przykład odpowiedzialnego społecznie i zrównoważonego rozwoju gospodarczego.

„Nasza współpraca z NFOŚiGW w obszarze sprawiedliwej transformacji wpisuje się w dwa zasadnicze cele programu Banku Światowego w Polsce, tj. wspieranie proekologicznych zmian i propagowanie wymiany wiedzy pomiędzy Polską a innymi krajami. Nasze obecne projekty przeciwpowodziowe na Odrze i Wiśle, a także realizowane wspólnie z NFOŚiGW inicjatywy dla czystego powietrza, pokazują, że zrównoważony wzrost jest dla nas w Polsce priorytetem” – mówi Marcus Heinz, Przedstawiciel Banku Światowego na Polskę i kraje bałtyckie.

Nowy projekt będzie realizowany w ramach „Platformy na rzecz Regionów Górniczych na Bałkanach Zachodnich i Ukrainie”, powołanej we wrześniu 2019 r. z inicjatywy Banku Światowego i Komisji Europejskiej (Dyrekcja Generalna ds. Energii i Dyrekcja Generalna ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia), z koncepcyjnym wsparciem w zakresie transformacji gospodarczej ze strony polskiego rządu, Prezydencji COP24. Poprzez doradztwo, opracowywanie materiałów naukowych i propagowanie współpracy pomiędzy regionami, platforma ma ułatwiać proces energetycznej i ekonomicznej transformacji regionów węglowych w kierunku gospodarki niskoemisyjnej. Platforma bazuje na doświadczeniach „Inicjatywy na rzecz Regionów Górniczych w Procesie Transformacji” Komisji Europejskiej, poszerzając zakres działań o nowe możliwości wymiany pomysłów i wiedzy drogą kontaktów bezpośrednich i wirtualnych.

„Proces transformacji energetycznej dotyczy wszystkich mieszkańców regionów węglowych w Europie. Poszukując rozwiązań musimy zabiegać o zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron. Najlepsze pomysły często rodzą się na miejscu, w regionach, a przykład inicjatywy Komisji Europejskiej pod nazwą ‘inicjatywa na rzecz Regionów Górniczych w Transformacji’ pokazuje jak działania spod znaku sprawiedliwej transformacji wspierają wymianę wiedzy, rozwój strategii i identyfikację projektów w celu wsparcia regionów węglowych w ich transformacji energetycznej" – mówi Catharina Sikow-Magny, dyrektor ds. wewnętrznego rynku energii w Komisji Europejskiej.

***

Dodatkowe informacje na temat Platformy na rzecz Regionów Górniczych na Bałkanach Zachodnich i Ukrainie oraz najczęściej zadawane pytania (w języku ang.).

About The World Bank

The World Bank Group has a bold vision: to create a world free of poverty on a livable planet. In more than 100 countries, the World Bank Group provides financing, advice, and innovative solutions that improve lives by creating jobs, strengthening economic growth, and confronting the most urgent global challenges. For more information, please visit www.worldbank.org, www.miga.org, and www.ifc.org.