Learn how the World Bank Group is helping countries with COVID-19 (coronavirus). Find Out

OPINIA

Reagowanie na kryzys, dzielenie się doświadczeniami

15 kwietnia 2013


Philippe Le Houerou Gazeta Wyborcza



Polska przeszła daleką drogę od początku transformacji ponad 20 lat temu. Obecnie średni dochód jest niemal cztery razy wyższy od poziomu notowanego w 1990 roku. Odsetek osób żyjących w ubóstwie zmniejszył się z 20 procent do mniej niż 7 procent.  Oczekiwana długość życia wzrosła w tym samym okresie o 6 lat.

Historia Polski jest pod wieloma względami nadzwyczajna. Wzrost gospodarczy jest jednocześnie silny i powszechny.  Świadectwem tego wspólnego dobrobytu mogą być postępy widoczne w dolnych 40% populacji, gdzie średnia konsumpcja rosła w takim samym tempie, jak w całym społeczeństwie – o 4% w okresie poprzedzającym kryzys (w latach 2002-2008). Rzecz jasna, wiele jeszcze pozostaje do zrobienia, aby Polska osiągnęła średni poziom dochodów UE, ale dotychczasowe postępy dają wiele nadziei na przyszłość.

Wyniki gospodarcze Polski w ostatnim okresie także napawają optymizmem. W latach 2008 - 2011 Polska była najszybciej rosnącą gospodarką unijną, z łącznym wskaźnikiem wzrostu w tym okresie na poziomie 17 procent. Polska była także jedynym krajem UE, który w 2009 roku uniknął recesji.  Przyczyny tego sukcesu są znane: solidne wskaźniki fundamentalne, zdrowy sektor finansowy, ścisła integracja łańcuchów dostaw kilku gospodarek należących do najsilniejszych w UE, a także odpowiednia polityka anty-cykliczna prowadzona przez władze.   

W chwili obecnej Polska zmaga się z poważnymi przeciwnościami. Gospodarka zwalnia, a bezrobocie rośnie. Zarówno sam Rząd, jak i obserwatorzy z zewnątrz spodziewają się, że rok 2013 będzie należał do trudnych.  Instrumenty, z jakich skorzystano w latach 2008-2009 w celu pobudzenia popytu nie są już dostępne. Chcąc przetrwać kryzys i wyjść z niego jako gospodarka konkurencyjna w skali globalnej, Polska musi sfinalizować kilka niedokończonych reform strukturalnych.  Oznacza to m.in. podniesienie jakości wydatków publicznych – tak, aby każda złotówka z kieszeni podatników mogła zostać lepiej wykorzystana na budowę infrastruktury i realizację usług. Oznacza to również reformę sektorów społecznych – tak, aby usługi na rzecz gwałtownie starzejącego się społeczeństwa były świadczone lepiej i taniej. Oznacza to także bardziej stanowcze kroki w zwalczaniu biurokracji dotykającej prywatnych przedsiębiorców – tak, aby mogli oni skutecznie wykorzystywać wszystkie nadarzające się możliwości tworzenia bogactwa i miejsc pracy.  Oznacza to pobudzanie innowacyjności – tak, aby polska kreatywność i przedsiębiorczość przyczyniały się do ogólnej korzyści.  Oznacza to wreszcie, że uczestnictwo w rynku pracy musi się stać łatwiejsze i bardziej atrakcyjne pod względem ekonomicznym – tak, aby do budowania dalszego dobrobytu kraju zmobilizować cały dostępny kapitał ludzki. 

Trzeba przyznać, że Rząd podejmuje działania w tym kierunku. Jednak tempo reform powinno odzwierciedlać powagę sytuacji. Podobnie jak w innych krajach Europy nie jest to bynajmniej łatwe zadanie, ponieważ wymaga stawienia czoła podwójnej przeszkodzie w postaci inercji biurokracji oraz żywotnych interesów, które zostaną naruszone przez reformy. 

Jednocześnie Polska może wnieść dużo szerszy wkład.  Może się podzielić swoimi doświadczeniami z innymi krajami – tym, jak pomyślnie przejść z gospodarki nakazowo-rozdzielczej do wolnorynkowej, jak uzyskać wzrost bez nierówności, jak przeprowadzić udane reformy w konkretnych dziedzinach takich jak edukacja, system emerytalny czy efektywność energetyczna.  Polska może przekazać innym krajom, co się sprawdziło, a co nie, aby mogły one wyciągnąć z tych doświadczeń właściwe wnioski w kontekście własnej sytuacji. W ten sposób Polska może się znaleźć w gronie ambasadorów reform w UE.

Bank Światowy wspiera polskie wysiłki od wczesnych etapów transformacji.  Na początku nasze zaangażowanie miało tradycyjną formę opartą na pożyczkach i pomocy technicznej (merytorycznej). Z biegiem czasu relacja ewoluowała w kierunku partnerstwa opartego na wzajemnej wymianie wiedzy i doświadczeń. Bank Światowy jest zaszczycony mogąc służyć polskim władzom swoim międzynarodowym doświadczeniem i niezależnym doradztwem w zakresie kształtowania polityki na wielu obszarach. Jednocześnie pragniemy uczyć się na polskich doświadczeniach, wyciągając z nich wnioski przydatne we współpracy w innymi krajami.  Jest to relacja zbudowana na partnerstwie z wyboru, którą w nadchodzących latach mamy nadzieję rozwijać.


Kontakty medialne
W Warszawie
Anna Kowalczyk
tel : + 48 605 282 998
akowalczyk@worldbank.org

Api
Api