ផលិតភាព, ពិពិធកម្ម និងការវិនិយោគក្នុងស្រុក ជាកត្តាគន្លឹះសម្រាប់ការងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា

ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ​២០២២ — សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ចំណោម​សេដ្ឋកិច្ចតំបន់​អាស៊ីបូព៌ាដែលរងការខូចខាត​យ៉ាងដំណំ​ពីសំណាក់​ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះអា​ច​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ឱ្យ​មានកំណើនទៀងទាត់ឡើង​វិញ​បានតាមរយៈការបង្កើន​ផលិតភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន និងពលករ, ពង្រីកពិពិធភាពក្នុងផ្នែកនាំចេញ និង​ចាត់វិធានការ​នានាឈានទៅជំរុញ​ការ​វិនិយោគ​ក្នុង​ស្រុកថែមទៀត។ ធនាគារពិភពលោក​និយាយដូច្នេះនៅ​ក្នុងជំនួយ​ស្មារតីមួយស្តីពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់​​កម្ពុជា។

កម្ពុជាធ្លាប់សម្រេច​បាន​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​អត្រា​ជាមធ្យម​ ៧,៧ភាគរយ​ក្នុង​មួយឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ​១៩៩៥​ ដល់​ឆ្នាំ២០១៩ ប៉ុន្តែ​អត្រា​នេះ​បានស្រុតចុះយ៉ាងគំហុក​អស់ចំនួន១០,១ភាគរយ ធ្វើ​ឱ្យ​ទំហំសេដ្ឋកិច្ច​រួមមាឌអស់​៣,១ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០ មុន​នឹង​រើបឡើងវិញ​សន្សឹមៗ​រហូតបានកំណើន​ ២,២ភាគរយ​ នាដំណាច់ឆ្នាំនោះ។ ជំងឺរាតត្បាតជាដើមចមធំធ្វើ​ឱ្យទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះយ៉ាងសម្បើម ប៉ុន្តែ​ការពឹងផ្អែក​ទៅលើផលិតផល, ទីផ្សារ និង​ធន​ធាន​ហិរញ្ញប្បទានដែលមានមូលដ្ឋានតូចចង្អៀត ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ខ្វះជំហររឹងមាំសម្រាប់​ទប់​ទល់​ទៅនឹងការអង្រួនដែលកើតមានចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច នេះបើយោង​តាមការលើកឡើងនៅក្នុង​របាយការណ៍ក្រោមចំណងជើងថា “ការអភិវឌ្ឍមានភាពធន់៖ យុទ្ធសាស្ត្រ​សម្រាប់​ធ្វើ​ពិពិធកម្ម​លើគំរូកំណើនសេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា” (Resilient Development, a Strategy to Diversify Cambodia’s Growth Model)។

លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាម សាលីម (Maryam Salim) ប្រធានគ្រប់គ្រងនៃធនាគារពិភពលោកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា៖ “ការងាកទៅរកគន្លងផ្លូវឆ្ពោះទៅមានកំណើន​ដោយចរីភាពវិញ​ ចាំបាច់​ត្រូវ​ការ​របៀបវារៈកែទម្រង់​ប្រកបដោយមហិច្ឆតាមួយ ដែលផ្តោត​ការយកចិត្តទុកដាក់លើ​ការ​បង្កើនសមត្ថភាព​របស់ក្រុមហ៊ុន ពលករ និង​ក្រុមគ្រួសារនៅកម្ពុជា, ពង្រឹង​បទប្បញ្ញត្តិ​ដើម្បី​ឆ្លើយតបទៅនឹង​សកម្មភាពបំភ្លៃលើទីផ្សារ និងដើម្បីកែលម្អបរិយាកាសធ្វើធុរកិច្ច, និង​ការវិនិយោគថែមទៀត​ទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដែលទ្រទ្រង់ដល់កំណើន​ប្រកបដោយគុណភាព”។

លើកស្រី សាលីម ពោលបន្ថែមទៀតថា៖ “ចំណាត់ការគោលនយោបាយរយៈពេលខ្លី និង​មធ្យម​មួយចំនួន​អាច​មានប្រយោជន៍ដល់​យុទ្ធសាស្ត្រា​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច ហើយតាមរយៈនោះវានឹងអនុញ្ញាតឱ្យ​កម្ពុជា​អាចកសាងសេដ្ឋកិច្ច​បានមកវិញ​កាន់​តែរឹងមាំ​ថែមទៀតនៅក្រោយសម័យមានវិបត្តិកូវីដ-១៩។”

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ផលិតផលចំនួនប្រាំមុខ មានវិស័យកាត់ដេរ,​ ស្បែកជើង, អង្ករ, ដំឡូងមី និង​ទេសចរណ៍ មានទំហំ​៨០ភាគរយនៃទំហំនាំចេញសរុបរបស់កម្ពុជា ប៉ុន្តែនៅក្នុងនោះ​មានទីផ្សារ​ធំ​តែពីរប៉ុណ្ណោះ គឺសហភាពអឺរ៉ុប និង សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលស្រូបយក​៦៩ភាគរយនៃបរិមាណទំនិញនាំចេញ​ទាំងនោះ។ ​ផលិតភាពពលកម្មក៏នៅទាបដោយមកពីជំនាញនិងការបណ្តុះបណ្តាលនៅមានកម្រិតទាប ហើយ “កត្តា​ផលិតភាពសរុប” -- ដែលជារង្វាស់សម្រាប់កំណត់មើលថាតើ​ប្រទេសមួយ​ប្រើប្រាស់មាន​ប្រសិទ្ធផលកម្រិតណានូវពលកម្ម​និង​ដើមទុនរួមរបស់ខ្លួន​ -- ក៏នៅទាបដែរ។ លើសពីនេះទៀត ​អត្រា​ប្រាក់​សន្សំក្នុងប្រទេសមានកម្រិត​ទាប គួបផ្សំនឹង​នឹងការវិនិយោគក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិតទាបដែរ ធ្វើ​ឱ្យ​​កម្ពុជាត្រូវ​​ពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើ​ធន​ធាន​ហិរញ្ញប្បទាននៅខាងក្រៅប្រទេស។

កម្ពុជា​មាន​ជម្រើសច្រើនសម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ខ្វះពិពិធកម្មក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច និង សម្រាប់​កសាងឡើងវិញឱ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរជាងមុន។ ការ​វិនិយោគទៅលើធនធានមនុស្ស,​ ការធ្វើ​ឱ្យ​ការ​​បែងចែកធនធានឱ្យ​កាន់​តែមានប្រសិទ្ធផល​តាមរយៈការ​កែលម្អសមត្ថភាពស្ថាប័នទីផ្សារ​, និង​ការ​បង្កើន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ការវិនិយោគសាធារណៈ ទាំងអស់នេះស្ថិតក្នុងចំណោម​ជម្រើស​ដែល​អាច​ជួយ​ជំរុញ​ផលិតភាពក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​។​ ការ​បង្កើន​ការ​រួមចំណែករបស់ខ្លួនទៅក្នុង​ខ្សែច្រវាក់​តម្លៃសាកល, ការ​បង្កើតតម្លៃបន្ថែម​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម, និង​ការ​ពង្រីកភាព​ប្រកួតប្រជែង​នៅ​ក្នុង​វិស័យសេវាកម្ម ក៏​នឹង​អាច​ជួយ​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​នាំចេញ​កាន់តែមានភាពសម្បូវបែបផងដែរ។ ការវិនិយោគក្នុងស្រុក​នឹងទទួលបានប្រយោជន៍ថែមទៀត ពីការលើកកម្ពស់​ការសន្សំប្រាក់​ក្នុងស្រុក​ឱ្យមានកម្រិតកាន់តែខ្ពស់, ការលើកទឹកចិត្ត​ដល់​ការ​វិនិយោគបរទេសនៅតាមវិស័យមានផលិតភាពខ្លាំងជាងគេ និង​ការ​ពង្រីកលទ្ធភាពក្នុង​ការស្វែងរកបានហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់​យកមកធ្វើ​អាជីវកម្ម។

About The World Bank

The World Bank Group has a bold vision: to create a world free of poverty on a livable planet. In more than 100 countries, the World Bank Group provides financing, advice, and innovative solutions that improve lives by creating jobs, strengthening economic growth, and confronting the most urgent global challenges. For more information, please visit www.worldbank.org, www.miga.org, and www.ifc.org.