Learn how the World Bank Group is helping countries with COVID-19 (coronavirus). Find Out

MIŠLJENJA

Odgovor na MINA Business na neovisnost središnje banke (24. lipanj 2010)

24. lipnja 2010.


Jan-Peter Olters, Šef kancelarije Svjetske banke u Crnoj Gori



Istorija je pokazala da visoke i eskalirajuće stope inflacije, ili krize finansijskog i bankarskog sektora, mogu izbrisati cjeloživotne štednje, što je često polazna tačka neželjenih političkih dinamika.
Aktuelna globalna finansijska kriza, na primjer, bila je pokrenuta nedovoljnom supervizijom pojedinih segmentata hipotekarnog tržista u SAD, a to je samo posljednji primjer koji pokazuje važnost efikasnog nadzora.
Duga Evropska istorija prepuna je epizoda (hiper)inflacije i finansijskih kriza, koje su uvjerile ekonomiste, a tako i političare, da je funkcionalna i operativna nezavisnost centralne banke, pored demokratije, najefektniji institucionalni instrument za poboljšanje dugoročnih ekonomskih performansi.
Zbog toga Evropski zakoni propisuju da ni Evropskoj centralnoj banci, niti nacionalnim centralnim bankama ili, u tom smislu, bilo kojem članu njihovih tijela koja donose odluke, nije dozvoljeno da traže ili primaju instrukcije od EU institucija ili vlada. Pri tome, zakoni zahtijevaju da izvršne vlasti svih država članica EU poštuju taj princip onemogućavajući ih tako u pokušaju da utiču na članove tijela koja donose odluke u EU ili nacionalnih centralnih banaka.
Vlada i Centralna banka Crne Gore blisko su sarađivale sa ekspertima Evropskih institucija, MMF-a i Svjetske banke na pripremi prijedloga vrlo solidnih organskih zakona usklađenih sa najboljom međunarodnom praksom i Evropskim standardima i principima.
Nezavisnost centralne banke znači, naravno, da monetarne vlasti, u okviru mandata i instrumenata predviđenih zakonom o centralnoj banci, mogu preduzimati odgovarajuće akcije koje smatraju neophodnim za osiguranje niske inflacije i finansijske stabilnosti, čak i onda kada vlada nije (u potpunosti) saglasna sa tom odlukom.
Stoga bi bilo šteta ako bi u ovoj grupi zakona bile izvršene izmjene koje bi kreirale percepciju da se radi o reakciji na ranije odluke Centralne banke.
Bilo bi za žaljenje ako bi zakoni o finansijskom sektoru, koji su od najvećeg kvaliteta, bili usvojeni u obliku koji ne bi bio prepoznat kao jasan i ohrabrujući signal, poslat od strane Crnogorskih kreatora politike, o podršci jačanju javnih institucija i učvršćivanju mehanizama koji treba da obezbijede stabilnost cijena i finansijskog sektora, već bi kreiralo prepreke na putu ostvarivanja sveobuhvatnih političkih ciljeva Vlade Crne Gore.

Api
Api