Polska gospodarka skurczy się w 2020 r. z powodu epidemii, a następnie zacznie stopniowo odrabiać straty

WARSZAWA, 7 października 2020 r. – Polska gospodarka może skurczyć się w 2020 r. pierwszy raz od niemal 30 lat, a skala recesji może wynieść 3,9 procent, wynika z opublikowanego w środę raportu Banku Światowego na temat sytuacji gospodarczej w regionie Europy i Azji Środkowej.

Zmniejszające się restrykcje związane z pandemią, powrót do normalności wielu branż w gospodarce, programy pomocowe rządu, a także powolne odreagowanie u głównych partnerów handlowych pozwolą Polsce powrócić w 2021 r. na ścieżkę umiarkowanego wzrostu.

Według ekonomistów Banku Światowego, w 2021 r. wzrost produktu krajowego brutto (PKB) może wynieść 3,5 procent. Spodziewana recesja w 2020 r. ma być płytsza niż ta na poziomie 4,2 procent zakładana w czerwcu. Z kolei odreagowanie w 2021 r. może być szybsze niż prognozowane w czerwcu 2,8 procent. Prognozy obarczone są jednak sporym ryzykiem błędu i mogą okazać się zbyt optymistyczne.

„Polska gospodarka była silna kiedy rozpoczęła się pandemia COVID-19. Lata nieprzerwanego wzrostu gospodarczego, odpowiedzialna polityka makroekonomiczna, dostęp do środków europejskich oraz programy socjalne sprawiły, że udało się opanować kryzys i ograniczyć jego negatywne konsekwencje” – mówi Marcus Heinz, przedstawiciel Banku Światowego na Polskę i kraje bałtyckie. „Jednocześnie pandemia przypomniała wszystkim, że kryzys nie oszczędza nikogo. Dlatego już teraz musimy inwestować w rozwój po pandemii poprzez między innymi usprawnianie systemu ochrony zdrowia, edukacji czy poprawianie klimatu inwestycyjnego” – dodaje Marcus Heinz.

Z powodu recesji w 2020 r. skala ubóstwa w całym regionie Europy i Azji Środkowej może się zwiększyć. Nawet 6 milionów ludzi może popaść w biedę definiowaną jako dochód dzienny na poziomie poniżej 5,5 dolara, czyli poniżej linii ubóstwa najczęściej przyjmowanej dla krajów o średnim poziomie dochodu.

Negatywne konsekwencje pandemii są szczególnie odczuwalne w sektorze edukacji i zdrowia. Wirus zabił już tysiące ludzi, a część z nich, która wyzdrowiała będzie się przez dłuższy czas borykać z problemami zdrowotnymi. Z kolei zamknięcie szkół może przełożyć się na straty w nauczaniu sięgające od jednej trzeciej do nawet całego roku kształcenia, co w konsekwencji może zwiększać nierówności, ponieważ najbardziej dotknięci będą słabsi uczniowie.

Specjalna część raportu pokazuje, że lepszy dostęp oraz poprawa jakości kształcenia wyższego, a także redukowanie czynników ryzyka dla zdrowia mają kluczowe znaczenie dla działań na rzecz odreagowania gospodarki w regionie. Choć kraje w Europy i Azji Środkowej radzą sobie całkiem nieźle jeśli chodzi o podstawową edukację i usługi zdrowotne, co wynika z Indeksu Kapitału Ludzkiego Banku Światowego, wiele krajów musi robić więcej, aby móc osiągać w przyszłości sukcesy.

„Nie wystarczy przeżyć, tak samo jak niewystarczające jest ukończenie podstawowej edukacji. Osoby dorosłe powinny być zdrowe, aktywne i zdolne do pracy, jeśli tylko jest to możliwe” – mówi Asli Demirgüç-Kunt, główna ekonomistka Banku Światowego na Europę i Azję Środkową. „Dlatego szczególnie ważne jest aby zmniejszać ryzyko otyłości, ograniczać palenie i spożywanie alkoholu, co negatywnie wpływa na zdrowie starzejących się osób. Szkoły wyższe z kolei muszą przygotowywać studentów na wyzwania współczesnego rynku pracy” – dodaje Asli Demirgüç-Kunt.

W regionie Europy i Azji Środkowej ponad 18 procent społeczeństwa boryka się z problemem otyłości, niemal 23 procent od czasu do czasu spożywa duże ilości alkoholu, zaś prawie 26 procent pali papierosy. Te wskaźniki są szczególnie niepokojące w Europie Wschodniej i w Rosji, gdzie przewidywana długość życia jest najkrótsza w całym regionie. Występowanie tych czynników ryzyka nie tylko zwiększa prawdopodobieństwo wielu chorób, na przykład układu krążenia, ale także zwiększa umieralność na COVID-19.

Dobrej jakości edukacja wyższa ma kluczowe znaczenie, ponieważ dzięki niej osoby mogą pozostawać konkurencyjne na szybko zmieniającym się rynku pracy. Ponadto, poprawa jakości szkolnictwa wyższego na Bałkanach, w Europie Wschodniej, Południowym Kaukazie czy Azji Środkowej pomogłaby krajom zatrzymać wykwalifikowaną siłę roboczą w momencie, kiedy problemem jest emigracja.

About The World Bank

The World Bank Group has a bold vision: to create a world free of poverty on a livable planet. In more than 100 countries, the World Bank Group provides financing, advice, and innovative solutions that improve lives by creating jobs, strengthening economic growth, and confronting the most urgent global challenges. For more information, please visit www.worldbank.org, www.miga.org, and www.ifc.org.