Тойм

Өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд Монгол улс социалист улсаас өсөн нэмэгдэж буй эдийн засагтай, олон намын тогтолцоотой хүчирхэг улс болж өөрчлөгдөж ирлээ. Эдүгээ Монгол улс их хэмжээний эрдэс баялгийн олборлолтоос үүдэлтэй үсрэнгүй өөрчлөлтийн үед ирээд байна.

Он дамжин үргэлжилсэн эдийн засгийн гадаад, дотоод тэнцвэргүй байдлаас шалтгаалж Монголын эдийн засагт хүндрэл, сорил тулгарч байна. Он дамжсан эдийн засгийн гадаад, дотоод тэнцвэргүй байдал нь эдийн засгийн бодит өсөлтийг 2014 онд огцом саарууллаа. Эдийн засгийн бодит өсөлт оны эхний 9 сарын эцэст 7 хувь болж өмнөх оны мөн үеийн 12.8 хувьтай харьцуулахад огцом саарлаа. 

Эдийн засгийн энэхүү өсөлт нь Монгол улсын хүн амд зарим талаар ач тусаа өгсөөр ирлээ. Өнгөрсөн 10 жилд ядуурал буурах хандлагатай байж ирсэн бөгөөд хамгийн сүүлийн үеийн байдлаар 2010 онд 38.7 хувь байсан бол 2012 онд 27.4 хувь болж буурсан. Мянганы хөгжлийн зорилтуудыг хангах талаар үндэсний хэмжээнд нилээд ахиц гаргасан боловч бүс нутгуудад тэгш бус байдал нилээд их ажиглагдаж байна.

Тогтвортой бөгөөд оролцоог хангасан өсөлтийг бүрдүүлэхийн тулд Монгол улс төсвийн орлогыг үр ашигтайгаар удирдаж Голланд өвчний нөлөөллийг бууруулах; эх үүсвэрээ зардал, хөрөнгө оруулалт болон хуримтлалд үр ашигтайгаар хуваарилах; мөн ядуурлыг бууруулах; хот болон хөдөөгийн бүх иргэдэд ижил боломж олгох зэрэг үүднээс байгууллагын чадавхийг бэхжүүлэх шаардлагатай. Үүнийг байгаль орчноо хамгаалсан цаашлаад хүн амын үе үеийн тэгш байдлыг хангасан чиглэлээр хэрэгжүүлэх нь зүйтэй.

Сүүлд шинэчлэгдсэн: 2015.3.25

Монгол Улс 1991 оны 2-р сард Дэлхийн Банкны гишүүн орон болсон. Үүнээс хойш Дэлхийн банк Монгол улсад нийт 808.17 сая ам.долларыг олгожээ.

2015 оны 3 дугаар сарын 25-ны байдлаар Монгол улсын нийт зээлийн багц 207.92 сая ам. доллар байгаа бөгөөд үүнд ОУХА-ын санхүүжилттэй нийт 172.75 сая ам.долларын 9 үйл ажиллагаа мөн 14 итгэлийн сангийн нийт 35.17 сая ам.долларын 12 үйл ажиллагаа багтаж байна.

Дийлэнхи төслүүд нь дэд бүтцийн хөгжил, эдийн засгийн засаглал болон уул уурхайн салбарын институцыг сайжруулахад чиглэгдсэн.

Үүиий чацуу банк нь зээл болон буцалтгүй тусламжаас гадна Монгол улсын дунд болон урт хугацааны хөгжлийн зорилтыг дэмжих болон засгийн газрын шинэчлэлийн стратегийн хүрээнд гол стратегийн чиглэлүүдийн чадавхийг сайжруулах тал дээр Монгол улсад аналитик болон зөвлөх үйлчилгээ үзүүлдэг.

2008 онд Их Хурлаас Мянганы Хөгжлийн Зорилтод үндэслэсэн Монгол улсын Үндэсний Хөгжлийн Цогц Стратегийг баталсан юм. Энэ баримт бичигт хөгжлийн 14 жилийн чиглэлийг тусгасан бөгөөд эхний үе шатанд (2007-2015) Мянганы Хөгжлийн Зорилтуудыг хангаж улс орны эдийн засгийг идэвхтэй хөгжүүлэхэд түлхүү анхаарах, хоёр дахь үе шатыг (2016-2021) мэдлэгт суурилсан эдийн засагт шилжихэд зориулана гэжээ.

Дэлхийн Банкны Бүлгийн Түншлэлийн стратегийг Монгол улсын Үндэсний Хөгжлийн Цогц Стратегитай нийцүүлэн боловсруулсан болно. Энэхүү түншлэлийн стратегид Дэлхийн Банкны Бүлгээс ирэх 5 жил (2013-2017 оны санхүүгийн жил)-д дэмжлэг үзүүлэх 3 үндсэн чиглэлийг тодорхойлсон. Үүнд:

  • Уул уурхайн эдийн засгийг тогтвортой, ил тодоор удирдах талаар Монгол улсын чадавхийг бэхжүүлэх. Үүнээс (i) Дэлхийн жишигт нийцсэн уул уурхайн зохицуулалтын орчин, байгууллагын чадавхи болон дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд улс оронд дэмжлэг үзүүлсэн байх, (ii) Төсвийн орлого зардлын илүү тэнцвэртэй, эрүүл, ил тод удирдлагыг хангах бодлого болон системийг боловсруулж хэрэгжүүлэхэд нь Засгийн газарт дэмжлэг үзүүлсэн зэрэг үр дүнг хүлээж байна.
  • Хот болон хөдөөд эдийн засгийн өсөлт, ажил эхрлэлтийг дэмжих тогтвортой, олон тулгуурт суурь бий болгох. Үүнд (i) Хөрөнгө оруулалтын орчинг сайжруулан, санхүүгийн зуучлалыг бэхжүүлэн, (ii) Хөдөөгийн амьжиргааг сайжруулахад хөдөөгийн эдийн засагт илүү боломж бий болгосон зэрэг үр дүнг хүлээж байна.
  • йлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, үйлчилгээг илүү сайн хүргэх, нийгмийн хамгааллын системийг сайжруулах, гамшгийн эрсдлийн удирдлагыг боловсронгуй болгох замаар эмзэг байдал, өсөн нэмэгдэж буй тэгш бус байдлын асуудлыг шийдвэрлэх. Энэ чиглэлээр 3 үр дүнд хүрэх юм: (i) Ядуучуудыг дэмжих нийгмийн хамгааллын цогц системийг боловсруулж, нэвтрүүлж, хэрэгжүүлэхэд Засгийн газартай хамтран ажилласан, (ii) суурь үйлчилгээ (боловсрол, эрүүл мэнд, шүүхийн үйлчилгээ болон дэд бүтэц)-г илүү сайн хүргэхэд туслалцаа үзүүлсэн, (iii) Байгалийн гамшиг болон бохирдолд өртөх эрсдэлтэй өрхүүдийн эмзэг байдлыг бууруулсан.

Сүүлд шинэчлэгдсэн: 2015.3.25

1991 оноос хойшхи хугацаанд Олон улсын хөгжлийн ассоциацын зүгээс хөдөөгийн хөгжил, хүн амын боловсрол, Улаанбаатар хотын нөхцөл сайжруулалт, уул уурхайн салбарын  удирдлагын тогтолцоог сайжруулах асуудал, өмнийн Говь дахь дэд бүтцийн хөгжлийн асуудал, байгаль орчны хамгаалал, түүнтэй холбогдсон бодлого боловсруулалт, агаарын бохирдлыг бууруулах арга хэмжээнүүд зэргийг дэмжиж ажилласан.

Орон нутагт хэрэгжүүлэх хөтөлбөрийн гол зорилго малчдыг бэлчээрийн эрсдэлээс хамгаалах, цаг уурын онц нөхцөлд тэдэнд хүргүүлэх дэмжлэг туслалцаа, үзүүлэх бичил санхүү, харилцаа холбоо, нийгмийн үйлчилгээг сайжруулах үүднээс олсон амжилтыг бататгаж хөтөлбөрийг улам өргөжүүлэхэд оршиж байв.  Энэхүү зорилтыг одоо хэрэгжиж байгаа хэд хэдэн төслөөр дамжуулан хэрэгжүүлж байна.

Хөдөөгийн боловсролыг дэмжих төсөл нь 2007-оос 2013 оны хооронд Монголын хөдөөгийн нийт 383 анхан шатны боловсролын сургуульд 3560 номын санг байгуулжээ. Сургууль бүр 160-аас дээш ном хүлээн авсан бөгөөд үүний үр ашгийг нийт 130,000 сурагчид хүртсэн байна. Үүнд орон нутгийн 4144 багш, 383 сургуулийн захирлуудыг сургалтанд хамруулжээ. Мөн 95 үндсэн сургууль болон 178 сургагч багш нараас бүрдсэн орон нутгийн мэргэжлийн хөгжлийн сүлжээг байгуулсан.

“Хөдөөгийн цахилгаан хангамжид сэргээгдэх эрчим хүчийг ашиглах төсөл” (REAP) нь Монгол Улсын Засгийн газрын малчдыг цахилгааны эх үүсвэрээр хангах “100 000 нарны гэр” үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлсний ачаар хагас сая гаруй малчид ахуйн хэрэглээнд зориулсан зөөврийн нарны цахилгаан үүсгүүр ашиглан эрчим хүч ашиглах боломжтой боллоо. Мөн түүнчлэн, төслийн шугмаар сум, дүүргийн цахилгаанжуулалтыг сайжруулах чиглэлээр, тухайлбал, дэд станцуудыг нөхөн сэргээх, тэдгээрийг эрчим хүчээр хангахад сэргээгдэх эрчим хүчний технологийн аналог системийг суурилуулах ажилд зориулан санхүүжилт олгосон.

2006 оноос дөрвөн аймагт Малын индексжүүлсэн даатгалын төсөл хэрэгжиж эхлэв. 2010 онд дахин тохиолдсон зудны дараагаас энэ төслийн хамрах хүрээг өргөтгөж нийт 21 аймагт хэрэгжүүлэх болсон. Энэ нь даатгалын ийм төрлийн хэлбэр хэрэгжсэн дэлхийн анхны тохиолдол юм.

Энэ төсөл нь тухайн малчин өрхийн хохирлыг биш харин орон нутаг болон хорогдсон малын төрлөөс хамаарсан даатгалын тогтолцоо юм. Энэ даатгалын индексийг Үндэсний Статистикийн хороо дэмжсэн.

Энэ төсөл хэрэгжиж эхэлсэн цагаасаа малчдын анхаарлыг татсан. Жил ирэх тусам даатгалд хамрагдах малчдын тоо нэмэгдэж байлаа.

2013-2014 оны хооронд 19500 малчин даатгалын энэ бүтээгдэхүүнийг худалдан авсан нь өмнөх оноос 21 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Даатгалд хамрагдсан малчид бүгд нөхөн төлбөр авчээ.

2005-аас 2013 оны хооронд, МХХДДБХТ-ийн ачаар:

·         Бүх 360 сумын төвүүд орчин үеийн телефон утасны үйлчилгээтэй болсон.

·         34 сум өндөр хурдны интернэттэй болсон.

·         Сумын төвөөс гарсан дуудлагын минут 2006 онд 1.2 сая байсан бол 2013 онд 56.5 сая болсон.

·         Сумын төвөөс гадуурх нутгаас гарсан дуудлагын минут 2006 онд 0 байсан бол 2013 онд 530,000 болтлоо нэмэгдсэн.  

·         Сумын төвийн интернет хэрэглэгчийн тоо 2006 онд 300 байсан бол 2013 онд 12,000 болж нэмэгдсэн.

·         Засгийн газар бодлого, зохицуулалтын орчинг сайжруулж, МХХТ-ийн салбарын хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэнээр тухайн салбарын жилийн нэмэлт хөрөнгө оруулалтад баталгаа болсон – жилийн хөрөнгө оруулалт 2005 онд 37.6 сая ам.доллар байсан бол 20013 онд 395 сая ам.доллар болсон.  

·         Дэлхий дахины харилцаа холбоо болон интернетийн үйлчилгээг авах санхүүжилтын санд нөөц хуримтлуулах механизмыг боловсруулсан.

"увууны томуу болон хүний цар тахалтай тэмцэх чадавхийг сайжруулах төсөл" нь Монгол улсын онцгой байдлын салбарууд, нийгмийн эрүүл мэндийн тогтолцооны болон мал эмнэлгийн байгууллагуудад хэрэгжиж , гарч болох халдварт өвчин тухайлбал шувууны томуу, хүний томуугийн цартахлыг оношлох, хариу арга хэмжээ хэрэгжүүлэх чадавхийг бэхжүүлсэн. Анх удаагаа “Нэг эрүүл мэнд” үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлсэн бөгөөд онцгой байдал, эрүүл мэнд, хөдөө аж ахуй, мэргэжлийн хяналт зэрэг олон салбарууд өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, түүнийг хянах асуудлыг хамтран төлөвлөх, сургалт, үзүүлэх сургууль зохион байгуулах зэргээр үндэсний болон орон нутгийн түвшинд хамтран ажилласан.

 

Сүүлд шинэчлэгдсэн: 2015.3.25


ЗЭЭЛ ОЛГОЛТ

Монгол Улс: Үзүүлэх тусламж санхүүгийн жилээр /ам. доллараар/*

*Үүнд ОУХА болон ОУСБХБ амлалт орсон байгаа