ទស្សនៈទូទៅ

បច្ចុបន្បន្នភាពចុងក្រោយ ៖ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥

ប្រទេសកម្ពុជានៅបន្តទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរ ទោះបីជាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះមានល្បឿនយឺតជាងមុនបន្តិចក្តី។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាបានកើនឡើងដល់ ៧,១ភាគរយ។ វិស័យកាត់ដេរ រួមជាមួយនឹងវិស័យសំណង់ និងវិស័យសេវាកម្ម បានបន្តជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ក៏ប៉ុន្តែ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៥ និង​ ២០១៦ ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថានឹងកើនបានប្រហែល ៦,៩ភាគរយ ដោយសារតែកម្ពុជាប្រឈមទៅនឹងការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងឡើងលើការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ការបន្តធ្លាក់ចុះនៃកំណើនលើវិស័យកសិកម្ម និងកំណើនកាន់តែតិចទៅលើវិស័យទេសចរណ៍។

ភាពក្រីក្រនៅកម្ពុជា បន្តធ្លាក់ចុះ ទោះបីជាល្បឿននៃការធ្លាក់ចុះនេះមានសភាពយឺតបន្តិចក្តី។ អត្រានៃភាពក្រីក្រ មាន ១៧,៧ភាគរយ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រជិត ៣លាននាក់ និងប្រជាពលរដ្ឋច្រើនជាង ៨,១លាននាក់ រស់នៅក្បែរបន្ទាត់ក្រីក្រ។ ប្រហែល ៩០ភាគរយនៃប្រជាពលរដ្ឋទាំងនេះ រស់នៅក្នុងតំបន់ជនបទ។ ការប៉ាន់ប្រមាណរបស់ធនាគារពិភពលោក បង្ហាញថា កម្ពុជាសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហសវត្សរបស់ខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្របាន ពាក់កណ្តាលនៅឆ្នាំ ២០០៩។ ក៏ប៉ុន្តែ គ្រួសារភាគច្រើនបំផុតនៃគ្រួសារ ដែលចាកផុតពីភាពក្រីក្រ អាចមានជីវភាពល្អប្រសើរក្នុងកម្រិតតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដូចគ្នាដែរចំពោះប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្បែរបន្ទាត់ក្រីក្រ។

ការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស ជាពិសេស នៅក្នុងវិស័យ​សុខាភិបាលនិងវិស័យអប់រំ នៅតែជាអាទិភាព​​​សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ​ដ៏សំខាន់មួយ​សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ៣២ភាគរយ (ឬប្រហែល ០,៥លាននាក់) នៃ​កុមារអាយុ​ក្រោម​ ៥ឆ្នាំ មានរាងកាយ​ក្រិន ៨២ភាគរយ (ឬប្រហែល ១២,២លាននាក់)នៃប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ពុំទាន់ទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ និង​៦៣ភាគរយ (៩,៣លាននាក់)នៃ​ប្រជាជនកម្ពុជា មិនទាន់ទទួលបាន​អនាម័យសាធារណៈ​សមរម្យដែលមានលក្ខណៈល្អប្រសើរនៅឡើយទេ (២០១៤)។

កម្ពុជាមាន​ការរីកចម្រើន​ល្អក្នុងការកែលម្អកម្មវិធីសុខភាព​មាតា កម្មវិធីថែទាំកុមារតូចៗ និងកម្មវិធីអប់រំ​ថ្នាក់បឋមសិក្សា​នៅ​ក្នុង​តំបន់ជនបទ។ អត្រាស្លាប់នៃកុមារ​ក្នុង ១សែន កំណើត បាន​ថយចុះពី ៤៧២នាក់ នៅឆ្នាំ ២០០៥ មកនៅ ១៧០នាក់ នៅឆ្នាំ ២០១៤ អត្រា​​ស្លាប់​របស់កុមារអាយុក្រោម​ ៥ឆ្នាំ បាន​ថយចុះ​ពី ៨៣នាក់ ក្នុង​ ១០០០កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០០៥ មកនៅ ៣៥​នាក់ក្នុង ១០០០កំណើត​​ នៅឆ្នាំ២០១៤ និង​អត្រា​ចុះឈ្មោះចូលរៀន​ពិតប្រាកដសម្រាប់ថ្នាក់បឋម បាន​កើ​នឡើង​ពី​ ៨១ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០០១ ដល់ ៩៥,៣ភាគរយ​ នៅឆ្នាំ២០១៤។

កម្ពុជា​ ក៏ទទួលបាន​ជោគជ័យផងដែរ​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹង​ជម្ងឺហ៊ីវ/អេដស៍ របេង និងគ្រុនចាញ់។ អត្រាប្រេវ៉ាឡង់នៃអ្នកផ្ទុកវីរុសហ៊ីវក្នុងចំណោមមនុស្សពេញវ័យដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥ដល់ ៤៩ឆ្នាំ បានថយចុះពី ០,៩ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ មកនៅ ០,៧ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ៨៩ភាគរយនៃ​អ្នកជម្ងឺអេដស៍ទាំងអស់នៅកម្ពុជា បានទទួល​ការព្យា​បាល។ អត្រានេះ ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​អត្រាមួយ​ខ្ពស់ជាងគេបំផុត​នៅក្នុង​បណ្តាប្រទេស​កំពុងអភិវឌ្ឍនានានៅលើពិភពលោក។ អត្រាប្រេវ៉ាឡង់នៃជម្ងឺរបេងក្នុងមនុស្ស ១សែន នាក់ បានថយចុះពី ១.២៣០ករណី នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ មកនៅ ៧១៥ករណី នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ និងអត្រាស្លាប់ដោយសារជម្ងឺរបេង បានថយចុះពី ១៥៧ មកនៅ ៦៦ ក្នុងចំណោមមនុស្ស ១សែន នាក់ នៅក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។ អត្រាជម្ងឺគ្រុនចាញ់ បានថយចុះពី ៧១៨១៤ករណី នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មកនៅ ២៤១៣៥ករណី នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ និងអត្រាស្លាប់ដោយសារជម្ងឺគ្រុនចាញ់ក៏បានថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរពី ២១៩ មកនៅ ១២ ករណី នៅក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។ កម្ពុជាកំពុងតែសម្រេចបាននូវគោលដៅរបស់ខ្លួនក្នុងការលុបបំបាត់ជម្ងឺគ្រុនចាញ់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០១៥។

កម្ពុជា នៅតែ​ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈម​ក្នុង​ការអភិវឌ្ឍមួយចំនួន ដែលរួមទាំងការផ្គត់ផ្គង់សេវាសាធារណៈមិនបានល្អដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការងារអភិវឌ្ឍន៍គ្រប់ផ្នែក ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីនិងធន​ធានធម្មជាតិគ្មានប្រសិទ្ធិភាព​ និរន្តរភាព​នៃបរិស្ថាន និង​អភិបាលកិ​ច្ចល្អ។ បញ្ហាប្រឈមសំខាន់​ដែលត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​ចំពោះមុខ​គឺ ត្រូវជំរុញវិស័យកសិកម្មនិងវិស័យទេសចរណ៍ដើម្បី​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ក្បាលម៉ាស៊ីន​នៃកំណើន​ដ៏រឹងមាំជាថ្មីម្តងទៀត​ដើម្បី​គាំទ្រដល់​ការកាត់​បន្ថយភាព​ក្រីក្រ ព្រមទាំង​​ពង្រីក​និង​ទ្រទ្រង់​ដល់​​កំណើន និងបង្កើនភាពចម្រុះបែប​លើ​វិស័យ​ផលិតកម្ម។

បច្ចុបន្បន្នភាពចុងក្រោយ ៖ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥

កម្ពុជាបានទទួលឥណទានដំបូងពីធនាគារពិភពលោកនៅឆ្នាំ១៩៩៣។ ​បន្ទាប់ពី​ជម្លោះ​អស់​​​ រយៈពេល​ជាច្រើន​ទសវត្ស​រ៍នៅក្នុង​ប្រទេស​ វិស័យ​អាទិភាព​របស់ធនាគារពិភពលោក គឺ​ត្រូវ​គាំ​ទ្រ​ដល់​ការ​កសាង​ឡើងវិញនូវ​ស្ថាប័ន​សង្គមកិច្ចនិង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្ត។ ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ ១៩៩៩មក មានការផ្តោតការយកចិត្ត​ទុកដាក់កាន់តែច្រើន​ឡើង​លើ​​កំណែទម្រង់​អភិបាល​កិច្ច ស្ថេរភាពម៉ាក្រូ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​កំណើនសេដ្ឋ​កិច្ច​ប្រកបដោយនិរន្តរភាព​ ការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន ការអភិវឌ្ឍជនបទ ការគ្រប់គ្រង​ធនធានធម្មជាតិ​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព និង​​ការ​កែលម្អនិង​ពង្រីក​សេវា​សុខភាពនិង​អប់រំ​។

យុទ្ធសាស្រ្តជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស​របស់ធនាគារពិភពលោក (ឆ្នាំ២០០៥‑២០០៨ ដែលបាន​ពន្យាដល់​ឆ្នាំ ២០១១) បានដាក់ចេញនូវគោលដៅ​អាទិភាពចំ​នួនពីរគឺ៖ គឺការលុបបំបាត់ផលវិបាកនៃអភិបាលកិច្ចនានានិងការកាត់​បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការគាំទ្រតម្រូវការយុទ្ធសាស្រ្ត និងការវិនិយោគដើម្បីទទួលបានគោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​កម្ពុជា។​ គម្រោងនានា​ដែល​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​ដោយ​ធនាគារពិភពលោកក្រោម​យុទ្ធសាស្រ្តនេះ ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​ដើម្បី​ជួយ​អនុវត្ត​​ផែនការ​យុទ្ធសាស្រ្ត​អភិវឌ្ឍន៍ជាតិ​របស់កម្ពុជា និង​ជួយ​កម្ពុជា​សម្រេចបាន​គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហសវត្ស។

ក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមធនាគារពិភពលោក បាន​ផ្តល់នូវ​សេវាវិភាគនិង​ប្រឹក្សាយោបល់​លើ​គោល​នយោបាយ​ដើម្បី​ជួយ​កម្ពុជា​ដោះស្រាយ​អាទិភាព​អភិវឌ្ឍន៍​បន្ទាន់ជាច្រើន ដែល​រួមមាន កាវាយតម្លៃ​លើ​ភាពក្រីក្រ​និង​បរិយាកាសវិនិយោគ និង​ការសិក្សា​លើ​ការអភិវឌ្ឍជំនួញ ទឹកនិងអនាម័យ​សាធារណៈ ការថែទាំសុខភាព ការកែលម្អ​គុណភាព​គ្រូបង្រៀន​ និង​ការគំាពាសង្គម។ ក្រុម​ធនាគារពិភលោកបានដើតួនាទីដឹកនាំក្នុងក្រុម​ការងារបច្ចេកទេសមួយចំនួនដែលសហការគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល និងម្ចាស់ជំនួយ។ ក្រុមការងារនោះមាន ក្រុមការងារបច្ចេកទេសផែនការនិងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន កំណែ​ទម្រង់​រដ្ឋបាលសាធារណៈ ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។

នៅខែមិថុនា និងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមធនាគារពិភពលោក បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ទូទាំងប្រទេស ជាមួយនឹងអ្នកពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ និងទស្សនៈអំពីឱកាសនិងការប្រឈមគន្លឹះៗនៃការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា និងស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីដោះស្រាយការប្រឈមក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំខាងមុខ ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិរបស់រដ្ឋាភិបាល។ កិច្ចពិគ្រោះយោបល់ទាំងនេះ នឹងជួយតម្រង់ទិសដល់ការបំពេញកិច្ចការរបស់ក្រុមធនាគារពិភពលោកនាពេលអនាគតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

បច្ចុបន្បន្នភាពចុងក្រោយ ៖ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥

អប់រំ ៖ ​ក្រោម​គំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពី​ការអប់រំនៅកម្ពុជា​សម្រាប់ទាំងអស់គ្នាដែលដឹកនាំដោយ​ធនាគារពិភពលោក សិស្សថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យចំនួនច្រើនជាង ២៧.០០០នាក់ បានទទួលអាហារូបករណ៍ដើម្បីសិក្សាបញ្ចប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងគ្រូបឋមជាង ៦.៣០០នាក់ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលឲ្យក្លាយជាគ្រូអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋាន ថ្នាក់រៀនចំនួន ១.២៧០ ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង និង​កម្មវិធី​​អប់រំ​កុមារតូច​ចំនួន ៩០០​កម្មវិធី​ ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដើម្បី​​​​អប់រំ​កុមារ​តូចៗ​ឲ្យ​បាន​ដល់​ចំនួន ២៦.០៤២​​​នាក់។ ​ក្រៅពី​នេះ​ ក្រោមគម្រោងគាំទ្រវិស័យអប់រំទីពីរថ្មី ដែលគាំទ្រមូលនិធិដោយអង្គការភាពជាដៃគូសម្រាប់ការអប់រំសកល ​សិស្ស​ក្រី​ក្រថ្នាក់​បឋមជាង ៦៨.០០០​​នាក់​ និងសិស្សក្រីក្រថ្នាក់វិទ្យាល័យចំនួនច្រើនជាង ៥៨.០០០នាក់ បាន​ទទួល​អាហារូបករណ៍ អគារសិក្សាសម្រាប់ថ្នាក់មត្តេយ្យ បឋម វិទ្យាល័យ សរុបចំនួន ១០០អគារ និងអគារការិយា​ល័យ​អប់រំស្រុកចំនួន ២០ នឹងត្រូវសាងសង់ឡើង សហគមន៍ចំនួន ៥០០ កន្លែងនឹងទទួលបានរោងសម្រាប់សិស្សថ្នាក់មត្តេយ្យរៀន និងគ្រូចំនួន ២.០០០នាក់ នឹងត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពក្នុងការបង្រៀន។ ក្រោមគម្រោងគុណភាពអប់រំឧត្តមសិក្សានិងការពង្រឹងសមត្ថភាព គឺផ្តល់អាហាររូបករណ៍ ដល់និស្សិតក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះជាង៩០០នាក់សម្រាប់ការសិក្សានៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានា។

សុខាភិបាល៖ កម្មវិធី​គាំទ្រវិស័យ​សុខាភិបាល​ដំណាក់កាលទីពីរ ផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុរួមគ្នារវាងសមាគមអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ និងមូលនិធិមរតកពីម្ចាស់ជំនួយពហុភាគីដែលគ្រប់គ្រងដោយធនាគារពិភពលោក បានលើកកម្ពស់ការគ្របដណ្តប់ និងគុណភាពនៃសេវាថែទាំសុខភាពដោយផ្តល់ឧបករណ៍សុខាភិបាល និង​គុណភាពនៃ​សេវាថែទាំសុខភាព​ តាមរយៈ​ការពង្រីកបណ្តាញសេវាសុខភាព ការផ្គត់ផ្គង់​បរិក្ខាពេទ្យ ការផ្តល់ហរិញ្ញ

ប្បទាន​ដើម្បីកែលម្អសមត្ថភាពស្ថាប័ននិងបច្ចេកទេស ​ការផ្តល់ហរិញ្ញប្បទាន​ដល់​សកម្មភាព​ផ្សព្វផ្សាយ​ផ្នែ​កសុខភាពនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលនិងពិបាកទៅដល់ និង​ការផ្តល់​ហរិញ្ញប្បទាន​រួម​ដល់​មូលនិធិ​សមធម៌សុខភាព​និងជំនួយបច្ចេក​ទេសសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់​សេវា។ មូលនិធិសមធម៌សុខភាព​ កំពុង​តែ​ជួយប្រជាព​លរដ្ឋក្រីក្រ​ឲ្យ​ទទួលបាន​សេវាថែទាំសុខភាព​។ ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤ មាន​ ១,៥៤៩.២២២​ករណី​ បាន​ទទួល​សេវាថែទាំសុខភាពតាមរយៈ​មូលនិធិនេះ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ក្រីក្រ។ ជំនួយ​បច្ចេកទេស​សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់​សេវា​ កំពុងតែជួយកែលម្អ​​ការគ្រប់គ្រង​សេវា​សុខភាព វត្តមា​ន​របស់បុគ្គលិក និង​ការ​គ្របដណ្តប់នៃ​សេវាសុខភាព​។ ក្រោម​កម្មវិធី​គាំទ្រ​វិស័យ​សុខាភិបាល​ដំណាក់កាលទីពីរ​ មន្ទីរពេទ្យ​ខេត្ត​ចំនួន​មួយ ​មន្ទីរពិសោធន៍​ជាតិ​សម្រាប់​ត្រួតពិនិត្យ​គុណភាព​ថ្នាំពេទ្យ​ មជ្ឈ​មណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​ពេទ្យប្រចាំតំបន់ចំនួនពីរ​ មណ្ឌលសុខភាព​ចំនួន ១២១​ និងប៉ុស្តិ៍សុខភាព​ចំនួន៥ និង​បន្ទប់​សម្រាល​កូន​ចំនួន ៧៩ បន្ថែមទៀតត្រូវ​បាន​សាងសង់។​កម្មវិធី​គាំទ្រ​វិស័យ​សុខាភិបាល​ដំណាក់កាលទីពីរនេះ ក៏កំពុងជួយគាំទ្រលើកកម្ពស់ដល់គុណភាពទឹក អគ្គិសនី និងអនាម័យសាធារណៈនៅក្នុងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៦១ និងបង្កើតគ្លីនិកសម្រាប់ព្យាបាលជម្ងឺមិនឆ្លងចំនួន ១២ ផងដែរ។

ដី​ធ្លី និងកសិកម្ម ៖ របៀបវារៈកំណែទម្រង់ដីធ្លីរបស់រដ្ឋាភិបាល​ រួមមាន ការបែងចែក​ដីសម្បទាន​សង្គមកិច្ច​។ គម្រោង​​បែង​ចែក​ដី​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍសង្គមនិង​សេដ្ឋកិច្ច​ (ឡាសេដ) ដែល​គាំទ្រដោយ​ធនាគារពិភពលោក បាន​ផ្តល់​ដី ​និង​គាំទ្រដល់​ការរស់នៅ​​​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គ្មាន​ដីឬខ្វះដី​បាន​ចំនួនជាង ៤.៧០០​គ្រួសារ​។ ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ២៦០គ្រួសារ ទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី ចំណែកឯគ្រួសារដែលនៅសេសសល់នឹងទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីបន្ទាប់ពីពួកគាត់បានធ្វើការដាំដុះនៅលើដីនោះគ្រប់រយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ ការរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើកសិកម្មនិងនិរន្តរភាព នឹងត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ជាចំបងនៅក្នុងរបៀបវារៈកំណែទម្រង់ដីធ្លីរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងតែបន្តអនុវត្ត។

ការផ្គត់​ផ្គង់ទឹកនិង​អនាម័យ៖ ក្រោម​កម្មវិធី​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​គាំទ្រ​លើ​កម្មវិធី​ទឹកនិង​អនាម័យ ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ២៧.០០០​គ្រួសារ​ បាន​ទទួល​អនាម័យកាន់តែប្រសើរឡើង តាមរយៈ​ទីផ្សា​រ​ក្នុង​មូល​ដ្ឋាន​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៤៤.៩០០​គ្រួសារ​ ទទួលបាន​​ទឹក​ម៉ាស៊ីន​ប្រើប្រាស់​ពី​ក្រុមហ៊ុនឯកជន​។ នាពេលថ្មីៗនេះ ផែនការជាតិសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទឹកជនបទ អនាម័យសាធារណៈនិងអនាម័យខ្លួនប្រាណ កំពុងត្រូវបានរៀបចំបញ្ចប់។ ផែនការសកម្មភាពជាតិ នឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផែនទីផ្លូវមួយសម្រាប់វិស័យនេះដើម្បីកែលម្អវិធីសាស្ត្រដែលមានភាពចុះសម្រុងមួយដើម្បីសម្រេចផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិឆ្នាំ ២០១៨។ ក្រៅពីនេះ ជាមួយនឹងជំនួយបច្ចេកទេសដែលផ្តល់តាមរយៈកម្មវិធីទឹកនិងអនាម័យ ការធ្វើវិមជ្ឈការលើការផ្គត់ផ្គង់សេវាអនាម័យសាធារណៈជនបទ ការធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់សេវាខិតចូលកាន់តែជិតសហគមន៍ កំពុងត្រូវបានអនុវត្តសាកល្បងនៅក្នុងស្រុកចំនួន ១០ ក្នុងខេត្តចំនួនពីរ។

ការដឹកជញ្ជូន ៖ គម្រោង​គ្រប់គ្រង​​ផ្លូវ​ថ្នល់ បាន​ជួយ​ស្តារឡើ​ងវិញនូវ​បណ្តាញ​ផ្លូវ​ជាតិ​និង​ផ្លូវ​តាមខេត្ត​​របស់កម្ពុជា បាន​ចំនួន ៤៥០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​។ គម្រោងនេះ​ ក៏​បាន​ជួយ​កែលម្អលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនិងអភិបាលកិច្ច

ក្នុង​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​នេះផងដែរ​​ តាមរយៈ​ការ​ពង្រឹង​​សមត្ថភាព​​នៅក្នុង​​ក្រសួង​សាធារណៈការ​និង​ដឹក​ជញ្ជូន​​ សម្រាប់​ធ្វើផែនការ​គ្រប់គ្រងផ្លូវ​ថ្នល់ រួមទាំង​ការធ្វើ​ថវិកា និង​ការថែទាំ​​​ជាទៀង​ទាត់និង​តាមរដូវ​។

ពាណិជ្ជកម្ម ៖ កម្មវិធីការគាំពារវិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជា ​​ដែល​គ្រប់គ្រងដោយ​ធនាគារពិភពលោក ដែលផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុរួមគ្នារវាង សហភាពអឺរ៉ុប ដានីដា និង UNIDO បានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការជួយគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការរៀបចំ និងតាក់តែងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងចុងក្រោយជួយពន្លឿនការធ្វើ

សមាហរណកម្មរបស់កម្ពុជាចូលទៅក្នុងទីផ្សារក្នុងតំបន់និងទីផ្សារសកលលោក។ កម្មវិធីនេះជួយធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់ផ្នែកនាំចូលនិងនាំចេញទំនិញ និងធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់បែបបទធ្វើទិដ្ឋាកានៅតាមព្រំដែនដោយប្រើប្រព័ន្ធទិន្នន័យគយស្វ័យប្រវត្តិ ដែលជាប្រព័ន្ធអាស៊ីគូដាថ្នាក់ពិភពលោក នៅតាមការិយា​ល័យគយ។  នៅចន្លោះពីឆ្នាំ២០១០ ដល់​ ២០១៤ ការត្រួ​តពិនិត្យ​ពី​ភ្នាក់ងារ​គយ បាន​ថយចុះពី ៥,៩​ថ្ងៃ មក​នៅ​ត្រឹម ១,៤​ថ្ងៃ​ ​។ ជាលទ្ធផល កម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់កើនឡើងដល់លំដាប់លេខរៀងទី៤៦ថយចុះពីលំដាប់ថ្នាក់ទី ១២៩ មកនៅ ទី ៨៣ ក្នុងចំណោម ១៦០ប្រទេស នៅក្នុងសូចនាករផ្នែកប្រតិបត្តិភស្តុភារ។ តាមរយៈការគាំទ្រនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានអនុវត្តរបៀបវារៈកំណែទម្រង់របស់ខ្លួននៅក្នុងនាយកដ្ឋានចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនថ្មី នាយកដ្ឋានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងនាយកដ្ឋានវិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម នឹងពង្រាងច្បាប់ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកផងដែរ។ ច្បាប់នេះ (បន្ទាប់ពីត្រូវបានអនុម័តរួច) នឹងជួយសម្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជនអាចចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនថ្មីរបស់ខ្លួនតាមអ៊ីនធើណេតបាន និងស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតិនាំចេញពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។ តាមរយៈការកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល យន្តការទាំងនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអាចសន្សំបានថ្លៃចំណាយលើការបំពេញធុរកិច្ច និងកែលម្អតម្លាភាពនិងគណនេយ្យភាព។

តាមរយៈការគាំទ្រដល់សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងសម្របសម្រួលដល់កិច្ចពិគ្រោះយោបល់ផ្ទាល់ជាមួយអ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត កម្មវិធីនេះ ក៏បានជួយគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាលផងដែរក្នុងការដាក់បញ្ចូលសម្លេងរបស់វិស័យឯកជនទៅក្នុងដំណើរការនៃការតាក់តែងគោលនយោបាយ។ របាយការណ៍វិភាគជាច្រើន ដូចជា របាយការណ៍ស្ទាបស្ទង់អំពីសហគ្រាស របាយការណ៍វាយតម្លៃលើបរិយាកាសវិនិយោគ និងរបាយការណ៍ធ្វើធុរកិច្ច ត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រមូលនិងវិភាគលើ ទស្សនៈរបស់វិស័យឯកជន និងជាថ្មីម្តងទៀត គឺដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឲ្យអនុវត្តគោលនយោបាយនេះ។

ចុងក្រោយ កម្មវិធីនេះ បានអនុញ្ញាតិឲ្យរដ្ឋាភិបាលបន្តអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនិងសមត្ថភាពស្ថាប័ន តាមរយៈការបង្កើតវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវបណ្តុះបណ្តាលពាណិជ្ជកម្ម ពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់វិទ្យាស្ថានបទដ្ឋានកម្ពុជា កែលម្អការគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៅក្នុងទីភ្នាក់ងារត្រួតពិនិត្យព្រំដែនកម្ពុជា (កាំកុងត្រូល) ។

អភិបាលកិច្ច ៖ ​​ក្រោមគម្រោងអភិបាលកិច្ចល្អមូលដ្ឋាន ការិយល័យច្រកចេញចូលតែមួយចំនួន​ ៣៦​ ​ត្រូវ​បានបង្កើតឡើង​នៅថ្នាក់ស្រុក​ ដើម្បីផ្តល់​សេវាសាធារណៈ​ឲ្យបាន​កាន់តែ​ខិត​ជិត​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​ក្រុមហ៊ុន​នានា។ ការិយាល័យ​ទាំងនេះ បាន​ផ្តល់​សេវាកម្ម​ ដូចជា ការចុះបញ្ជី​ទោចក្រយានយន្ត​ អាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មខ្នាតតូច និង​លិខិតអនុញ្ញាត​សាងសង់ បាន​បម្រើ​​ដល់​ជិត​កន្លះលាន​ករណី​ នៅក្នុង​រយៈពេល​ ៥ឆ្នាំ ចុងក្រោនេះ​។ ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ដែល​បាន​ផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាលផ្សេងៗចំនួន ៣៥​អង្គការ បាន​ជួយ​ដល់​សាលាចំនួន ៣៣០​សាលា ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ​ចំនួន ២២០ និង​មណ្ឌលសុខភាព​ចំនួន ១៥០ កែល​ម្អ​ការប្រតិបត្តិការងារ​របស់បុគ្គលិក​​ និង​សេវាកម្ម​នៅក្នុង​មូលដ្ឋាន​។ ក្រុម​ប្រឹក្សា​អាជ្ញាកណ្តាល​ឯករាជ្យ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង​ក្រោមគម្រោងនេះកាលពីឆ្នាំ ២០០៩ បាន​ដោះស្រាយ​បាន​ជម្លោះ​ចំនួនជាង ១.០០០​ករណី ជូន​ដល់​ជនរងគ្រោះ​ជាង​ ៧០០.០០០​នាក់ ដែល​ភាគច្រើន​ជា​កម្មករ​នារី មកពី​ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ។ គុណភាពនៃ​ការ​សម្រេចចិត្ត​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញាកណ្តាល​ ទទួលបាន​ការកោត​សរសើរពី​អ្នកជំនាញ​អន្តរជាតិជាច្រើន ហើយ​​ការស្ទាបស្ទង់​ឯករាជ្យមួយ​ បាន​បង្ហាញថា​ ទាំង​និយោជក់​និង​ទាំង​សហជីព​ បាន​ឲ្យ​តម្លៃលើ​សុចរិតភាព ឯករាជ្យភាព និង​ប្រសិទ្ធិភាព​ ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញាកណ្តាល​នេះ (គឺ​គ្មាន​ការបង់ប្រាក់​ក្រៅផ្លូវការទេ)។

ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ៖ ធនាគារពិភពលោក បានកំពុងគ្រប់គ្រង MDTF ដែលផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់កម្មវិធីទំនើបភាវូបនីយកម្មលើការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ  ដើម្បីគាំទ្រដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូល និងពង្រឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។ សមិទ្ធិផលសំខាន់ៗដែលសម្រេចបានរួមមាន ការលុបបំណុលចោល ការបង្កើតគណនីទោលនៅរតនាគារ និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធធនាគារសម្រាប់ប្រតិបតិ្តការរបស់រដ្ឋាភិបាល។

សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានគាំទ្រដល់វិស័យឯកជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈវិនិយោគទុននិងសេវាផ្តល់ប្រឹក្សាយោបល់។ ​​​​​​​​​​​​​​​សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលដើម្បីបង្កើតវិស័យឯកជនមួយដែលមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែង និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលើគ្រប់វិស័យនិងប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានប្តេជ្ញាផ្តល់ប្រាក់ចំនួន ៣១២លានដុល្លារសម្រាប់ការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដោយផ្តោតលើសេវាហិរញ្ញវត្ថុនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ នៅក្នុងវិស័យស្រូវ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានជួយធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងដល់ភាពប្រកួតប្រជែងក្នុងវិស័យនាំចេញស្រូវរបស់កម្ពុជាលើដំណើរការសំខាន់ៗស្របតាមខ្សែសង្វាក់តម្លៃ គ្របដណ្តប់លើប្រព័ន្ធកសិកម្ម ការកែឆ្នៃអង្ករ និងការនាំចេញ។ តាម

រយៈគម្រោងនេះ កសិករ មានលទ្ធភាពទទួលបានគ្រាប់ពូជដែលមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមុន និងទទួលបានការ

បណ្តុះបណ្តាលស្តីពីបច្ចេកទេសដាំដុះ។ នៅត្រឹម​ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បាន

បណ្តុះបណ្តាលកសិករបានច្រើនជាង ៣៤.៣០០នាក់ នៅក្នុងខេត្តចំនួន ៨ ស្តីពីបច្ចេកទេសកសិកម្ម និងបានបណ្តុះបណ្តាលកសិករបានប្រហែល ១៤.៥០០នាក់ ស្តីពីការកែលម្អពូជស្រូវក្រអូប។ ជាលទ្ធផល ទិន្នផលស្រូវជាមធ្យមរបស់ពួកគាត់ បានកើនឡើង ២០ភាគរយ ព្រមទាំងអាចរកចំណូលបន្ថែមបាន ៣.៥លានដុល្លារអាមេរិក។

សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានជួយគាំទ្រដល់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវខ្នាតមធ្យមនិងខ្នាតធំ និងអ្នកនាំអង្ករចេញ បានចំនួនប្រហែល ១០០ ក្រុមហ៊ុន នៅក្នុងខេត្តចំនួន ៨ ដោយផ្តោតលើការបង្កើនសេវាកម្មផលិត ការគ្រប់គ្រងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព និងគោរពតាមបទដ្ឋានសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ សុខភាព និងសុវត្ថិភាពប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ។ នៅត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវចំនួន ១០ បានទទួលវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់អំពីគុណភាពផលិតផល (HACCP) ដែលផ្តល់ដោយអង្គការទទួលស្គាល់គុណភាពផលិតផលអន្តរជាតិ និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវចំនួន ២ទៀត នឹងទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រនេះដែរនៅត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥។ ៩២ភាគរយនៃរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវទាំងអស់ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ឲ្យដឹងថា មានឱកាសចូលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិបានប្រសើរជាងមុន និង៨៣ភាគរយនៃរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវទាំងអស់ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ឲ្យដឹងថា បានកែលម្អការប្រតិបតិ្តនិងផលិតភាពរបស់ខ្លួនប្រសើរជាងមុន។

សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ក៏បានធ្វើការជាមួយក្រុមហ៊ុននាំអង្ករចេញជាច្រើនរបស់កម្ពុជាផងដែរ ដើម្បីបង្កើនតម្លៃនៃការនាំចេញ តាមរយៈការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗជាច្រើនដោយផ្តោតតែទៅលើទីផ្សារពិសេសដោយឡែកដែលមានបំណងចង់ទិញអង្ករក្រអូបក្នុងតម្លៃមួយខ្ពស់។ លទ្ធផលដំបូងដែលទទួលបានគឺមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ ដោយការនាំចេញអង្ករនៅទូទាំងប្រទេសបានកើនឡើងទ្វេដងពីច្រើនជាង ២០៥.០០០តោននៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ កើនឡើងជិតដល់ ៣៩០.០០០តោននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤។ ជាពិសេស អង្កររបស់កម្ពុជា បានឈ្នះពានរង្វាន់ជាប់លំដាប់ថ្នាក់ជាអង្ករដែលមានគុណភាពល្អជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក នៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីអង្ករពិភពលោក ចំនួនបីឆ្នាំជាប់ៗគ្នា គឺនៅឆ្នាំ ២០១២ ២០១៣ និង២០១៤។ ក្រោមការគាំទ្ររបស់សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ គម្រោងនេះ បានបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដោយផ្ទាល់ដល់ការនាំអង្ករចេញបាន ១០០លានដុល្លារ នៅត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។

ការិយាល័យឥណទាន ៖ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានគាំទ្រក្នុងការបង្កើតការិយាល័យឥណទានឯកជនមួយ ដែលបានជួយផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានប្រហែល ២,៩៦ពាន់លានដុល្លារ ចាប់តាំងពីការិយាល័យនេះចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅខែមិនា ឆ្នាំ២០១២ មក។ មកដល់បំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ មាន ៩៨ ​ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុបានក្លាយជាសមាជិកការិយាល័យនេះ ដែលក្នុងនោះមានព័ត៌មានឥណទានអតិថិជន ចំនួន៤,៦​ លាននាក់ និងទទួលបានសំណួរប្រមាណ ៨លានសំណួរ​។

ប្រតិបតិ្តការធានា ៖ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានជួយរដ្ឋាភិបាលកែលម្អក្របខ័ណ្ឌច្បាប់និងបទបញ្ជារបស់ប្រទេស ព្រមទាំងប្រព័ន្ធផ្តល់កម្ចីរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ ដោយធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងធនាគារជាច្រើន សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានណែនាំឲ្យប្រើប្រព័ន្ធហិរញ្ញប្បទានចលនទ្រព្យ ដែលអនុ

ញ្ញាតិឲ្យអ្នកខ្ចីយកទំនិញ បញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌ និងឧបករណ៍បរិក្ខា ធ្វើជាទ្រព្យបញ្ចាំ ដើម្បីខ្ចីប្រាក់បាន។ គំនិត

ផ្តួចផ្តើមនេះ នឹងជួយដល់សហគ្រាសខ្នាតតូចនិងមធ្យម ជាពិសេស សហគ្រាសទាំងឡាយណាដែលធ្វើអាជីវកម្មលើវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីទទួលបានកម្ចីពីធនាគារកាន់តែងាយស្រួលជាងមុន។

គោលនយោបាយវិនិយោគ៖ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិជាមួយនឹងក្រុមធនាគារពិភពលោក កំពុងតែជួយគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីកែលម្អគុណភាពនិងតម្លាភាពនៃគោនយោបាយវិនិយោគទុនរបស់ខ្លួនក្នុងគោលបំណងដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ការវិនិយោគផ្នែកឯកជនឲ្យបានកាន់តែច្រើននៅក្នុងប្រទេស។ បច្ចុប្បន្ន គម្រោង បានបញ្ចប់ការប្រមូលការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគដែលមានស្រាប់ និងការអង្កេតលើការជំរុញអោយមានការវិនិយោគ ដែលជាធាតុចូលដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់រៀបចំច្បាប់វិនិយោគថ្មីនៅពេលខាងមុខ។


ការឲ្យខ្ចី

​កម្ពុជា​: ទឹកប្រាក់សន្យាតាមឆ្នាំសារពើពន្ធ (ជាលានដុល្លារ)*

*ទឹកប្រាក់សន្យារួម របស់ IBRD និង IDA