Polska Przegląd

Polska jest coraz częściej uznawana za jednego z głównych graczy w Unii Europejskiej (UE). Przy ludności wynoszącej około 38.2 miliony oraz dochodzie na mieszkańca wynoszącym $12,660 (DNB na głowę mieszkańca, 2012) ma ona ważny głos w wielu sprawach, jak ilustrował to sukces polskiej prezydencji w UE (druga połowa roku 2011).

W ciągu ostatnich kilku lat, Polska stała się najszybciej rosnącą gospodarką w UE. Jest to kraj zdecentralizowany, posiadający solidne instytucje a jego gospodarka jest zróżnicowana i głęboko zintegrowana w ramach UE. W roku 2009, był to jedyny kraj UE, który uniknął recesji (dzięki reżimowi płynnego kursu wymiany, ograniczonemu zakresowi braku równowagi w momencie rozpoczęcia się kryzysu, odpowiednim reakcjom w zakresie polityki monetarnej i fiskalnej, oraz funduszom strukturalnym i spójności UE). Polska może pochwalić się dobrym rokiem 2010 a w 2011 wzrost utrzymywał się wśród najszybszych w UE (4.3 procent). Wzrost gospodarczy w roku 2012 według prognoz wyniesie 2.5 procent pomimo kontekstu strefy euro. Inflacja utrzymuje się na umiarkowanym poziomie. Standardy życia stopniowo zbliżają się do standardów europejskich.

 Jednakże PKB Polski na głowę mieszkańca wynosi zaledwie 63 procent średniej dla UE. Utrzymują się znaczne dysproporcje dochodu pomiędzy Warszawą (najbogatszą częścią kraju), województwami zachodnimi (na ogół dobrze powiązanymi z UE) oraz województwami wschodnimi (relatywnie biedniejszymi). Bezrobocie utrzymuje się na poziomie bliskim 10 procentom pomimo relatywnie niskiego wskaźnika uczestnictwa siły roboczej. Kraj również gwałtownie starzeje się: udział ogółu populacji w wieku 65 lat i powyżej według prognoz wzrośnie z 13 procent w roku 2010 do 23 procent w roku 2030.

Środowisko zewnętrzne jest także pełne zagrożeń. Głęboka integracja gospodarki w ramach UE przekłada się na podatność na kryzys strefy euro i władze podjęły szereg działań w celu efektywnego łagodzenia zagrożenia zakażeniem.

Sektor bankowy jest solidny, rentowny i dobrze nadzorowany. Wysoki deficyt fiskalny (5.5 procent w roku 2011, jako rezultat realizowanych w latach 2008-2010 przeciwdziałających cyklowi gospodarczemu) jest ostro redukowany do oczekiwanego poziomu 3 procent PKB w roku 2012. Rząd już zdołał uruchomić bardzo dużą część koniecznego finansowania zewnętrznego i dług publiczny wynosi blisko 55 procent PKB. Powolna deprecjacja złotego od lata 2011 roku przyniosła efekt wzmocnienia konkurencyjności polskiego eksportu w czasie kurczenia się rynków.

Ponadto, Rząd wprowadził szeroką gamę reform ukierunkowanych na poprawę konkurencyjności polskiej gospodarki w średniookresowej perspektywie czasowej, w tym rozszerzając środowisko biznesu poprzez podniesienie wieku emerytalnego (z 60 do 67 lat w roku 2040 dla kobiet oraz z 65 do 67 lat w roku 2020 dla mężczyzn) oraz poprzez promowanie innowacji i modernizowanie administracji publicznej. W przypadku braku poważnego negatywnego rozwoju sytuacji w strefie euro, Polska powinna utrzymać relatywnie mocne wyniki w roku 2012.

Polska korzysta także z relatywnie dużych kwot środków z funduszy strukturalnych i spójności UE. Polska jest głównym beneficjantem tych funduszy na kwotę  €68.7 miliardów w bieżącej perspektywie finansowej (2007-2013) – prawie 3 procent PKB rocznie. Dzięki silnemu przywództwu kluczowych funkcjonariuszy Rządu, Polska legitymuje się solidną historią implementacji i absorbuje dostępne środki tak na poziomie centralnym, jak i na niższych szczeblach. Kraj przygotowuje się obecnie do utrzymania swoich wyników w następnej perspektywie finansowej (2014-2020).

Polska, wraz z innymi krajami coraz bardziej angażuje się w wysiłki w zakresie rozwoju. Polska stopniowo pojawiła się jako darczyńca w ostatnich kilku latach i podczas, gdy oferowana przez nią pomoc pozostaje relatywnie niewielka co do wielkości, kraj rozszerza swoje wysiłki zmierzające do wzmocnienia systemów dostarczania pomocy oraz do dzielenia się swoimi doświadczeniami uwieńczonej sukcesem przemiany politycznej i gospodarczej.

Z biegiem lat rola Grupy Banku ulegała zmianie. W latach 90-tych i we wczesnych latach 2000, Grupa Banku realizowała duży program pożyczkowy i analityczny w szerokiej gamie sektorów. Wraz z przyjęciem kraju do UE w roku 2004, sytuacja uległa znaczącej zmianie. W kategoriach finansowych, działalność pożyczkowa MBOR stanowi jedynie ułamek grantów UE oraz operacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI).

Bank Światowy kontynuuje zapewnianie finansowania dla wspierania kluczowych reform, ale w coraz większym stopniu koncentruje swoje wysiłki na pomaganiu Polsce w uzyskaniu dostępu do globalnej wiedzy w specyficznych obszarach technicznych. Dostęp do takiej wiedzy służy kilku celom: informowaniu i ułatwianiu projektowania lub wdrażania reform technicznych; dostarczeniu perspektywy zewnętrznej w podejściu do pewnych zagadnień; oraz wzmocnieniu wkładu Polski w istotne globalne debaty. Z punktu widzenia Banku Światowego, partnerstwo z Polską dostarcza korzystnych szans na przekształcenie się w efektywny „bank wiedzy”. Patrząc w przyszłość, wyzwanie stanowi opracowanie zrównoważonego, dwukierunkowego partnerstwa wiedzy. 

Strategia Partnerstwa dla Kraju (CPS) opracowana przez Bank Światowy dla Polaki na lata 2009- 2013 została zaprezentowana Zarządowi w czerwcu roku 2009, wraz z istotnym programem działań dotyczących wiedzy oraz nowo planowaną działalnością pożyczkową MBOR na kwotę około $4.5 miliarda, w tym serią trzech programowych Pożyczek na Politykę Rozwoju (DPL) na ogólną kwotę €3 miliardy ($4 miliardy) na wspieranie realizowanych przez Rząd reform finansów publicznych, rynku pracy i sektorów socjalnych oraz rozwój sektora prywatnego. Strategiczne cele CPS to:

  • Włączenie Społeczne i Przestrzenne
  • Reforma Sektora Publicznego
  • Wzrost i Konkurencyjność
  • Regionalne i Globalne Dobra Publiczne

Kluczowe obszary polityki zidentyfikowane w ramach tych szerszych tematów obejmują reformę sektora socjalnego, rozwój regionalny, finanse publiczne i reformę zarządzania finansowego, rozwój infrastruktury transportowej, deregulację i środowisko ułatwiające prowadzenia biznesu, zmianę klimatu (przy skupieniu się na sektorze energetycznym) oraz stabilność sektora finansowego.

CPS została zaktualizowana Raportem Okresowym z czerwca 2011 r. Strategia pozostaje w znacznym stopniu niezmieniona, ale przy wzrastającej europejskiej koncentracji na wspieraniu Polski w podejmowanych przez nią wysiłkach dla maksymalnego wykorzystania członkostwa w UE oraz dalszego rozwoju dwukierunkowego partnerstwa wiedzy pomiędzy Polską a Bankiem Światowym.

W czerwcu 2011 r., Bank Światowy i Ministerstwo Finansów Rzeczypospolitej Polskiej podpisały umowę nowej Pożyczki na Rozwój Sprawności Energetycznej i Energii Odnawialnej w kwocie €750 milionów ($1.11 miliarda). Ta DPL wspiera komponenty efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w ramach realizowanego przez Polskę programu Polityki Energetycznej Polski do roku 2030.

Aktualny portfel składa się z jednego projektu inwestycyjnego dotyczącego ochrony przeciwpowodziowej na rzece Odrze; jeden projekt Global Environment Facility (GEF) dotyczący efektywności energetycznej oraz zabezpieczenia środowiska; oraz trzy projekty z zakresu energii odnawialnej Prototypowego Funduszu Węglowego [Prototype Carbon Fund (PCF)], które według oczekiwań mają pomóc zredukować koszty „zielenienia” usług energetycznych.

 Nowa Strategia Partnerstwa dla Kraju (CPS) zostanie opracowana w trakcie roku finansowego 2013.

Polska przystąpiła do Banku Światowego w 1946 roku, jako członek założyciel a następnie wycofała się w roku 1950, aby ponownie przyłączyć się do tej instytucji 1 roku 1986. Bank świadczył istotne usługi analityczne i doradcze oraz, (rozpoczynając od 1990 r.) zapewnił znaczne środki finansowe w całkowitej kwocie $7.1 miliarda na 64 projekty w obszarach takich, jak zdrowie środowiskowe, transport i infrastruktura, restrukturyzacja przedsiębiorstw państwowych i prywatyzacja, sprawność energetyczna i łagodzenie zmian klimatycznych.

Istnieje szeroki konsensus co do tego, że wsparcie Banku Światowego miało instrumentalne znaczenie we wspieraniu uwieńczonej sukcesem transformacji gospodarczej Polski, przyjęcia przez nią systemu gospodarki rynkowej oraz jej stałego postępu i wzrostu gospodarczego oraz rozwoju społecznego od wczesnych lat 1990-tych. Przełożyło się to na znaczny wzrost dochodów i poprawę standardów życia w środowisku ograniczonych nierówności.

Uzyskane ostatnio wyniki usług opartych na wiedzy obejmują:

Wspieranie Przechodzenia na Niskowęglową Przyszłość (Eng)
Pod koniec roku 2008, Polska zaangażowała się we wdrażanie nowych polityk UE w zakresie łagodzenia zmian klimatu: 20 procentową redukcję emisji do roku 2020, pochodzenie 20 procent zużywanej energii ze źródeł odnawialnych oraz 20 procentową poprawę efektywności energetycznej. Na prośbę rządu, Bank Światowy opracował raport „Transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej w Polsce”, który został szeroko rozpowszechniony przez Rząd. Analiza ta wpłynęła na Wytyczne do Krajowego Programu Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych w Polsce przyjęte w sierpniu 2011 r. Przedstawiciele Rządu i lokalni eksperci zastosowali innowacyjne, obejmujące całą gospodarkę modele do podejścia do zagadnień gospodarczych o krytycznym znaczeniu takich, jak wyciek węgla i konkurencyjność oraz efekty dystrybucyjne polityk klimatycznych.

Uzyskane w ostatnim czasie wyniki wsparcia finansowego obejmują:

Wyprowadzanie Ludzi z Izolacji na Wiejskich Obszarach Polski (Eng)
Na wiejskich obszarach Polski, relatywnie ograniczony dostęp do usług spowodował izolację i wyłączenie pewnej grupy ludzi. Poakcesyjny Projekt Pomocy dla Obszarów Wiejskich (PARSP) zapewnił pomoc dla wybranych społeczności wiejskich i grup najsłabszych – szczególnie młodzieży, ludzi starszych oraz niepełnosprawnych – by bezpośrednio pokonać tą izolację. W ramach Programu Integracji Społecznej (SIP) podpisano ponad 10,500 kontraktów o wartości €36 milionów z lokalnymi świadczeniodawcami usług na świadczenie innowacyjnych usług socjalnych dla grup marginalizowanych wzmacniając przez to potencjał realizacyjny 50 wiejskich ośrodków pomocy społecznej.

Nowe przedszkola, grupy kobiece oraz stowarzyszenia wiejskie wypłynęły prezentując pokazy gotowania i zespoły tańców ludowych. Pojawiły się nowe aktywności dla osób niepełnosprawnych, z których wiele nie mogło wcześniej uczestniczyć w różnego rodzaju działaniach. Funkcjonują programy muzyczne i sportowe dla młodzieży. Seniorzy odbywają wycieczki do parków i muzeów. Mieszkańcy wsi są bardziej powiązani ze sobą i z szerszym światem. Projekty nie tylko budują drogi i szpitale, ale również budują związki międzyludzkie i inspirują ludzi by wyjść do innych i poprawiać swoje życie.

Promowanie Bezpiecznych Polskich Dróg (Eng)
W ramach Programu Utrzymania i Rehabilitacji Dróg w Polsce, Bank Światowy wspierał planowanie i realizację kampanii bezpieczeństwa kierowców i nowe działania z zakresu bezpieczeństwa. Projekt poświęcony był opracowaniu trwałego i zrównoważonego systemu bezpieczeństwa obejmującego kierowców, pieszych oraz warunki na drodze.

Nowe oznakowania dróg, przejścia dla pieszych i światła drogowe zainstalowano na niektórych z głównych polskich dróg, obok nowych zatok, które zbudowano przy autostradach dla ułatwienia życia społecznościom lokalnym. Przykładowo, dzięki kilku nowym lokalnym zatokom dzieci mogą bezpiecznie wsiadać do i wysiadać ze szkolnych autobusów na terenie szkolnej posesji zamiast przemykać się między pasami ruchu. Przejścia dla pieszych na niektórych drogach krajowych są obecnie jasno oświetlone w nocy dzięki innowacyjnemu systemowi solarnemu, który pozwala kierowcom i pieszym lepiej widzieć w nocy i przyczynia się do zmniejszenia liczby wypadków drogowych.

Poza promowaniem bezpieczeństwa, projekt poprawił drogi, zwiększył efektywność personelu odpowiedzialnego za naprawę i utrzymanie dróg i autostrad oraz stworzył finansowanie na potrzeby utrzymaniowe. Procent polskich dróg krajowych, które znajdują się w dobrym stanie wzrósł z 49 procent w roku 2005 do blisko 60 procent w roku 2011. Długość sieci drogowej mogącej obsługiwać ciężkie samochody ciężarowe uległa więcej niż podwojeniu znacznie przekraczając wartość docelową


KREDYTY

Polska: Zaangażowanie w latach fiskalnych (w milionach dolarów)*

* Kwoty obejmują zaangażowania IBRD i IDA