ទស្សនៈទូទៅ

  • ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់មួយ ឆ្ពោះទៅទទួល​បាន​ឋានៈជា​ប្រទេស​មានប្រាក់ចំណូលមធ្យមកម្រិតទាបនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​សង្ឃឹម​ថា​ប្រទេស​នឹង​ទទួល​បាន​ឋានៈប្រាក់ចំណូលមធ្យម​ខ្ពស់ក្នុងឆ្នាំ២០៣០។ ដោយមាន​ការនាំចេញសំលៀកបំពាក់ និងវិស័យ​ទេសចរណ៍នាំមុខ សេដ្ឋកិច្ចរបស់​កម្ពុជា បាន​រក្សា​កំណើនជាមធ្យមក្នុង​អត្រា​ ៧,៧% រវាង​ឆ្នាំ​១៩៩៥ និង​ឆ្នាំ​២០១៨ ដែល​ធ្វើឱ្យប្រទេស​នេះ​ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ នៅ​ពេលដែលតម្រូវការលើ​សាកលលោក​បានឈានដល់កម្រិតកំពូល កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់​កម្ពុជា​ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថានៅមាន ៧,៥% បើប្រៀបទៅ​នឹង ៧% នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ហើយ​ត្រូវបានគេរំពឹងទុកថានឹង​នៅតែមាន​ភាពស្វាហាប់​រឹងមាំក្នុង រយៈពេលមធ្យម តទៅមុខទៀត។

    ភាពក្រីក្រនៅតែបន្តធ្លាក់ចុះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ យោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណជាផ្លូវការ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ អត្រាភាពក្រីក្រធ្លាក់​មក​នៅ​ត្រឹម​១៣,៥% ធៀបនឹង ៤៧,៨%​ក្នុងឆ្នាំ២០០៧។ ប្រហែល៩០% នៃជនក្រីក្ររស់នៅតាមទីជនបទ។ នៅ​ពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្របាន​ពាក់កណ្តាលនៅឆ្នាំ២០០៩ គ្រួសារភាគច្រើនបានរួចផុតពីភាពក្រីក្រមែនប៉ុន្តែរួច​ទាំង​ប្រផិត​ប្រផើយ។ ប្រជាជនចំនួន​ប្រមាណជា ៤,៥លាននាក់ ស្ថិតនៅកៀក​បន្ទាត់ក្រីក្រ​ដដែល ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគេងាយរងគ្រោះនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងភាពក្រីក្រវិញ នៅពេលណា​ពួកគេ​ត្រូវ​ប្រឈម​ទៅ​នឹង​វិបត្តិ​ សេដ្ឋកិច្ច និងវិបត្ដិពីខាងក្រៅផ្សេងទៀត។

    វិស័យ​សុខាភិបាល និង​វិស័យអប់​រំ​បន្ត​នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ធំ​ និង​ជា​អាទិភាព​របស់​ការ​អភិវឌ្ឍ​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា។

    ប្រទេសកម្ពុជាសម្រេច​បាន​ការ​រីកចម្រើន​គួរឱ្យ​កត់​សម្គាល់​នៅ​ក្នុងការកែលម្អ​សុខភាពមាតា និងទារក ការអភិវឌ្ឍកុមារតូច និងការអប់រំកម្រិត​បឋមសិក្សានៅតាមជនបទ។ អត្រាមរណភាពមាតាក្នុងចំណោម​ ​ ១០ម៉ឺនកំណើតរស់​ បាន​ធ្លាក់​ចុះពី៤៧២នាក់​ នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០០៥ មក​នៅ​ត្រឹម១៧០នាក់​​ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៤  អត្រាស្លាប់​របស់​កុមារ​អាយុក្រោម៥ឆ្នាំ បាន​ថយចុះពី៨៣នាក់​ក្នុង​១០០០កំណើតរស់​ ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ មក​នៅ​ត្រឹម​៣៥នាក់​ក្នុង​១០០០កំណើតរស់​​ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៤  ហើយអត្រាមរណភាពទារកថយចុះពី៦៦នាក់ក្នុង១០០០កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០០៥ មកនៅ​ត្រឹម​២៨នាក់​​ក្នុង១០០០កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០១៤។

    ទោះបីជា​វិស័យ​សុខា​ភិបាល​ និង​វិស័យ​អប់​រំសម្រេច​បាន​វឌ្ឍនភាពល្អ​ជាង​មុន​ក៏ដោយ ​សូចនាករ​ស្តីពីការ​អភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស​នៅ​មានភាពយឺតយ៉ាវនៅឡើយ។ ឧទាហរណ៍ កុមារម្នាក់​ដែល​កើត​ក្នុង​ថ្ងៃនេះនៅ​ប្រទេ​សកម្ពុជា នឹងក្លាយ​ជា​មនុស្ស​ពេញវ័យ​មាន​ផលិតភាព​ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច​បាន​ត្រឹម​កម្រិត​៤៩%​ប៉ុណ្ណោះ នោះ​ប្រសិនបើ​គេ​បាន​ទទួល​ការ​អប់រំពេញលេញ មាន​សុខភាពល្អ និង​ទទួល​បាន​អាហារូបត្ថម្ភ​ត្រឹម​ត្រូវ​កាល​នៅ​ក្នុង​វ័យ​កុមារភាព។ កុមារ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​បីនាក់​ក្រោម​អាយុ​ប្រាំឆ្នាំមាន​ជំងឺក្រិសឬក្រិន ហើយ​មាន​តែ​៣៦%​នៃកុមារ​អាយុ​ពី​បីឆ្នាំទៅប្រាំឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំកម្រិត​មត្តេយ្យ។

    ការ​អង្កេតប្រជាសាស្ត្រ​ និង​សុខភាព​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤ បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា ៣២% (ឬ​ប្រហែល​៥សែននាក់) នៃ​កុមារអាយុ​ក្រោម​ប្រាំឆ្នាំមាន​ជំងឺក្រិស។ ខណៈដែល​អត្រាសុទ្ធ​នៃ​ការ​​ចូលរៀននៅ​កម្រិត​បឋមសិក្សា​បាន​កើន​ពី​៨២%ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧ ដល់​៩៧%​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦  អត្រា​នៃ​ការ​រៀនចប់​កម្រិតមធ្យមសិក្សា​ចំណេះទូទៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧​ មាន​ត្រឹម​តែ​៥៧%​ទេ ដែល​ជា​អត្រា​មួយ​ទាប​ជាង​អត្រា​មធ្យម​សម្រាប់​បណ្តា​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​មធ្យម​ទាប​ទៅទៀត។ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៥ ២៥%នៃ​ចំនួន​ប្រជាជនកម្ពុជា (ស្មើ​ ៣,៨លាននាក់) គ្មាន​លទ្ធភាពទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាតនៅឡើយទេ ហើយ​៤៤% (ស្មើ​ ៦,៨លាននាក់) ក៏​គ្មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​សេវាបង្គន់​អនាម័យដែរ។

    ការ​កែទម្រង់​សំខាន់​ៗគឺ​ជា​ភាពចាំបាច់ដើម្បីឱ្យ​កម្ពុជា​អាច​រក្សា​បាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ជួយដល់​ជន​ក្រីក្រ លើកស្ទួយ​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​របស់​ប្រទេស គ្រប់​គ្រង​សម្បត្តិ​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​ឱ្យ​មាន​ចីរភាព និង​កែលម្អឱ្យ​កាន់​តែប្រសើរឡើង​នូវ​​គុណភាពនិង​លទ្ធភាពរបស់​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ការ​​ទទួល​បានសេវាសាធារណៈ។ ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​តែបន្ត​ជួប​ការ​ខ្វះ​ខាតខ្លាំង​​ក្នុងផ្នែក​​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហើយនឹង​ទទួល​បានអត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​ពីការ​តភ្ជាប់​បណ្តាញ​គមនាគមន៍​កាន់​តែទូលំទូលាយ​ជាងមុន អាស្រ័យហេតុនេះការ​វិនិយោគ​ទៅលើ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នៅ​ទីជនបទ​និង​ទីប្រជុំជន គឺ​ជា​រឿងមួយ​សំខាន់​ខ្លាំងណាស់។ ការ​បន្ត​ធ្វើ​ពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចនឹង​តម្រូវ​ឱ្យ​មានការ​លើកស្ទួយ​សហគ្រិនភាព ពង្រីកការ​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មីៗ និង​កសាងជំនាញ​ថ្មីៗ​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅនឹង​ភាពចំាំបាច់​របស់​ទីផ្សារ​ពលកម្មថ្មី​ដែលកំពុង​លេច​មុខ​ឡើង។ ស្ថាប័ន​សាធារណ​ដែល​មានគណនេយ្យភាព​និង​ដែល​រហ័សរហួន​ ក៏​ជា​រឿង​មួយ​ទៀត​មាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំងដែរ​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅនឹង​តម្រូវ​ការដែល​មាន​ការ​វិវត្ត​ឥតឈប់ឈរ ​របស់​ពលរដ្ឋ​ និង​របស់​វិស័យ​ឯកជន។ ហើយ​គុណភាព​របស់​មូលធន​មនុស្ស​កាន់​តែ​មាន​សារៈសំខាន់​បំផុត​លើស​អ្វីៗទាំងអស់ ដើម្បីកម្ពុជា​​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​គោលដៅ​ប្រកបដោយមហិច្ឆតា​របស់ខ្លួន​ក្នុង​ការប្រែ​ក្លាយ​ប្រទេសឱ្យ​ទៅ​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​មាន​ចំណូល​មធ្យម​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០៣០។

  • ការ​ចូលពាក់​ព័ន្ធ​របស់​ធនាគារ​ពិភពលោក​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជាផ្តោត​លើ​អាណត្តិរបស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ និង​បង្កើន​វិបុលភាព​សម្រាប់​ទាំងអស់គ្នា តាម​រយៈការ​វិនិយោគទៅលើ​មូលធនមនុស្ស លើការរកដំណោះស្រាយ​កាត់​បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ​នៅ​ទីជនបទ លើការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជាមូលដ្ឋាន និង​លើការ​បង្កើន​ភាព​អង់​អាច​របស់​សហគមន៍។ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឥណទាន​របស់​ខ្លួន​ជាលើកដំបូង​ពី​ធនាគារពិភពលោក​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣។ បន្ទាប់​ពី​ប្រទេស​នេះ​ឆ្លង​កាត់​វិវាទផ្ទៃក្នុង​អស់​ពេល​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍មក វិស័យ​អាទិភាព​របស់​ធនាគារពិភពលោក​គឺជួយ​ដល់​ការកសាងឡើងវិញ​នូវ​ស្ថាប័នសង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ហេដារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត។ នៅ​ក្នុង​កម្មវិធីភាពជាដៃគូក្រោយៗមកទៀត ធនាគា​រពិភពលោក ​បានផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​កាន់​តែច្រើន​ឡើង​ទៅលើ​ការ​កែទម្រង់​អភិបាលកិច្ច ការ​ជួយ​រក្សា​ចីរភាព​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចនិង​កំណើ​នសេដ្ឋកិច្ច​មាន​ចីរភាព ការ​ជួយ​ដល់របរ​ចិញ្ចឹម​ជិវិត និង​ការ​កែលម្អ​និង​ការ​ពង្រីក​សេវា​សុខាភិបាល​និង​សេវា​អប់រំ។ នៅ​ក្នុង​កម្មវិធីទាំង​អស់ ធនាគារ​ពិភពលោក​គាំទ្រ​ដល់​ការ​ចូលរួម​របស់​ពលរដ្ឋ ជាពិសេស​ដើម្បី​ពង្រឹង​តម្លា​ភាព​និង​គណនេយ្យភាព​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល។

    ដោយ​អនុវត្ត​តាមស្មារតី​របស់​ឯកសារទំនាក់ទំនងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃក្រុម​ធនាគារពិភពលោក​អនុម័តនៅ​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦ ក្រុម​ធនាគារពិភបលោកបានធ្វើ​ការវិនិច្ឆ័យស្ថានភាពប្រទេសដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ (SCD) ដើម្បីកំណត់​អត្ត​សញ្ញាណបញ្ហា​ប្រឈម និង​វិស័យ​អភិវឌ្ឍន៍​ជា​អាទិភាពដែល​នាំទៅរក​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​រឹង​មាំ បែប​បរិយាប័ន្ន និង​មាន​ចីរភាព​ និង​ដែល​នាំ​មក​នូវ​វិបុល​ភាព​សម្រាប់​ប្រជាជន​គ្រប់​រូប​របស់​កម្ពុជា។

    ផ្អែកលើការវិភាគនេះ និង​លើការ​ពិគ្រោះយោបល់​ទូលំទូលាយ​ជាមួយ​សង្គមស៊ីវិល ស្ថាប័នសិក្សា​អប់រំ និង​ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ការវិនិច្ឆ័យស្ថានភាពប្រទេសដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ កំណត់​បាន​នូវ​គន្លង​បី​សម្រាប់​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់កម្ពុជា៖

    ·       ពង្រីងពង្រីក​សមត្ថភាព​ប្រកួតប្រជែងក្នុង​ការ​នាំចេញ និង​ក្នុងការ​ធ្វើ​ពិពិធកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ដើម្បី​រក្សាកំណើនរឹងមាំ​ និង​បង្កើត​ការ​ងារ

    ·       កសាងសម្បត្តិ​ធនធានមនុស្សដើម្បី​ជួយ​ជំរុញ​ដល់​ការ​ឈានឡើងរបស់​សេដ្ឋកិច្ច និង​នាំ​ឱ្យ​មាន​វិបុល​ភាព​សម្រាប់​ទាំង​អស់គ្នា​

    ·       ជួយ​ធានា​ឱ្យ​មានលំនាំកំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​កាន់​តែ​មាន​ចីរភាព​ តាម​រយៈការ​វិនិយោគ​ទៅលើ​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ ភាពធន់​នឹង​អាកាស​ធាតុ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ទីក្រុង​មាន​ចីរភាព។

    ធនាគារពិភពលោកគាំទ្រ​ដល់​គន្ល​ងផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍​ទាំងនេះ​តាម​រយៈ​គម្រោង​វិនិយោគ​ទៅ​លើ​វិស័យ​អប់​រំ សុខភាព​និង​អាហារូបត្ថម្ភ ផ្លូវ ការ​កែលម្អ​របរ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ពិពិធកម្ម​កសិកម្ម ការ​គ្រប់​គ្រង​ទឹក និង​ការ​ផ្តល់​សេវា​នៅ​កម្រិត​សហគមន៍។

    របៀបវារៈអំពីចំណេះដឹង​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​សំខាន់​របស់​ការ​ពាក់​ព័ន្ធ​របស់​ធនាគារពិភពលោក​នៅកម្ពុជា។ សេវា​ប្រឹក្សា​យោបល់​និង​ការ​វិភាគ (ASA) អំពី​គណនេយ្យភាព​សង្គម, ការ​បំពេញកិច្ច​របស់​ផ្នែកសាធារណនិង​ការ​ផ្តល់​សេវា, ការ​រៀបចំក្រុង, ពិពិធកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច, ការទទួល​បាន​ប្រក​ប​ដោយ​សមធម៌​នូវ​សេវា​សុខភាព​និង​អាហារូបត្ថម្ភមាន​គុណភាព, ចីរភាពនិង​ភាពធន់​បរិស្ថាន និង​ការ​បង្កើត​ការ​ងារ បាន​ជួយ​ពង្រឹងការយល់ដឹង​អំពី​បញ្ហា​ប្រឈម​ក្នុង​កិច្ច​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ដែលកម្ពុជា​កំពុង​ប្រឈម និង​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​សន្ទនាគ្នា​លើ​បញ្ហា​គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍន៍ ជាមួយ​តួអង្គពាក់​ព័ន្ធ​បាន​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ។

    កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមប្រឹក្សានាយកប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារពិភពលោកបានទទួលស្គាល់ក្របខ័ណ្ឌភាពជាដៃគូសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ ២០១៩--២០២៣។  ក្របខ័ណ្ឌភាពជាដៃគូសម្រាប់ប្រទេសថ្មីដែលមានរយៈពេល៥ឆ្នាំនេះ ស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណដំណាក់កាលទី៤របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រាប់កំណើន ការងារ សមធម៌ និងប្រសិទ្ធភាព និងគាំទ្រដល់ការរីកចំរើនរបស់ប្រទេសក្នុងការអភិវឌ្ឍនាពេលខាងមុខ។ វិស័យបីដែលក្របខ័ណ្ឌភាពជាដៃគូសម្រាប់ប្រទេសផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើគឺ លើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋនិងជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន ពន្លឿនការអភិវឌ្ឍមនុស្ស និងកែលម្អផលិតផលកសិកម្មឲ្យប្រសើរ និងពង្រីកការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាព។

    វិស័យទាំងបីដែលក្របខ័ណ្ឌភាពជាដៃគូសម្រាប់ប្រទេសផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើបានកំណត់ដោយគោលដៅជាក់លាក់ចំនួន៣៖

    ទីមួយ លើកកម្ពស់​ប្រសិទ្ធផលរបស់​រដ្ឋ និង​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យឯកជន ដោយ៖

    ·       ជួយ​ពង្រឹង​ពង្រីក​ការ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និង​លើកស្ទួយ​សហគ្រាស​ឯកជន;

    ·       ជួយ​ពង្រឹង​គណនេយ្យភាព​វិស័យសាធារណៈ និង​ការគ្រប់គ្រង​ហិរញ្ញវត្ថុ​សាធារណៈ និង

    ·       ជួយ​ពង្រីក និង​កែលម្អ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ឱ្យ​មាន​ចីរភាព។

    ទីពីរ ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍមនុស្ស ដោយ៖

    ·       ជួយ​ពង្រឹង​ពង្រីកគុណភាព​នៃការ​អប់រំ និង​សម្របទិសដៅ​របស់​ការ​អប់រំ​ទៅតាម​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ពលកម្ម និង​

    ·       ​ជួយពង្រីកលទ្ធភាព​ទទួល​បាន​សេវាមានគុណភាព​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍកុមារតូច ព្រមទាំងសេវាសុខាភិបាល​និង​អាហារូបត្ថម្ភ​មាន​គុណភាពផងដែរ។

    ទីបី កែលម្អ​ផលិតភាពកសិកម្មឱ្យ​ប្រសើរឡើង និង​ពង្រឹង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ដោយ​ចីរភាព​នូវ​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​ ដោយ៖

    ·       ជួយ​ពង្រឹងការ​គ្រប់គ្រង​ធន​ធានទឹក​និង​ធន​ធាន​ដី និង

    ·       ជួយ​កែលម្អ​ផលិតភាព និង​ពិពិធភាពកសិកម្ម ឱ្យ​ប្រសើរឡើង។

    ផ្នែកមូលបទ​អន្តរ​វិស័យ​មាន​សារៈសំខាន់ៗដូចជា ការពង្រឹងអភិបាលកិច្ច ការចូលរួមរបស់ស្ថាប័ន និងប្រជាពលរដ្ឋ បានកំណត់ជាយុទ្ធសាស្រ្ត និងបានដាកើចូលក្នុងសកម្មភាពទាំងអស់របស់ក្រុមធនាគារពិភពលោក។

    ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចុងក្រោយនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩

    ទិន្នន័យថ្មី​បំផុត: 26 មិថុនា 2019

  • ធនាគាពិភពលោក​បាន​ចូល​ពាក់​ព័ន្ធ​នៅ​ក្នុង​វិស័យអប់រំរបស់កម្ពុជា​ តាមរយៈ​កម្មវិធី​ដែល​ចាត់​ចែង​ដោយ​ធនាគារពិភពលោក ​ហើយ​ទទួល​មូលនិធី​ពី​ភាព​ជា​ដៃគូសាកលសម្រាប់​ការ​អប់រំ (Global Partnership for Education) និង​ពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍​ផ្សេងទៀត។ ក្រៅពីការ​ផ្តល់​អាហារូបករណ៍​ដល់​និស្សិយ​និង​សិក្ខា​កាម​គ្រូ កម្មវិធីទាំងនេះ​ក៏​បាន​ជួយ​ដល់​ការ​កសាង​សាលា​រៀន និង​ដល់​ការ​បង្កើត​កម្មវិធី​អប់រំកុមារតូចផង​ដែរ។ គិត​ត្រឹម​ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៧ ៣៨%​នៃ​កុមារកម្ពុជា​ចាប់​ពីអាយុ​៣ដល់​៥ឆ្នាំ បាន​ចូលរៀន​ការ​អប់រំកុមារតូច​នៅតាម​ស្រុក​ក្នុង​ទី​ប្រជុំជន​និង​ទីជនបទ ដែលនៅ​ទីនោះមាន​អគារ​មត្តេយ្យសាលា​ថ្មី​​​ផ្លូវ​ការ​ចំនួន ១០០ និង​អគារ​មត្តេយ្យ​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ចំនួន​៥០០​ ត្រូវ​បាន​សង់​ជូន គ្រូអប់រំ​កម្រិត​មត្តេយ្យ​នៅ​មូលដ្ឋាន​និង​មាតា​ចំនួន​ ៣៨៦១​នាក់​បាន​ទទួលការ​បណ្តុះបណ្តាល ហើយ​កូនសិស្ស​អាយុ​ពី៣ទៅ៥ឆ្នាំ​ចំនួន​ ១២៥៣៣៧នាក់ បានទទួល​អត្ថ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ពីសកម្មភាព​នានា​របស់​គម្រោង​។

    គម្រោង «កែលម្អ​គុណភាព និង​សមត្ថភាព​អប់រំ​កម្រិត​ឧត្តមសិក្សា» (Higher Education Quality and Capacity Improvement) ដែល​បាន​បញ្ចប់​នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៧ បាន​ផ្តល់​អាហារូបករណ៍ដល់​និស្សិត​ចំនួន ១០០០នាក់ ហើយ​សាស្ត្រាចារ្យ/បុគ្គលិក​អប់​រំចំនួន​៦៤នាក់​របស់​សាលា​រដ្ឋ​និង​សាលា​ឯកជន ក៏​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេ​សដែរ តាម​រយៈគម្រោងនេះ។ អំណោយ​សម្រាប់​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចំនួន​៤៥​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ ដើម្បី​ជួយ​ដល់​ការ​បង្រៀន និង​ការ​រៀន។ ក្នុង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ដើម្បី​ស្វែងរកដំណោះ​ស្រាយ​ដល់​បញ្ហា​ក្នុង​មូលដ្ឋាន កម្មវិធី​បណ្តុះ​បណ្តាល​ក្រៅស្រុក៧៨លើក និង​ក្នុង​ស្រុក២៥៤លើក ត្រូវ​បានរៀប​ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់​ថ្នាក់ដឹកនាំឧត្តមសិក្សា អ្នកគ្រប់គ្រង​ និងគ្រូប​បង្រៀន​ចំនួន​ជាង ១០០០០នាក់ ដើម្បី​ជួយ​កែលម្អ​គុណភាព​អប់រំ​របស់​កម្ពុជា​ឱ្យ​បាន​កាន់​តែប្រសើរឡើង។

    គម្រោង «លើកកម្ពស់សមធម៌ និង​គុណភាពសុខាភិបាល» (Health Equity and Quality Improvement Project/HEQIP) ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ហិរញ្ញវត្ថុ​រួមគ្នា​ពីរាជរដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា ធនាគារពិភពលោក និង​ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត (ក្រសួង​​ការ​បរទេស​និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី អង្គការ​ KfW នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ទីភ្នាក់​ងារ​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិកូរ៉េ និង​ប្រទេស​ជប៉ុន) ដើម្បី​បង្កើនវិសាល​ភាព​គ្រប់​ដណ្តប់​ និង​គុណភាព​នៃសេវាសុខាភិបាល​នៅទូទាំង​ប្រទេសកម្ពុជា។ HEQIP គឺ​ជាគម្រោង​ទីបី​ក្នុង​ចំណោម​គម្រោង​ផ្នែកសុខាភិបាល​ដែលទទូល​មូលនិធិគាំទ្រ​ពីធនាគារពិភពលោក ដែល​បានជួយ​ពង្រីក​បណ្តាញហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​សម្រួលសេវា​សុខាភិបាល ជួយ​ផ្គត់​ផ្គង់​គ្រឿងបរិក្ខារ​ពេទ្យ ផ្តល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​ការ​បង្កើន​សមត្ថភាពបច្ចេកទេស​និង​ស្ថាប័ន និង​ផ្តល់​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​សម្រួល​អនាម័យ និង​ទឹក​មាន​គុណភាពល្អ​ជាង​មុន​ដល់​មណ្ឌល​សុខភាព។

    ប្រព័ន្ធមូលនិធិសមធម៌សុខភាព (Health Equity Fund/HEF) ពេលនេះ​ជួយ​ផ្តល់​លទ្ធភាពឱ្យ​​អ្នក​ជំងឺ​ជាង​២លាន​នាក់​ប្រើ​ប្រាស់​សេវា​ពេទ្យ និង​​អ្នក​ជំងឺដែល​ជា​អ្នក​ក្រី​ក្របំផុត​​ចូលសម្រាក​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​​បាន​ប្រហែល​ ១០ម៉ឺននាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​និង​នៅ​តាម​មន្ទីរ​ពេទ្យ​រដ្ឋ​ទាំង​អស់​ក្នុង​ប្រទេស បានដោយ​ឥតគិតថ្លៃ។ ការ​បង់​ប្រាក់​ថ្លៃសេវា​ទាំងនេះ ព្រម​ទាំង​ប្រាក់​វិភាគទាន​សម្រាប់​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ដោយ​ផ្អែកលើការ​បំពេញកិច្ច​ជាក់​ស្តែង ត្រូវ​បាន​បង់​ទៅកាន់​គណនី​របស់​មន្ទីរពេទ្យ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ បានទាន់​ពេលវេលា។ ​គម្រោងនេះ​បានធ្វើឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទស្សនៈអំពី​ភាពអង់​អាច និង​គណនេយ្យភាព ដែល​តាមរយៈនោះ​លទ្ធភាពមាន​ធន​ធានបន្ថែម​បានជួយសម្រួល​ដល់​ការ​ធ្វើ​សេចក្តីសម្រេច​នៅតាម​កម្រិត​មន្ទីរពេទ្យ ហើយ​ជួយ​ធានា​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​ហិរញ្ញប្បទាន​ជានិច្ច​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ដល់​ការ​ថែទាំ​គ្រឿង​បរិក្ខារ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពេទ្យ និង​សម្រាប់​លៃលក​ជាមួយ​ស្ថាន​ភាព​ខ្វះថ្នាំសង្កូវ​និង​វត្ថុ​ចាំបាច់​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​មន្ទីរ​ពេទ្យ​មិន​បានរំពឹង​ទុកមុន។ ចាប់​ពីឆ្នាំ២០១៨មក ប្រព័ន្ធ HEF នេះ​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​បន្ថែមទៅដល់​កម្មករ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធផ្លូវការ ជាមួយ​នឹង​គោលដៅ​គ្របដណ្តប់ឱ្យ​បាន​លើ​កម្មករ​ជិត ២លាននាក់​នៅ​ក្នុង​វិស័យនេះ។

    ឆ្លង​តាមគម្រោងគណនេយ្យភាពសង្គម (Voice and Action Project) ធនាគារពិភពលោកនិង​ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេង​ទៀត បាន​រួម​ដៃ​គ្នា​ជួយ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋា​ភិបាល​ក្នុង​ការ​ងារកែលម្អ​គុណភាព​នៃ​ការ​ផ្តល់​សេវា​សាធារណៈដោយ​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ មណ្ឌលសុខភាព និង​សាលារៀនបឋមសិក្សា។ ផែនការ​អនុវត្តន៍​សម្រាប់គណនេយ្យភាព​សង្គម (Implementation Plan for Social Accountability/ISAF) បច្ចុប្បន្ននេះមានវិសាលភាពគ្របដណ្តប់​ទៅលើ​ ៧៥%នៃ​ខេត្ត​ ៦២%​នៃ​ស្រុក និង​៥៦%នៃ​ឃុំ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ISAF នេះគ្រប​ដណ្តប់លើមណ្ឌល​សុខភាព​៥៧២​មណ្ឌល​ក្នុង​ចំណោម​១១៩១មណ្ឌលនៅ​ទូទាំងប្រទេស និង​សាលា​បឋមសិក្សា​១៤២២​សាលា​ក្នុង​ចំណោម​៧០០០សាលាបឋមសិក្សា របស់​កម្ពុជា។ ISAF នេះក៏​បាន​ជួល​ជនសម្រប​សម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍ (Community Accountability Facilitators) ចំនួន​៣៦៥០​នាក់ ឱ្យ​ជួយ​ធ្វើ​ចលនា​សហគមន៍​របស់​ខ្លួន​មក​រៀនសូត្រយល់ដឹង​អំពី​សេវាសាធារណៈ ផ្តល់​យោបល់​តបទៅ​ឱ្យ​​អ្នក​ផ្តល់​សេវា​សាធារណៈវិញ និងចាត់​វិធានការ​ដើម្បី​កែលម្អ​គុណភាព​របស់​សេវា។ មកដល់​ត្រឹមចុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ផែនការ​សកម្មភាព​គណនេយ្យភាព​រួម​ (Joint Accountability Action Plans/JAAPs) ចំនួន​ជាង ១១២៨០​ផែនការ ត្រូវ​បាន​រៀបចំឡើងរួមគ្នា​រវាង​អ្នក​ផ្តល់សេវា​និង​សមាជិកសហគមន៍ នៅ​តាមឃុំគោលដៅ ហើយ​ ៦៤%នៃសកម្មភាព JAAPs ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ដើម្បី​កែលម្អ​គុណភាពការផ្តល់​សេវា​សាធារណៈ

    ធនាគារពិភពលោក​បានជួយ​រដ្ឋា​ភិបាល​ដើម្បី​បង្កើនការ​ធ្វើ​និយតកម្ម និង​កែទម្រង់​គោល​នយោបាយ​ក្នុង​វិស័យ​ទឹកស្អាត​និង​អនាម័យ។ កម្មវិធី​សាកល្បងមួយមាន​អាយុ​កាលពីរឆ្នាំ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ដើម្បី​ធ្វើវិមជ្ឈការសេវា​អនាម័យ​នៅ​ទីជនបទ ហើយ​បន្ទាប់​ពីនោះមក ធនាគារពិភពលោក​បាន​បន្ត​ផ្តល់​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ដល់​ស្រុក​ចំនួន១៥ ក្នុងខេត្តចំនួនបី។ មក​ដល់​ត្រឹម​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨ គ្រួសារ​ចំនួន ៣០៤៩៨គ្រួសារនៅក្នុង​ស្រុក​គោលដៅ​ទាំងនោះ បាន​ទទួល​បង្គន់​អនាម័យ ដែល​ចំនួននេះ​តំណាងឱ្យ​កំណើន​៨%ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្កើនធនធានទៅឱ្យស្រុក ហើយ​កំពុង​ខិតខំ​បង្កើន​ល្បឿន​ក្នុងការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​មុខងារ​អនាម័យ​ឱ្យ​ទៅ​ដល់​ទីជនបទ។ ធនាគារពិភពលោក​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធ​តាម​ដាន​ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​ទឹកស្អាត ដើម្បី​ជួយ​បង្កើន​សមត្ថភាព​និយតកម្ម​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ និង​ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យ​ប្រតិបត្តិករ​ផ្គត់​ផ្គង់​ទឹក​កែលម្អ​សេវា​និង​គុណភាពទឹករបស់​ខ្លួន។ ទិន្នន័យ​សម្រាប់​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​នៃចំនួនប្រតិបត្តិករ​ផ្គត់​ផ្គង់​ទឹក​ចំនួន​២៤៥ប្រតិបត្តិករនៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា ឥឡូវ​នេះ​មាននៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​តាម​ដាន​ហើយ។

    «គម្រោងគ្រប់គ្រងសម្បត្តិផ្លូវថ្នល់» (Road Asset Management Project/RAMP) ដែលផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដោយធនាគារពិភពលោក បានជួយស្តាឡើងវិញនូវបណ្តាញផ្លូវថ្នល់ជាតិនិងផ្លូវខេត្ត​បានប្រវែង ៤៧០គីឡូម៉ែត្រ ដោយធ្វើ​ឱ្យ​វា​មាន​ភាព​ធន់​ទៅនឹងអាកាសធាតុ និង​មាន​សុវត្ថិភាពល្អជាងមុន។ ជាលទ្ធផល ពេលវេលាធ្វើដំណើរត្រូវបានកាត់បន្ថយពី២ម៉ោង​ មក​នៅ​ត្រឹម​១,៦ម៉ោង​ក្នុង​ចម្ងាយ ១០០គីឡូម៉ែត្រ។ គម្រោងនេះក៏បានជួយពង្រឹងសមត្ថភាពនៅក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន ក្នុងការរៀបចំផែនការការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិផ្លូវ​ថ្នល់ ការ​រៀបចំ​ថវិកា និងការថែទាំផ្លូវជាប្រចាំតាមកាលវិភាគកំណត់។  

    «គម្រោងបែងចែកដីដើម្បីសង្គមកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជំហាន២» (Land Allocation for Social and Economic Development Project LASED II) ដែលត្រូវបានអនុម័តក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ 2016 បានជួយបង្កើនលទ្ធភាពសម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននៅសហគមន៍ជនបទទទួលបានធនធានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិកម្ម និងសេវាសង្គម។ តាមរយៈគម្រោងនេះ រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ដីសម្បទាននិងដីកសិកម្មនិងដី​សង់​លំនៅ​ឋាន​ចំនួន ១៧០០០ហិកតា ដល់គ្រួសារដែលគ្មានដី និងគ្រួសារក្រីក្រដីបានចំនួន៥១៤១គ្រួសារ។ រហូតមកដល់ពេលនេ​គ្រួសារក្រីក្របំផុតចំនួន២៩៣០គ្រួសារបានទទួលប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី។ អ្នកទទួលផលបានទទួលនូវសម្ភារធ្វើ​ជំរកជាមូលដ្ឋាន និងជំនួយផ្សេងៗទៀត ដូចជាជំនួយស្បៀងរយៈពេល៦ខែដំបូង ដើម្បីជួយដោះស្រាយ​ការលំបាក​ក្នុង​ការ​មកតាំងលំនៅថ្មី។ គម្រោងនេះផ្តល់ផ្លូវ សង់ផ្លូវចូលទៅក្នុងដីកសិកម្ម និងផ្តល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទឹកប្រើ​ប្រាស់​ក្នុងគ្រួសារ។ គម្រោងនេះក៏មាន​សាងសង់សាលារៀន និងមណ្ឌលសុខភាពដែរ ដែលទាំង​អ្នក​ទទួលផលពីគម្រោង​ផ្ទាល់​ និងសហគមន៍ទាំងមូលអាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​ដូចគ្នា។ គម្រោងនេះក៏ផ្តល់ផងដែរនូវសេវាកែលម្អការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​កសិកម្ម ដែលជួយឱ្យអ្នកទទួលផលអាច​ប្រើប្រាស់ដីធ្លីឱ្យ​អស់​លទ្ធភាព និងចូលរួមសកម្មភាពកសិកម្ម ក៏ដូចជាជំរុញការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាព ផង​ដែរ។ លទ្ធភាពទទួលបានដីធ្លីសម្រាប់គ្រួសារក្រីក្រ ឬគ្រួសារ​គ្មានដីធ្លី បាននិងកំពុងបន្តនៅ​ជាផ្នែកសំខាន់មួយ នៃការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅក្នុងតំបន់ជនបទរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

Api


ការឲ្យខ្ចី

​កម្ពុជា​: ទឹកប្រាក់សន្យាតាមឆ្នាំសារពើពន្ធ (ជាលានដុល្លារ)*

*ទឹកប្រាក់សន្យារួម របស់ IBRD និង IDA



សំណុំរូបភាព

រូបភាពបន្ថែមទៀត Arrow

លម្អិត

image

ការអប់រំកុមារតូចនៅកម្ពុជា

កម្ពុជាមានសាលាមតេ្តយ្យជាង ១៤០០ខ្នង គ្រប់គ្រងដោយសហគមន៍ដែលជួយដល់កុមារអាយុពី ៣ទៅ៥ឆ្នាំ បានចូលរៀន។

image

ដំណើរនៃវិស័យសុខាភិបាលរបស់កម្ពុជា

កម្ពុជាមានការវិវត្តខ្លាំងក្នុងការថែទាំសុខភាព ដោយអត្រាស្លាប់របស់ម្តាយ និងកុមារបានថយចុះយ៉ាងច្រើន។ តាមរយៈមូលនិធិសមធម៌ ប្រជាជនេជាង៣លាននាក់ បានទទួលប្រយោជន៏ពីមូលនិធិនេះ។

image

ក្តីសុបិន្តក្លាយជាការពិតសម្រាប់កសិករក្រីក្រដែលគ្មានដី

ប្រជាពលរដ្ឋ២៥០គ្រួសារទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី។ សម្រាប់កសិករក្រីក្រដូចអ្នកស្រី កុយ ធឿន ក្តីសុបិនរបស់គាត់ បានក្លាយជាការពិត ។

image

ការអានសៀវភៅនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានការកើនឡើង

ការងើបចេញពីអស្ថេរភាពផ្នែកនយោយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ កម្ពុជា បានកែលម្អធនធានផ្នែកភាសា ជាពិសេសសម្រាប់សិស្សថ្នាក់កម្រិតទាប។

ធនធានបន្ថែម

ការិយាល័យ​ទំនាក់ទំនង​ប្រចាំប្រទេស

ប្រចាំនៅកម្ពុជា
ធនាគារពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា អគារ​ Exchange Square ជាន់ទី១០ លេខ​១៩-២០ ផ្លូវលេខ១០៦ សង្កាត់វត្តភ្នំ ខ័ណ្ឌដូនពេញ ​​ភ្នំពេញ​
ទូរស័ព្ទ:+៨៥៥(០)២៣​ ២៦១៣០០
ទូរសារ:+៨៥៥(0)២៣ ២៦១ ៣0១
cambodia@worldbank.org
វ៉ាស៊ីនតោន
១៨១៨ H ផ្លូវ NW វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ទូរស័ព្ទ ២០៤៣៣ ទូរស័ព្ទ: +១ ២០២-៤៧៣-៤៧០៩
eastasiapacific@worldbank.org