Skip to Main Navigation
විශේෂාංග කථාව 2018, මැයි 1

පවුල් හිතකාමී ප්‍ර‍තිපත්ති වෙත ප්‍රවේශවීමට ශ්‍රී ලාංකිකයින් සිය සේවායෝජකයින්ට බල කර සිටී.

When women get paid work, their families, communities, and countries proper. Unfortunately, when it comes to female participation in the labor force, Sri Lanka still lags far behind other countries. What can be done?

World Bank Group


කථා සාරය

  • #PressforProgress’ වැඩ සටහන හා සම්බන්ධ ව‍ෙමින් ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා ශාඛාව ප්‍ර‍තිපත්ති හා පරිචයන් ව‍ෙනස් කිරීම පිණිස උපද‍ෙස් දීමේ අදහස ඇතිව, ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවගේ ශ්‍ර‍ම බලකා සහභාගීත්වය පිළිබඳ මහජන අදහස් මැන බැලීම සඳහා වූ සමීක්ෂණයක් සිදු කරනු ලැබී ය.
  • හොඳ සේවායෝජකයන් නම්‍යශීලී සේවා කාලයන් ම‍ෙන් ම ළමා සුරැකුම් පහසුකම් ඇතුළු පවුල් හිතවාදී ප්‍ර‍තිපත්තීන් හඳුන්වා දෙනු ලබයි.
  • සේවා ස්ථානය තුළ ම‍ෙන් ම පොදු ස්ථානවල දී සිදුවන ලිංගික අතවරයන් කිසි සේත් නොඉවසන තත්වයන් හැඟවීම පිණිස කැපවන නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.

මේ වසරේ මාර්තු මස ජාත්‍යන්තර කාන්තා දින #PressforProgress’ වැඩසටහනේ කොටසක් ල‍ෙස ශ්‍රී ලංකා ලෝක බැංකු ශාඛාව ශ්‍රී ලංකාව තුළ කාන්තා ශ්‍ර‍ම බලකා සහභාගීත්වය වර්ධනය කිරීම පිණිසවන ප්‍ර‍මුඛතාවන් සහ අවස්ථාවන් පිළිබඳ තම අදහස් ප්‍ර‍කාශ කිරීම පිණිස ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ආරාධනා කරනු ලැබී ය.

මෙම සමීක්ෂණය  කාන්තාවන් කාර්යාලවල සේවයේ නොයෙදීමට හෝ නොරැඳිමට  හේතු වන ප්‍ර‍ධාන අභියෝග සහ කාන්තාවන්ට වැටුප් සහිත රැකියාවන් ලබා ගැනීමට සහයවන දැන‍ෙන සුළු ප්‍ර‍තිපත්තීන් පිළිබඳ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ ආකල්ප හඳුනා ගැනීමට සැලැසුම්  කරන ලද්දකි.

ම‍ෙම සමීක්ෂණය සහ ඔබගේ පරමාදර්ෂී චරිතය කවුරුන්ද? ඡායාරූප තරඟය පිළිබඳ දැනුවත් කරන බ්ලොග් ලිපිය තුළින් ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින පිළිබඳ ලෝක බැංකු අධ්‍යක්ෂිකා අයිඩා ස්වරායි රිඩ්ඩිහොග් ප‍ෙන්වා ද‍ෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සමෘද්ධිය එහි කාන්තාවන් ශ්‍ර‍ම බලකාය හා සම්බන්ධ වීම මත රඳා පවතින අතර විශේෂය‍ෙන් ම ඉතා වේගය‍ෙන් වියපත්වන රටක් ල‍ෙස ‘ශ්‍රී ලංකාව පොහොසත් වීමට ප‍ෙර වියපත් වන රටක්’ ලෙස ගැනීමේදී මේ තත්ත්වය අදාල වන බවත් ය. ප්‍ර‍මාණවත් ශ්‍රම බලකායක් නොමැතිව රටකට තරඟකාරී විය නොහැකි අතර එනිසා ම මූලික සේවාවන් සැපයීමට ඇති හැකියාව ම‍ෙන් ම එකී සේවාවන් ලබා දීමට අවශ්‍ය ආදායම් උත්පාදනය ද අවහිර විය හැක.

අපට ලැබුණු ප්‍ර‍තිචාර සතුටට හේතු වූ මුත් ඒ තව දුරටත් ඉහළ නැංගේ නම් තත්වය ඉතා ප්‍රියජනක වන්නට තිබිණි. 239ක් වූ සමස්ථ ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් අතර කාන්තාවන් 169 ද‍ෙන‍ෙක් හා පුරුෂයන් 69ක් වූ අතර ඒ අතුරින් බොහෝ ද‍ෙන‍ෙකු වයස 25ත් 35ත් අතර වයස් කාණ්ඩයේ පසුවන්නන් විය. ඉන් බොහෝ දෙනෙක් උපාධිධාරීන් හෝ  පශ්චාත් උපාධිධාරීන් වූහ.

කාන්තාවන්ට රැකියා සඳහා පිවිසීමේ දී පවතින ප්‍ර‍ධානතම බාධාවන් ත්‍රිත්වය කුමක් ද? යන ප්‍ර‍ශ්නයට ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් අතරින් 46%ක් මාතෘත්වය සහ සුරැකුම් වගකීම් හඳුනාගත් අතර අනුගම්‍ය වශයෙන් 21%ක් සමාජ සහ සංස්කෘතික නියාමයන් ද, 15%ක් සේවා ස්ථානයේ දී සිදුවන ලිංගික අතවරයන් ද හඳුනා ගන්නා ලදී.

පුරුෂයන් සහ කාන්තාවන් වගකීම් බෙදාගැනීම අවශ්‍ය වේ.

ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූ එක් අයෙක් කියා සිටියේ සමාජය තුළ කාන්තාව  නිවසේ එදින‍ෙදා වගකීම් (දිනපතා නැවුම් ආහාර, ළමා හා වැඩිහිටි සුරැකුම්) මෙන්ම  කාර්යාලය තුළ දී ද සියයට සියයක දායකත්වයක් ලබා දිය යුතු බවට අපේක්ෂාවක් පවතින බවයි.   

එසේ හෙයින්, පුරුෂයා සහ කාන්තාව යන ද‍ෙද‍ෙනා ම ද‍ෙමාපියන් වන මුත් කාන්තාව ප්‍රාථමික රැකවල් සපයන්නා විය යුතු බවට සමාජය බලාපොරොත්තුවන බව ඔවුන් තව දුරටත් පවසා ඇත. තවත් එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙක් පැවසූයේ රැකියා සඳහා වන සම්මුඛ පරීක්ෂණවල දී තමන් විවාහ වීමට බලාපොරොත්තු වන වයස සහ දරුවන් කොපමණ ලැබීමට අපේක්ෂා කරනවාද යන පැනයන්ට පිළිතුරු දීමට සිදු වූ මිතුරියන් ඔවුන්ට සිටින බවයි.

රැකියාව නතර කිරීමට අපහසු වූ හෝ දිගින් දිගට ම රැකියාව‍ෙහි නිරත  වන්නට සිදුවූවන් අතරින් බොහෝ ද‍ෙන‍ෙක් ප්‍ර‍බල අභියෝගයන්ට මුහුණ ද‍ෙති.  ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් හඳුනාගත් කරුණු අතර රැකියාව සහ නිවස අතර වගකීම් දෝලනය වීම (89%ක්), දිගු පැය ගණනක් සේවය කිරීම හෝ අතිකාල සේවාවන්හි නිරත වීමේ අපහසුතා (73%ක්) සහ ළමා සුරැකුම් සඳහා වන අපහසුතා (79%ක්) ප්‍ර‍මුඛතම අභියෝගයන් ලෙස විය. එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙක් කියා සිටියේ අනම්‍ය වූ සේවා ස්ථාන ක්‍රියාවලීන් සහ ප්‍ර‍තිපත්තීන් තුළින් තරුණ ළමුන් හෝ ළදරුවන් සහිත කාන්තාවන් දරු ප්‍ර‍සූතියකින් පසුව ශ්‍ර‍ම බලකායට එක් වීමට ඇති අපහසුතාවය පිළිබිඹු කරන බවයි.

කාන්තාවන් සහ පුරුෂයන් විවාහ සහ වෘත්තීය ජීවිතය සමබර කොට පවත්වාගත යුත්තේ ක‍ෙසේ දැයි විමසූ විට සැලකිය යුතු බහුතරයක් කියා සිටියේ කාන්තාවන් සහ පුරුෂයන් පවුල් වගකීම් සමව දැරිය යුතු බවත් එවිට  ද‍ෙද‍ෙනාට ම පවුලේ ආදායමට දායක විය හැකි බවත් ය. ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් අතරින් 85%කට වඩා විශ්වාස කරන්නේ කාන්තාවන් නැවත රැකියා සඳහා ග‍ෙන්වා ගැනීමට නම් පවුලේ වගකීම් නිවස තුළ හුවමාරු වීම අත්‍යාවශ්‍ය වන බවයි.

එසේ වුවත්, ම‍ෙම සමබර ලෙස බෙදාගැනීමෙහි හරය වන්නේ පවුල් මට්ටමින් ආකල්ප ව‍ෙනස් කිරීමේ ඇති අවශ්‍යතාවයි. එහි දී පීතෘභාවය පිළිබඳ සංකල්පය සහ ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය මත පදනම් වූ භූමිකාවන් නිවසේ දී හුවමාරු කරගැනීම යන දෑ ප්‍ර‍වර්ධනය කිරීම අවශ්‍ය වේ. ළමා සුරැකුම් සහ රැකියාව තුලනය කර ගැනීමට අවශ්‍ය ද‍ෙමාපියන්ට නම්‍ය සේවා කාලයන් ලබා දීම වැනි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ග මගින් ම‍ෙම සංකල්පමය වෙනස් වීම තහවුරු කොටගත යුතු බව ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් කියා සිටි අතර නිවසේ සිට රැකියාවන්හි නිරත වීමට සහ සේවා ස්ථානයන්හි විශ්වාසවන්ත ළමා සුරැකුම් පහසුකම් සැපයීමට වන ප්‍ර‍තිපත්තීන්හි අවශ්‍යතාව ද ඉස්මතු කරන ලදී.


Image

Check out the infographic.

World Bank


සමාජ සහ සංස්කෘතික සීමාවන් කාන්තාවන්ගේ වෘත්තීය සංවර්ධනය සීමා කරයි

ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් පෞද්ගලික අංශයේ සේවායෝජකයන්  විසින් කාන්තාවන් රැකියාවේ ය‍ෙදවීම අමතර වගකීමක් ල‍ෙස සලකන ආකාරය පිළිබඳවද ඉස්මතු කරන ලදී. විශේෂය‍ෙන්ම එළිමහනේ වැඩ කරන කාන්තාවන්ට ආරක්ෂක ගැටළු ඇතිවිය හැකි  බව ඇති සැකය මෙයට හේතු වී ඇති බව ද සදහන් කරයි. තව ද, කාන්තාවන් රැකියාවන් සඳහා බඳවා ගැනීමේ සිට සියලුම උසස්වීම් දක්වා කාන්තාවන්ගේ ප්‍ර‍සූත නිවාඩු ඔවුන්ට දැරීමට සිදුවන අමතර ආයෝජනයක් ලෙස සේවායෝජකයන් සලකා බලන බවත් කාන්තාවන් එම නිසා  ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය මත සිදු ක‍ෙර‍ෙන ව‍ෙනසකට මුහුණ දෙන බවට වන පැතිරුණු මතයක් ද පවතී.    

ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවෝ අදටත් සේවා ස්ථානවල ‘පුරුෂ සමාජ‘ පවතින බව විශ්වාස කරති. එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙක් කියා සිටියේ සමහර අවස්ථා වලදි කාන්තාවකට තමන්ගේ හැකියාව පෙන්වීමට පුරුෂය‍ෙකුට ම‍ෙන් ද‍ෙගුණයක් ක්‍රියා කිරීමට සිදුවන බවයි. වැටුප් පරතරයන් පවතින අතර සිය සුදුසුකම් පුරුෂයන් හා සම වුවද ඉහළ වුව ද, කාන්තාවන්ට පුරුෂයන්ට වඩා අඩු වැටුප් ග‍ෙවීමත් ඇයට උසස්වීම් ලබා දීමේ දී අසාධාරණ අසමානකම් ද සමීක්ෂණය තුලින් පිළිබිඹු වීමක් දක්නට ලැබුණි.

කළමනාකරණ මට්ටම ත‍ෙක් වෘත්තීය ජීවිතයෙන් ඉහළට ගිය කාන්තාවන් කියා සිටියේ ඔවුන් තම පුරුෂ පාර්ෂව කාර්යාල සහකරුවන්ගේ ප්‍ර‍තිවිරෝධයට ලක් වූ බවයි. කාන්තාවන් රැකියාවේ දී ලබා ද‍ෙන නියෝග ඔවුන් විසින් පිළිපදිනු නොලබනබව එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙකුගේ මතය විය. “ඔබ සියලු දේ නිපුනත්වය‍ පදනම්ව සිදු කළත්, එයට පිළිගැනීමක් නම් නොලැබෙනු ඇත

ම‍ෙම ආකල්පය ව‍ෙනස් කිරීමේ මූලික පියවර වන්නේ වැඩ කරන මවුවරුන් හා කාන්තාවන් පිළිබඳ මහජන පිළිගැනීම සහ අගය කිරීම ප්‍ර‍වර්ධනය කිරීම බව එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙකුගේ මතය විය.

කාන්තාවෝ රැකියා ස්ථානය‍ තුළ සහ ඉන් පිටත අතවරවලට මුහුණ පාති

රැකියාව සඳහා පැමිණීම  නිරන්තර අභියෝගයක් බවට පත්ව තිබේ. 45%ක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් ආරක්ෂිත සහ විශ්වසනීය ප්‍ර‍වාහන සේවයක් නොමැති වීම කාන්තාව රැකියාවන්ග‍ෙන් ඉවත් කර තබන සාධකයක් ල‍ෙස හඳුනා ග‍ෙන තිබේ. එක් ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූව‍ෙකු තම ගැටළුව විස්තර කරමින්: “රාත්‍රියේ වැඩ නිමවී නිවසට යෑමේ දී ප්‍ර‍වාහනය මගේ ප්‍ර‍ධානතම ගැටළුව විය. මට මගේ පියා හෝ සැමියාගේන් ආරක්ෂාව විමසීමට  සිදු වූ අතර දැනටත් මම එය කළමනාකරණය කරන්නේ අවදානමක් සහිතව ය.”

රැකියාව තුළ ද ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී අතවරයන් ක්‍රියාත්මක ව‍ෙමින් පවතී.  ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූවන් කියා සිටියේ ඇතැම් පුරුෂයන් සේවා ස්ථානයේ ස්ත්‍රී සහායකයින්ට අතවරයන් සිදු කොට තමන් ජ්‍ය‍ෙෂ්ඨ තනතුරක් හෙබවීම හෝ තමා එවැනි ජ්‍ය‍ෙෂ්ඨ තනතුරක් දරන්න‍ෙකු හා සහ සම්බන්ධ වීම සහ එතුළින් ඔවුන්ව ආරක්ෂා වීම හේතුව‍ෙන් පූර්ණ මුක්තියක් විඳින බවයි. “එසේ ලිංගික අතවර කරන්නන් ආරක්ෂා වීම අන‍ෙකුත් සේවකයන්ගේ ආරක්ෂාව ද අනතුරේ හ‍ෙලන බව” එක් ප්‍ර‍තිචාර දක්වන්න‍ෙක් කීය.

ලැබී තිබුණේ  පැහැදිලි විසඳුමකි. ප්‍ර‍තිචාර දැක්වූ පිරිසෙන් 70%ක් පමණ කියා සිටියේ සේවායෝජකයන් ලිංගික අතවරයන් කිසිසේත් නොඉවසන ප්‍ර‍තිපත්තීන් පැනවීම හරහා සාදරණීය සේවා ස්ථානයක් නිර්මාණය කළ යුතු බවයි. “අපට නීති බලාත්මක කරන යාන්ත්‍ර‍ණයක් අවශ්‍ය වන අතර එතුළින් රැකියා ස්ථානය සහ පොදු ප්‍ර‍වාහන සේවය ම‍ෙන් ම මහමගදී ලිංගික අතවරයන් කිසිසේත් නොඉවසන්නට කැපවීම පිළිබිඹු විය යුතු ය.”

ඉදිරියට

ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා ශාඛාව වැඩි වැඩිය‍ෙන් කාන්තාවන් ශ්‍ර‍ම බලකාය‍ට සහභාගී වීම හා එහි රැඳී සිටීම මුණ ගැසෙන වැඩසටහනකට දායකත්වය ලබා දීමේ අදිටන ඇතිව පෙරමග බලයි. පොදු, පෞද්ගලික ම‍ෙන්ම සිවිල් සමාජ කණ්ඩායම් ඇතුළු අපගේ හවුල්කාර භවතුන් හා එක්ව ම‍ෙම ව‍ෙනස වෙනුවෙන් දැනුවත් කිරීම් සිදු කිරීමට අපි කැපවී සිටින්න‍ෙමු. ම‍ෙම වැඩසටහන ඔස්සේ අපගේ විවිධාකාර හවුල්කාර භවතුන්ගේ දැනුම, සම්පත් ම‍ෙන්ම කැපවීම තුළින් දැනුවත් වීමට අපට ද අවශ්‍ය ය. ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙවැනි කටයුතු සඳහා ඇල්මක් දක්වන විවිධ පාර්ශවයන් සිටින අතර  අප ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධ වීමටත් පොදු වේදිකාවක් තනා ගැනීමටත් බලාපොරොත්තු වන්නෙමු.

ම‍ෙම මහජන අදහස් සමීක්ෂණය ස්ථීර කරන පරිදි ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන් තම සේවා ස්ථානය තුළ සිය සේවක අයිතිය ලබා ගැනීම වළක්වන පැහැදිලි අභියෝගයන් පවතී. ම‍ෙම සමාරම්භය සාකච්ඡාවේ සිට ක්‍රියාත්මකභාවය දක්වා රැග‍ෙන යාමට අප බලාපොරොත්තු වන අතර ඒ සඳහා පොදු සහ පුද්ගලික අංශය ද ඇතුළු විවිධ පාර්ශවකරුවන් විසින් සිදු කරන දායකත්වයන් මැන බැල‍ෙන පොදු මණ්ඩලයක් වැඩිදියුණු කරන අතර එය ඔබගේ විමර්ෂණය පිණිස මහජන භාවිතයට ද එක් ක‍ෙර‍ෙනු ඇත. ම‍ෙම සමාරම්භය පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු පිණිස අප හා සම්බන්ධව සිටින්න.ඔබ අපගේ උත්සාහය හා සම්බන්ධ වීමටත් ඔබගේ කාලය වෙන් කිරීමටත් කැමති නම්  infosrilanka@worldbank.org යන විද්‍යුත් ලිපිනයට පණිවුඩයක් යොමු කරන්න.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ කාන්තා ශ්‍ර‍ම බලකා සහභාගීත්වය පිලිබඳ වැඩි දුර විස්තර ස‍ෙවීමට Getting to Work: Unlocking Women's Potential in Sri Lanka's Labour Force ව‍ෙත පිවිස‍ෙන්න.

 

 

·ම‍ෙම තොරතුරු ප්‍ර‍ස්තාර කාන්තාවන් රැකියාවන්ට පිවිසීම පිළිබඳ පවත්වන ලද අන්තර්ජාල සමීක්ෂණයක් මත පදනම්වන අතර එය සමීක්ෂණයන්ට අදාල ලෝක බැංකුව මගින් පිළිගත් ක්‍ර‍මවේදයන් හා පරිචයන්  අනුගමනය කරමින් සිදු කරන ලද්දක් නොවේ.

 



Api
Api