Polska

Polska jest największą gospodarką w Europie Środkowej, z produkctem krajowym brutto szacowanym na ok 1 bilion dolarów USA w 2025 r.

Od powrotu do gospodarki rynkowej w latach 90. XX wieku Polska odniosła znaczący sukces gospodarczy. Przystąpienie do NATO w 1999 roku i do Unii Europejskiej (UE) w 2004 roku ugruntowało jej pozycję we wspólnocie europejskiej i transatlantyckiej. Gospodarkę Polski charakteryzują wysoka odporność (ponad 30-letnia passa wzrostu, przerwana jedynie na krótko przez płytką recesję wywołaną pandemią COVID-19), stosunkowo duża dywersyfikacja i otwartość.

Po ponad trzech dekadach sukcesów gospodarczych Polska znajduje się w przełomowym momencie. Aby osiągnąć w przyszłości zrównoważony, odporny na wstrząsy rozwójgospodarczy w obliczu złożonych wyzwań wewnętrznych i międzynarodowych, a także utrzymać konwergencję z czołowymi gospodarkami UE, Polska musi dostosować swój model wzrostu i wdrożyć reformy nowej generacji, koncentrując się na zwiększaniu inwestycji oraz wdrażaniu innowacji.

Aby móc uczestniczyć w nowych globalnych i regionalnych łańcuchach wartości, zwiększać wydajność pracy i zapewniać obywatelom wysokiej jakości miejsca pracy, polskie firmy muszą inwestować w badania i rozwój, kapitał ludzki (w tym przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji pracowników, a także promowanie uczenia się przez całe życie) oraz wdrażanie technologii. Reformy sektora publicznego i przyspieszenie inwestycji sektora prywatnego są w tym zakresie niezbędne.

Zachodząca transformacja w stronę czystych i przystępnych cenowo źródeł energii jest kluczowa dla utrzymania konkurencyjności polskich firm, a także zdrowia i dobrostanuobywateli. Kluczowe dla utrzymania zrównoważonego rozwoju będzie też budowanie odporności gospodarczej i środowiskowej w obliczu ograniczonych zasobów wody.

Aktualna sytuacja I prognozy gospodarcze

Polska gospodarka wykazała się dużą odpornością dzięki dobrze zdywersyfikowanej strukturze gospodarki, integracji z regionalnymi łańcuchami wartości, stabilności makroekonomicznej, stabilnemu sektorowi finansowemu, silnemu krajowemu rynkowi pracy i hojnym programom socjalnym. W perspektywie średnioterminowej dalszy sukces gospodarczy zależy od utrzymania wzrostu wydajności i konkurencyjności firm. Model wzrostu napędzany innowacjami, wykorzystujący mocne strony Polski w zakresie czystych łańcuchów wartości i usług opartych na wiedzy, będzie wymagał zwiększenia kwalifikacji siły roboczej i pogłębienia rynków finansowych. Szybko starzejące się społeczeństwo pozostaje istotnym wyzwaniem dla wzrostu gospodarczego, integracji społecznej i stabilności fiskalnej. Transformacja technologiczna, wraz z szybkim rozwojem sztucznej inteligencji (AI), stwarza ogromne możliwości, ale wymaga odpowiedniego planowania.

Polska wciąż objęta jest procedurą nadmiernego deficytu. Zgodnie z nowymi unijnymi ramami fiskalnymi zobowiązała się do wdrożenia średnioterminowego strukturalnego planufiskalnego, aby do 2028 r. dostosować się do unijnych reguł dotyczących deficytu. Pomimo uruchomienia w lipcu Krajowej Klauzuli Wyjściowej (National Escape Clause), zezwalającejna tymczasowe odchylenie wzrostu wydatków netto do 1,5% PKB do 2028 r., pod warunkiem, że nadwyżka ta będzie związana z obronnością, droga do stabilności wymaga bardziejukierunkowanych działań.

W 2024 roku wzrost osiągnął 2,9%, głównie dzięki konsumpcji. Oczekuje się, że konsumpcja prywatna utrzyma się na wysokim poziomie w 2025 roku, natomiast konsumpcja publiczna ulegnie spowolnieniu po wyjątkowo wysokim wkładzie w roku powyborczym 2024. Realizacja projektów finansowanych ze środków UE sprzyja ożywieniu inwestycji, choć jego skala pozostaje jak dotąd umiarkowana, ponieważ niepewność związana z handlem międzynarodowym nadal wpływa na decyzje inwestycyjne sektora prywatnego.

W średnim okresie oczekuje się stabilizacji wzrostu gospodarczego na poziomie 3%, zbliżonym do wzrostu potencjalnego. Przewiduje się, że wkład eksportu netto do wzrostupozostanie ujemny w średnim okresie. Wysokie deficyty napędzają wzrost długu publicznego, który w nadchodzących latach może przekroczyć 60% PKB.

Finansowanie Polski przez Grupę Banku Światowego pozostaje bardzo selektywne. Ma to na celu maksymalizację efektów, a jednocześnie pomoc Polsce w radzeniu sobie z wciąż obecnymi wyzwaniami rozwojowymi, a także w dostarczaniu globalnych dóbr publicznych.

W ciągu ostatnich trzech dekad Polska poczyniła postępy we wzmacnianiu systemów zarządzania gospodarczego i osiągnęła znaczący sukces gospodarczy. Jednak instytucje gospodarcze i społeczne, które zarządzają kluczowymi transformacjami – demograficznymi, ekologicznymi i cyfrowymi – muszą być dalej rozwijane na poziomie krajowym i lokalnym, aby umożliwić trwałą graduację ze struktur Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju. Reformy sektora publicznego muszą iść w parze z masową mobilizacją kapitału prywatnego, aby wspierać niezbędne inwestycje w odpowiedniej skali.

W obliczu nowych wyzwań i szybko zmieniającej się sytuacji na świecie Grupa Banku Światowego pragnie pomóc Polsce w dostosowaniu modelu wzrostu gospodarczego, aby przyspieszyć wzrost produktywności i konkurencyjności oraz proaktywnie zająć się kwestiami związanymi z bezpieczeństwem energetycznym, zmianami technologicznymi i odpornością w zakresie zasobów wody.

Przy współpracy z sektorem publicznym i prywatnym, Grupa Banku Światowego koncentruje się na umożliwianiu innowacji i inwestycji w celu tworzenia lepszej jakości miejsc pracy. Dzieje się to poprzez odblokowanie prywatnych inwestycji i potencjału innowacyjnego, a także wspieranie zmian na rynku pracy i tworzenia nowych umiejętnośc, niezbędnych w obliczu szybkich przemian technologicznych.

W sektorze energetycznym wsparcie analityczne Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju, połączone  z inwestycjami Międzynarodowej Korporacji Finansowej w sektorze prywatnym i samorządowym, będzie miało na celu zwiększenie produkcji energii z innowacyjnych odnawialnych źródeł energii (OZE), zapewnienie infrastruktury umożliwiającej przesył i magazynowanie oraz wzmocnienie sieci w celu umożliwienia dostępu do dodatkowych źródeł czystej energii.

Odporność na problemy związane z wodą to kolejny obszar zainteresowania Grupy Banku Światowego. Skoncentruje ona swoje wysiłki na ochronie wody jako zasobu strategicznegooraz na zabezpieczeniu ludzi i gospodarki przed katastrofami związanymi z powodziami i suszą.