BAŞ MAKALE

Şalteri Açmak: Türkiye’nin Büyüyen Enerji Sektörüne Destek

28 Ekim 2013 Pazartesi


Image

Gece olduğunda, IzmirTürkiye'nin Batı yakasında ışıldar. Türkiye daha ucuz,daha temiz ve herkese daha güvenilir elektrik sağlayabilmek için Enerji sektörüne milyarlık yatırımlar yaptı.


Öne Çıkanlar
  • Türkiye’nin enerji tüketimi 1990’dan bu yana yıllık ortalama yüzde 7 artmıştır ve önümüzdeki on yılda yıllık yaklaşık yüzde 6 artması beklenmektedir; bu daha fazla yatırıma ihtiyaç duyulduğu anlamına gelmektedir.
  • Türkiye Hükümeti, enerji sektöründe bir devam etmekte olan ve daha fazla özel sektör katılımını teşvik eden bir serbestleştirme ve özelleştirme programı ile bu durumu ele almaktadır.
  • Son beş yıl içerisinde, Uluslararası Finans Kurumu (IFC) enerji üretimini ve enerji verimliliğini arttırmaya ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik tasarlanan özel sektör çabalarını desteklemek için 2,5 milyar $’dan fazla bir kaldıraç etkisi yaratmıştır.

Enerji sektörü Türkiye ekonomisi için en önemli sektörlerden birisi olmaya devam etmektedir. Enerji üretimi, enerji güvenliği, enerji verimliliği ve iklim değişikliğinin azaltılması, Türk yetkililer tarafından ülkenin artan enerji ihtiyacını karşılamak için yapılan dinamik çalışmaları etkileyen birçok unsurdan sadece bazılarıdır.

Sektörün büyümesi ile birlikte, ülkedeki politika yapıcılar bir yandan iklim değişikliğinin potansiyel etkilerini azaltırken aynı zamanda enerji üretimini –ve güvenliğini- arttırma yönündeki tamamlayıcı hedefler doğrultusunda çalışmalarını sürdürmektedir.

Sadece ucuz ve güvenilir değil, aynı zamanda temiz ve daha fazla enerji sağlama zorluğu ile karşı karşıya olan ülke bu zorluğu aşmada özel sektörün daha fazla katılımını sağlamanın yollarını araştırmaktadır. Bu çabalar kapsamında Türkiye aynı zamanda Dünya Bankası Grubu gibi uluslararası kuruluşlar ile işbirliğini de derinleştirmektedir.


" Türkiye'nin enerji üretimi 3,000 megawatt daha artti ve 7.9 milyon enerji tüketicisi daha iyileştirilmiş hizmetlerden faydalanıyor. "

Türkiye’de son 10 yıldaki hızlı ekonomik büyüme, sanayileşme ve istikrarlı nüfus artışı artık ülkenin enerji sektöründe hızlı bir dönüşüme yol açmıştır. Son on yıldaki kalkınma ülkedeki enerji üretiminin yüzde 80 –ve yenilenebilir enerji üretimini yüzde 90- artmasına yardımcı olmasına rağmen, 1990’dan bu yana talepte yaşanan yıllık neredeyse yüzde 7’lik artış, temiz ve güvenilir elektrik teminine yönelik daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Türkiye Hükümeti bu durumla başa çıkabilmek için, enerji güvenliğinin ve enerji verimliliğinin arttırılması ve yenilenebilir kaynakların daha fazla geliştirilmesi olarak belirlenen tamamlayıcı hedeflere ulaşmak için çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar kapsamında, Türkiye’deki yetkililer enerji sektöründe yatırımları ve yenilikçiliği arttırmaya yönelik bir dizi önlem uygulamıştır – elektrik sübvansiyonlarını kaldıran, düzenleyici ortamı iyileştiren ve kamuya ait elektrik dağıtım ve üretim varlıklarının özelleştirilmesinin yolunu açan serbestleştirme programı da bu önlemler içerisindedir. 

Bu çabalar içerisinde enerji sektörüne yatırım yapmak isteyen özel sektör şirketlerinin rolünün arttırılması temel bir öneme sahiptir. Son yıllarda, enerji şirketleri – bankaların ve yatırımcıların desteği ile– enerji üretimini arttırmaya ve ülkedeki enerji yoğunluğunu düşürmeye yönelik teknolojilere, projelere ve programlara milyarlarca dolarlık yatırım yapmıştır.

Türkiye’de enerji alanında özel sektör katılımını arttırmaya yönelik ilave bir çaba olarak, Hükümet Türkiye’deki bu geçiş sürecinin beraberinde getirdiği bazı ticari riskleri ve düzenleyici belirsizlikleri aşmak için çeşitli uluslararası ortaklar –aralarında IFC de bulunmaktadır- ile birlikte çalışmaktadır.

Bu işbirliği kapsamında, IFC üretim kapasitesinin sadece yüzde 37’sinin özel sektöre ait olduğu elektrik üretim sektöründe bu özel sektör yatırımlarını desteklemektedir. Son beş yıl içerisinde,  IFC yenilenebilir enerji projelerine sağladığı finansmanı önemli ölçüde arttırmış ve elektrik üretim sektöründeki 5 projeye 2,3 milyar $’lık yatırım yapmıştır. IFC elektrik sektörüne yaptığı yatırımlar ile 7,9 milyon müşteriye ulaşmıştır. IFC aynı zamanda 17 enerji verimliliği projesine yaklaşık 700 milyon $’lık yatırım yapmıştır; bu miktarın yarısından fazlası enerji verimliliği projeleri için kullandırılmak üzere İş Bankası, TSKB, Akbank ve Şekerbank gibi ticari bankalara sağlanmıştır.

IFC’nin şimdiye kadar sağladığı en büyük sendikasyonu da içeren bu yatırımlar  -bir doğal gaz santralinin ve 10 hidroelektrik santralin yapımı için Enerjisa’ya (İng) sağlanan 700 milyon $’lık sendikasyon kredisi- daha şimdiden etkilerini göstermeye başlamıştır. Bu işbirliğinin başlangıcından bu yana, ülkedeki elektrik üretimi 3.000 MW’tan fazla artmıştır ve ülke genelinde 7,9 milyon enerji tüketicisine daha iyi hizmet sunulmaktadır.

Elektrik üretiminin ötesinde, bu işbirliği aynı zamanda ülkede enerji verimliliğini arttırmaya ve bir bütün olarak enerji sektörünün iklim etkilerini azaltmaya yardımcı olabilecek önlemler üzerinde de durmaktadır. Enerjisa ve AkEnerji gibi şirketlere yapılan yatırımlar hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji üzerinde odaklanırken, TSKB’nin Sürdürülebilirlik projesi gibi projeler sera gazı emisyonlarının ve diğer geleneksel kirleticilerin azaltılması yoluyla küresel çevrenin iyileştirilmesine çalışmaktadır.

Enerji güvenliği gibi acil zorlukların ve uzun vadeli iklim değişikliği zorluklarının birlikte ele alınması Türkiye’deki politika yapıcıların ülkedeki genel enerji durumunu iyileştirmek için benimsediği çok yönlü yaklaşımın bir örneğini oluşturmaktadır. Yetkililer deregülasyon ve özelleştirme çabalarını eşgüdümlü IFC yatırımları ile birleştirerek özel sektörün yatırımlarını arttırmasına yardımcı olmaktadır. Bu şirketler yatırımları aynı zamanda enerji üretimini arttıran ve iklim değişikliği etkilerini azaltan girişimler üzerinde odaklandırarak hem bugüne hem de ayrına yatırım yapmaktadır.  Türkiye tüm bu çabalarla enerji sektöründe temel bir dönüşüm gerçekleştirmekte ve herkes için (İng) temiz, güvenilir ve ucuz enerji sağlamaya çalışmaktadır.



Api
Api