Sprawiedliwa transformacja w stronę czystej energii szansą na przyciągnięcie inwestycji i stworzenie nowych miejsc pracy w Polsce

WARSZAWA, 15 grudnia 2022 r. – Odpowiednie wykorzystanie terenów pogórniczych może poprawić atrakcyjność gospodarczą regionów węglowych, pomóc tworzyć nowe miejsca pracy i przyczynić się do transformacji energetycznej Polski, tak wynika z serii raportów Banku Światowego, które zostaną zaprezentowane podczas czwartkowej konferencji.

Raporty podsumowują projekt pomocy doradczej o nazwie „Wsparcie polskich regionów węglowych w transformacji”, który trwał dwa lata i był realizowany w partnerstwie z Dyrekcją Generalną ds. Energii Komisji Europejskiej.

„Polska potrzebuje stawiać na zieloną energię i sprawiedliwą transformację, jeśli chce zwiększyć swoje bezpieczeństwo energetyczne, utrzymywać ceny energii na rozsądnych poziomach, zapewniać wysoką konkurencyjność polskich firm oraz przyczyniać się do walki ze zmianami klimatu” – mówi Marcus Heinz, przedstawiciel Banku Światowego na Polskę i kraje bałtyckie.

„Jesteśmy gotowi nadal wspierać polskich partnerów, zarówno na poziomie centralnym, jak i lokalnym, w przygotowaniu kompleksowego podejścia do transformacji energetycznej opartego na trzech filarach, którymi są: dobre zarządzanie, ludzie i społeczności oraz rekultywacja terenów pogórniczych” – dodaje Marcus Heinz.

W Polsce znajduje się nawet 800 tysięcy hektarów terenów poprzemysłowych i pogórniczych, które często położone są blisko centrów miast i mają dostęp do infrastruktury energetycznej oraz transportowej. Pomimo tych zalet, inwestorzy nieraz unikają tych gruntów typu brownfields, obawiając się wysokich kosztów i skomplikowanych regulacji. Zamiast tego inwestują na niezagospodarowanych wcześniej terenach, czyli greenfields.

Aby ułatwić inwestowanie na terenach poprzemysłowych, eksperci Banku Światowego przygotowali przegląd legislacyjny w zakresie rekultywacji takich terenów oraz jako pierwsi w Polsce przetestowali oparte na analizie danych narzędzie wspierające decyzje w zakresie optymalnego zagospodarowania gruntów pokopalnianych: LURA (ang. Land Use and Repurposing Application).

„Zarządzanie terenami pogórniczymi jest jednym z trzech filarów nowego podejścia Banku Światowego do procesu sprawiedliwej transformacji” – mówi Wolfhart Pohl, ekspert ds. środowiska w Banku Światowym.

„Niezagospodarowane tereny zdegradowane mogą zacząć generować dochody, a stworzenie systemu zachęt do inwestowania na tych gruntach, poprzez na przykład zmniejszanie ryzyka finansowego czy lepsze regulacje, pozwoliłoby im pracować na rzecz transformacji gospodarczej i tworzyć nowe miejsca pracy” – dodaje Wolfhart Pohl.

Wspieranie pracowników i społeczności związanych z sektorem wydobywczym, poprzez zatrudnienie na nowym stanowisku lub inne instrumenty wsparcia społecznego, to drugi filar podejścia Banku Światowego do sprawiedliwej transformacji.

W ramach projektu Bank przeprowadził analizy i badania wśród 3,5 tys. pracowników sektora górniczego i energetycznego oraz 800 mieszkańców z gmin położonych w trzech polskich regionach węglowych, czyli na Śląsku, Dolnym Śląsku i we Wschodniej Wielkopolsce. Z prac tych wynika, że pracownicy ci woleliby znaleźć pracę, która oferuje podobny zakres obowiązków i zadań do wykonywanych przez nich obecnie. Pracownicy cenią sobie również stabilność zatrudnienia i woleliby nie zmieniać swojego miejsca zamieszkania w poszukiwaniu nowego zajęcia. Dlatego też trzeba poszukiwać sposobów na rozwój gospodarczy na poziomie lokalnym, tak aby przyciągać nowe inwestycje, tworzyć alternatywne miejsca pracy, także poprzez ponowne wykorzystanie istniejących aktywów górniczych.

W trakcie trwania projektu eksperci Banku Światowego przygotowali również szacunki wielkości luk fiskalnych powstałych w wyniku odejścia od węgla, a także wspierali decydentów w opracowaniu narzędzi, które mogłyby poprawić dywersyfikację gospodarczą regionów. Ponadto doradzali w zakresie tego, jak poprawić w Polsce model zarządzania sprawiedliwą transformacją, który jest trzecim filarem podejścia Banku Światowego do tego procesu.

Bank Światowy od dekad wspiera kraje w ich działaniach na rzecz odchodzenia od węgla. Od 1995 r., Bank przeznaczył na ten cel ponad trzy miliardy dolarów. Dzisiaj Bank Światowy w obszarze sprawiedliwej transformacji stawia na ochronę ludzi, miejsc pracy oraz źródeł zarobku w najbardziej dotkniętych społecznościach, a także na ochronę środowiska na terenach, na których przez lata wydobywało się węgiel. Od 2010 r. Grupa Banku Światowego nie sfinansowała budowy żadnej nowej elektrowni na węgiel i nie prowadzi aktualnie prac w tym zakresie.

About The World Bank

The World Bank Group has a bold vision: to create a world free of poverty on a livable planet. In more than 100 countries, the World Bank Group provides financing, advice, and innovative solutions that improve lives by creating jobs, strengthening economic growth, and confronting the most urgent global challenges. For more information, please visit www.worldbank.org, www.miga.org, and www.ifc.org.