- add-style
- font-medium
- lp-body-content
Cần cải cách mạnh mẽ về hạ tầng, kỹ năng và chính sách để duy trì tăng trưởng và biến tiềm năng của trí tuệ nhân tạo thành việc làm
WASHINGTON, ngày 6 tháng 10 năm 2026 — Kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương dự kiến tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, cho thấy sức chống chịu trước những khó khăn từ bên ngoài. Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương mới nhất, được xuất bản hai lần mỗi năm, tăng trưởng vẫn chưa đồng đều giữa các nền kinh tế và các ngành. Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được dùng rộng rãi và đang mở ra những cơ hội mới. Báo cáo xem xét cả triển vọng kinh tế trước mắt của khu vực lẫn vai trò của AI trong việc định hình lực lượng lao động và nền kinh tế tương lai. Vai trò này có sức thay đổi lớn, dù lợi ích chưa phân phối đều.
Năm 2026, một số nền kinh tế trong khu vực tăng trưởng nhanh hơn dự kiến nhờ sản xuất và xuất khẩu hàng công nghệ cao, những sản phẩm đang làm nền tảng cho sự bùng nổ các hoạt động liên quan đến AI trên toàn cầu. Dự báo tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam được nâng thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 7,4%. Malaysia được nâng thêm 0,7 điểm phần trăm, lên 5,1%, và Thái Lan được nâng thêm 0,7 điểm phần trăm, lên 2,0%. Các quốc đảo Thái Bình Dương tăng trưởng 2,2%, thấp hơn dự báo trước đó 0,5 điểm phần trăm. Đây là những nước đặc biệt dễ bị ảnh hưởng khi giá năng lượng tăng cao và ít khả năng đỡ đòn trước các cú sốc từ bên ngoài. Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất khu vực, tăng trưởng 4,4%, do sức mua trong nước vẫn bị kìm hãm bởi thị trường lao động yếu và thị trường bất động sản còn đang điều chỉnh.
"Nhờ gắn kết sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu và nền kinh tế năng động, khu vực Đông Á và Thái Bình Dương đang có lợi thế để đón đầu làn sóng bùng nổ hoạt động liên quan đến AI trên thế giới," ông Carlos Felipe Jaramillo, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới phụ trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, cho biết. "Thách thức lúc này là biến thế mạnh sản xuất hàng phục vụ AI thành việc ứng dụng AI rộng khắp, qua đó nâng cao năng suất và tạo thêm nhiều việc làm tốt hơn cho hàng triệu người. Nếu các nước hành động quyết liệt ngay từ bây giờ, AI có thể trở thành động lực mạnh mẽ mở ra cơ hội, nâng cao thu nhập và đem lại tương lai thịnh vượng hơn cho mọi người."
Trong phần phân tích riêng về AI trong khu vực, báo cáo cho thấy nhiều nền kinh tế đang được hưởng lợi nhờ cung cấp hàng hóa đang làm nền tảng cho sự bùng nổ các hoạt động đầu tư vào AI trên toàn cầu. Tuy vậy, công nghệ này vẫn chưa lan tỏa đều khắp nền kinh tế. Mức độ ứng dụng AI trong người dân và doanh nghiệp đang tăng lên nhưng vẫn thấp hơn các nước phát triển, do doanh nghiệp còn vướng chi phí cao, thiếu người giỏi chuyên môn, và lo ngại về an ninh cũng như quyền riêng tư. Với phần lớn các nước, lợi ích lớn nhất trước mắt sẽ đến từ "AI quy mô nhỏ" (Small AI), tức là tiếp nhận và điều chỉnh những công nghệ sẵn có, nhất là các công cụ AI dễ tiếp cận.
"Khu vực tư nhân có thể giữ vai trò trung tâm trong việc biến tiềm năng của AI thành nhiều việc làm hơn và tốt hơn trên khắp Đông Á - Thái Bình Dương," ông Sarvesh Suri, Phó Chủ tịch IFC phụ trách khu vực châu Á và Thái Bình Dương, nhận định. "Bằng cách huy động vốn tư nhân cho hạ tầng số và năng lượng, mở rộng nguồn vốn cho doanh nghiệp và đầu tư vào kỹ năng cho người lao động, các nước có thể đẩy nhanh việc ứng dụng AI trong toàn nền kinh tế, đồng thời giúp doanh nghiệp nhỏ cạnh tranh tốt hơn, năng động hơn và vững vàng hơn."
AI chưa tác động nhiều đến những công việc có thể tự động hóa, nhưng đã bắt đầu làm thay đổi nhu cầu về kỹ năng. Doanh nghiệp ngày càng tìm kiếm nhân sự có chuyên môn về AI, đồng thời có năng lực phân tích và kỹ năng giao tiếp, ứng xử. AI phát huy tác dụng nhất khi hỗ trợ những công việc đòi hỏi tư duy phức tạp và óc phán đoán. Thế nhưng chỉ 13% việc làm trong khu vực thuộc nhóm này, so với 39% ở các nước phát triển.
Để duy trì tăng trưởng và tạo thêm việc làm có năng suất cao hơn, báo cáo khuyến nghị hành động quyết liệt trên ba mặt:
- Tạo điều kiện ứng dụng AI, thông qua môi trường kinh doanh thuận lợi, hạ tầng năng lượng và hạ tầng số, nguồn vốn, cùng những kỹ năng giúp người lao động được hưởng lợi từ AI.
- Điều chỉnh AI cho phù hợp với điều kiện trong nước để tạo việc làm tốt hơn, bằng cách dùng các công cụ AI giá phải chăng, sử dụng tiếng bản địa, trong những ngành thu hút được đông đảo lao động ở mọi trình độ như du lịch và kinh doanh nông nghiệp.
- Phát huy vai trò then chốt của nhà nước, vừa là bên sử dụng AI vừa là bên quản lý, nhằm cải thiện dịch vụ công, nền tảng số, khung pháp lý và hợp tác khu vực.
Bộ phận Quan hệ Báo chí
Ngân hàng Thế giới
- add-style