- add-style
- font-medium
- lp-body-content
Yapay zekadan yararlanılması verimliliği artırabilir ve demografik baskıların dengelenmesine yardımcı olabilir
WASHINGTON, 6 Ekim 2026 — Dünya Bankası’nın bugün yayımlanan Avrupa ve Orta Asya Ekonomik Güncellemesi: Yapay Zekayı İşler Hale Getirmek: İşler, Firmalar ve Verimlilik başlıklı son raporuna göre, yüksek enerji fiyatları, artan belirsizlikler ve ticaret ortaklarındaki daha zayıf ekonomik büyüme ortamında, Avrupa ve Orta Asya’da* büyümenin 2025 yılındaki yüzde 2,6 seviyesinden 2026 yılında yüzde 2,2’ye gerilemesi bekleniyor.
Yavaşlama, bölgedeki ülkelerin çoğunda görülen zayıflığı yansıtacak şekilde geniş tabanlı seyrediyor. Bölge üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturan Rusya hariç tutulduğunda, büyümenin 2025 yılındaki yüzde 3,7 seviyesinden 2026 yılında yüzde 3’e gerilemesi bekleniyor. Küresel emtia piyasalarındaki aksaklıkların etkisi, başlangıçta beklenenden daha sınırlı oldu.
Olumlu işgücü piyasası koşulları, yükselen reel ücretler, işçi dövizleri, turist sayısındaki artış ve kamu yatırımları ekonomik büyümeyi destekledi. Hükümetlerin geçici destek tedbirleri, yüksek enerji maliyetlerinin hanehalkları ve firmalar üzerindeki etkisini kısmen sınırladı; ancak bazı ülkelerde mali baskıları artırdı.
Orta Asya en hızlı büyüyen alt bölge olmaya devam ediyor ve 2026 yılında yüzde 5,8 büyüyeceği tahmin ediliyor. Büyümenin Kırgız Cumhuriyeti’nde yüzde 9,6, Özbekistan’da ise yüzde 7,9 olması bekleniyor. Batı Balkanlar’da büyümenin 2025 yılındaki yüzde 2,6 seviyesinden 2026 yılında yüzde 3,1’e yükselmesi beklenirken, Polonya yüzde 3,6 düzeyinde kalan büyüme oranıyla Orta Avrupa’da öne çıkıyor. Kritik altyapıda ağırlaşan hasar ve ihracattaki aksamalar nedeniyle Ukrayna’nın büyümesinin yüzde 1,2’ye gerilemesi bekleniyor.
Yüksek enerji fiyatları enflasyonu yüksek tutarken, Avrupa Birliği’ndeki durgun büyüme ve diğer ülkelerden gelen artan rekabet, özellikle bölgenin otomotiv tedarik zincirlerinde ihracat ve sanayi faaliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor. Ticarette yaşanabilecek yeni aksamalar ve Ukrayna’da devam eden çatışmalar; enerji, ulaştırma ve gübre maliyetlerindeki ilave artışlar; küresel finansman koşullarının sıkılaşması; önemli ticaret ortaklarındaki daha zayıf büyüme ve aşırı hava olayları başlıca aşağı yönlü riskler olmaya devam ediyor.
Yapay zekaya özel olarak odaklanan rapor, yapay zekanın bölgenin mevcut özümseme kapasitesinden daha hızlı ilerlediğini ortaya koyuyor. Çoğunluğu iyi eğitimli ve genç olan her beş çalışandan yaklaşık biri, yapay zekaya anlamlı ölçüde maruz kalan işlerde çalışıyor. Firmaların 10’da birinden daha azı halihazırda yapay zeka kullanıyor ve bu kullanım çoğunlukla temel görevlerle sınırlı kalıyor.
Bölge, neredeyse evrensel mobil kapsama, elverişli enerji maliyetleri ve güçlü teknik yetenek havuzu dahil olmak üzere yapay zeka için gerekli birçok ön koşula sahip. Ancak rapor, temel eğitim ve yönetim becerilerindeki eksikliklerin, entegre ve birlikte çalışabilir veri yetersizliğinin ve bilgi işlem kapasitesi açığının yapay zekanın benimsenmesini engellediğini belirtiyor.
Yapay zeka, mevcut sektörleri daha verimli hale getirmenin ötesinde yeni ürünlerin, hizmetlerin, mesleklerin ve sektörlerin ortaya çıkmasını sağlayabilir. Bunun gerçeğe dönüşmesi için iki temel unsur, becerilerin geliştirilmesi ve çok daha büyük özel sermaye girişleridir. Hükümetler, bilgi işlem kapasitesine uygun maliyetli erişimi yaygınlaştırarak bu girişlerin harekete geçirilmesine yardımcı olabilir ve talep olması halinde bilgi işlem kapasitesi ihracatı için fırsatlar yaratabilir.
*Bölge; Orta Avrupa, Doğu Avrupa, Orta Asya, Güney Kafkasya, Batı Balkanlar, Rusya Federasyonu ve Türkiye’yi kapsamaktadır.
Dünya Bankası Medya İlişkileri
Dünya Bankası Grubu Hakkında
Dünya Bankası Grubu’nun iddialı bir vizyonu bulunmaktadır: yaşanabilir bir gezegende yoksulluğun olmadığı bir dünya yaratmak. Dünya Bankası Grubu, 100’den fazla ülkede istihdam yaratarak, ekonomik büyümeyi güçlendirerek ve dünyanın en acil küresel sorunlarıyla mücadele ederek insanların yaşamlarını iyileştirmeye yönelik finansman, danışmanlık ve yenilikçi çözümler sunmaktadır.Daha fazla bilgi için www.worldbank.org, www.miga.org, ve www.ifc.org. internet sitelerini ziyaret edebilirsiniz.
- add-style