Dünya Bankası Grubu, Etkilenen Ülkeler İçin 15 Ay İçinde 100 Milyar Dolara Kadar Destek Sağlamaya Hazır
WASHINGTON, 11 Haziran 2026 — Dünya Bankası Grubu’nun en güncel Küresel Ekonomik Beklentiler raporuna göre, Orta Doğu’daki çatışmanın enerji fiyatlarını yükseltmesi, enflasyonu artırması ve borçlanma maliyetlerini yükseltmesi sonucunda küresel büyümenin COVID‑19 pandemisinin başlangıcından bu yana en düşük seviyeye gerilemesi beklenmektedir.
Küresel büyümenin 2026 yılında yüzde 2,5’e düşmesi öngörülmektedir (2025: yüzde 2,9). Ekonomilerin üçte ikisi için büyüme tahminleri yılın başına kıyasla aşağı yönlü revize edilmiştir. Küresel büyümenin 2027’de yüzde 2,8’e yükselmesi beklenmekle birlikte, bu oran 2010’lu yılların ortalamasından 0,4 puan daha düşük olacaktır. Rapora göre, gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyüme, gelişmiş ekonomilerle gelir farkının kapanmasına yönelik ilerlemeyi sekteye uğratmıştır. Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, 2028 yılına kadar kişi başına gelir farkını azaltma konusunda neredeyse on yıldır ilerleme kaydedememiş olacağı öngörülmektedir.
Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga şunları söyledi: “Gelişmekte olan ülkeler son on yılda bir dizi zorlukla karşı karşıya kaldı. Etkiler ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte temel sınav aynıdır: bugün insanları korumak ve istikrarı sağlamak, bunu yaparken yarının büyümesinden ve istihdamından vazgeçmemek. Mevcut şoka yanıt olarak, ihtiyaç duyulan alanlarda likidite sağlıyoruz ve baskıların artması halinde ek finansman, garantiler ve özel sektör çözümleri sunmaya hazırız. Amacımız ülkelerin bu zorlu süreci atlatmasına, reformları sürdürmesine ve daha güçlü bir şekilde çıkmasına yardımcı olmaktır.”
Rapora göre, Hürmüz Boğazı’nın kapanması enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğratmıştır. En kötü senaryoda yaşanan aksaklıkların Temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla, Brent petrol fiyatlarının 2026 yılında varil başına ortalama 94 dolar seviyesine ulaşması beklenmektedir (2025’e göre yüzde 36 artış). Gübre fiyatlarının da önemli ölçüde yükselmesi öngörülmekte, bunun gıda fiyatları üzerinde dolaylı etkileri olacaktır. Bu gelişmeler küresel enflasyonu yukarı itmekte olup, 2026 yılında enflasyonun yüzde 4,0’a yükselmesi beklenmektedir (2025: yüzde 3,3).
Bununla birlikte, aşağı yönlü riskler önemli düzeydedir. Enerji arzındaki kesintilerin öngörülenden daha ağır olması ve finansal stresin artması halinde, küresel büyümenin 2026 yılında yüzde 1,3’e kadar düşmesi ve enflasyonun yüzde 4,4’e yükselmesi olasıdır.
Bu yıl gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin pandemiden bu yana en düşük seviyeye gerileyerek yüzde 3,6’ya düşmesi (2025: yüzde 4,4) ve 2027’de yüzde 4,2’ye toparlanması beklenmektedir.
Çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesi ise 2025’teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026’da sıfıra yakın bir seviyeye gerileyecektir. Ticaretin toparlanması ve yeniden inşa harcamalarının başlamasıyla birlikte, bu ekonomilerde büyümenin 2027–2028 döneminde yaklaşık yüzde 5’e yükselmesi öngörülmektedir
Dünya Bankası Grubu, krizlerle karşı karşıya olan tüm gelişmekte olan ülkelere destek sağlamaya kararlıdır. Orta Doğu’daki çatışmaya yanıt olarak, mevcut araçlar aracılığıyla derhal 50–60 milyar dolara kadar kaynak mobilize etmektedir; bu tutarın 25 milyar doları önceden hazırlanmış finansmandan oluşmaktadır. Bu kaynaklar, en kırılgan kesimler için sosyal güvenlik ağlarını güçlendirmeyi, mali kapasiteyi artırmayı ve işletmeler ile tarım sektörüne işletme sermayesi ve likidite desteği sağlamayı hedeflemektedir. Hâlihazırda 30’dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında hızlı yanıt kapasitesini güçlendirmek amacıyla Dünya Bankası Grubu ile aktif olarak çalışmaktadır. Çatışmanın ve ekonomik etkilerinin devam etmesi halinde, Dünya Bankası Grubu desteğini 15 ay içinde 80–100 milyar dolara çıkarabilir.
Güney Asya’nın 2026 yılında tüm bölgeler arasında en güçlü büyümeyi göstermesi bekleniyor; ancak rapora göre bu büyüme dahi belirgin bir yavaşlama kaydedecek ve 2025’teki %7 seviyesinden 2026’da %6,3’e gerileyecek. Sahra Altı Afrika’da da büyüme yavaşlıyor; en büyük baskılar ise gübre arzındaki sıkıntılar ve fiyat artışları nedeniyle yükselen gıda fiyatları da dâhil olmak üzere enflasyondan kaynaklanıyor.
“Çatışma küresel ekonomik faaliyetler üzerinde olumsuz bir etki yarattı; ancak her kriz aynı zamanda bir fırsat da sunar,” dedi Dünya Bankası Grubu Baş Ekonomist Yardımcısı ve Küresel Ekonomik Beklentiler Grubu Direktörü Ayhan Köse. “Bu dönem, politika çerçevelerini güçlendirmek, altyapıya yatırım yapmak, iş ortamını destekleyen reformları hızlandırmak ve istihdam yaratımını geniş ölçekte desteklemek için özel sermayeyi harekete geçirmek amacıyla kullanılmalıdır.”
Raporun özel odaklı bölümleri, gelişmekte olan ekonomilerdeki mali zorlukları inceliyor. Gelişmekte olan ekonomilerin yaklaşık üçte ikisi — ve düşük gelirli ülkelerin neredeyse %90’ı — emtia ihracatçısı konumunda. Ancak bu ekonomiler, daha dalgalı ve daha az çeşitlendirilmiş gelir yapıları nedeniyle diğer gelişmekte olan ekonomilere kıyasla daha zayıf mali pozisyonlara sahip olma eğilimindedir. Olumlu bir emtia fiyat şokundan beş yıl sonra, elde edilen gelir artışının büyük bölümü mali yapıyı güçlendirmek için tasarruf edilmek yerine harcanmaktadır. Emtia fiyatlarındaki oynaklığı yönetmek için politika yapıcıların, iyi tasarlanmış mali kurallar ve açık istikrarlaştırma yetkilerine sahip egemen varlık fonları gibi çerçevelere, bunun yanı sıra yurt içi gelir mobilizasyonunun iyileştirilmesine ve daha fazla ekonomik çeşitlendirmeye dayanması gerekmektedir.
Diğer bölüm ise artan borç seviyelerinin, ülkelerin krizlere yanıt vermesini ve uzun vadeli kalkınma önceliklerine yatırım yapmasını nasıl zorlaştırdığını — ve bu süreçte borçlanma maliyetlerini nasıl artırdığını — ele almaktadır. 2010’dan bu yana gelişmekte olan ekonomilerde toplam kamu borcu, GSYH’nin %40’ının altından %70’in üzerine çıkmıştır. Analiz, bir ülkenin mevcut borçluluğu ne kadar yüksekse, ilave borçla birlikte borçlanma maliyetlerinin o kadar keskin bir şekilde arttığını ortaya koymaktadır. Bu etki, daha kırılgan ülkelerde özellikle belirgindir. Borç/GSYH oranı yüksek olan ülkeler için borç seviyelerinin azaltılması önemli mali kazanımlar sağlayabilir: altyapı, sağlık ve eğitime yatırım yapmak için daha geniş bir mali alan yaratarak ekonomik büyümeyi ve istihdam yaratımını destekler.
Raporun Tamamı: https://www.worldbank.org/gep
Bölgesel Görünümler:
Doğu Asya ve Pasifik: Büyümenin 2026’da %4,2’ye gerilemesi, 2027’de ise %4,4’e yükselmesi beklenmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Avrupa ve Orta Asya: Büyümenin 2026’da %2,1’e yavaşlaması, 2027’de ise %2,3’e sınırlı bir artış göstermesi öngörülmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Latin Amerika ve Karayipler: Büyümenin 2026’da %2,2’ye gerilemesi, 2027’de ise %2,5’e yükselmesi beklenmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Orta Doğu, Kuzey Afrika, Pakistan ve Afganistan: Büyümenin 2026’da %1,6’ya düşmesi, 2027’de ise %5,0’a toparlanması öngörülmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Güney Asya: Büyümenin 2026’da %6,3’e gerilemesi, 2027’de ise %6,9’a yükselmesi beklenmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Sahra Altı Afrika: Büyümenin 2026’da %4,0’a hafif gerilemesi, 2027’de ise %4,4’e yükselmesi öngörülmektedir. Daha fazla bilgi için bölgesel görünüme bakınız.
Dünya Bankası Grubu, gelişmekte olan ülkeler için dünyanın en büyük finansman ve bilgi kaynaklarından biridir. Seksen yılı aşkın süredir, Dünya Bankası Grubu finansmanı ve sahadaki uygulama deneyimini bir araya getirerek gelişmekte olan ülkelerde istihdam ve fırsatlar yaratmaktadır. Daha dayanıklı ekonomiler inşa etmek ve yaşanabilir bir gezegende yoksulluğun olmadığı bir dünya vizyonumuzu gerçekleştirmek için kamu ve özel sektör ortaklarıyla birlikte çalışıyoruz. Bilgi Bankamız, dünyanın en acil kalkınma zorluklarına çözüm bulmak amacıyla kanıtlanmış çözümleri çoğaltır ve ölçeklendirir
Website: https://www.worldbank.org/
Facebook: https://www.facebook.com/worldbankgroup/
