- font-medium
- bg_blue_05
MAKALENİN İLGİNÇ NOKTALARI
- Türkiye’de işgücü piyasasında yaygın olan kayıt dışı istihdam, çok sayıda çalışanı yasal koruma, hak arama mekanizmaları ve sosyal güvencelerden mahrum bırakıyor. Bu durum, özellikle ekonomik şoklar yaşandığında, çalışanları ciddi risklerle karşı karşıya bırakıyor.
- Dünya Bankası ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen bir proje, özellikle imalat sektöründe kayıtlı istihdam yaratma potansiyeli yüksek olan küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) finansman sağlayarak bu sorunun çözümüne katkı sunuyor. Bu kapsamda yaratılan işler; uzun süreli işsizler, kadınlar ve gençler için kayıtlı işgücü piyasasına giriş kapısı açıyor, daha istikrarlı gelirler ve mesleki–teknik beceriler geliştirme fırsatları sunuyor.
- Türkiye’de işgücüne katılan kişi sayısı artarken, tahminen sekiz milyon insan hâlâ kayıt dışı çalışıyor. Bu işler gelir sağlayabilse de, çoğu zaman iş güvencesi, yasal koruma ve hak arama imkânlarından yoksun oluyor. Kayıt dışı istihdam, çalışanları ve ailelerini kırılgan hâle getirirken eşitsizlikleri derinleştiriyor ve resmi istihdamın sunduğu istikrar ile sosyal haklardan milyonlarca insanın yararlanmasını engelliyor.
- lp-body-content
- first-letter
Üretim Arttıkça İstihdam da Artıyor
Bu proje desteğinden yararlanan firmalardan biri, merkezi Kayseri’de bulunan Sersim. 1970’lerin sonunda katı yakıtlı soba üretimiyle faaliyete başlayan şirket, bugün 156 ülkeye pişirme ve soğutma cihazları ihraç eden uluslararası bir imalatçıya dönüşmüş durumda.
Sersim’in üretimi yıllar içinde büyüdükçe, nitelikli iş gücüne olan ihtiyaç da arttı. Bu ihtiyacın bir sonucu olarak, 32 yaşındaki Cangül Osku gibi çalışanlar için yeni ve kalıcı iş olanakları ortaya çıktı. Kısa süreli işler arasında geçen yılların ardından Cangül, Sersim’in üretim hattında kalite kontrol sorumlusu olarak istikrarlı bir işe kavuştu. Bu pozisyon, şirketin FECP destekli finansman sayesinde operasyonlarını genişletmesinin ardından açıldı.
“Özellikle bir anne olarak çalışmak benim için büyük bir avantaj,” diyor Cangül. “Kendi kararlarımı verebilmemi ve kendi hayatımı kurabilmemi sağlıyor. Bu işi, kendi ayaklarımın üzerinde durabilmenin bir yolu olarak görüyorum.”
Cangül’ün hikâyesi, Türkiye işgücü piyasasında yaşanan daha geniş bir dönüşümü de yansıtıyor. Geleneksel olarak erkek egemen olan ağır sanayi ve imalat gibi sektörlerde kadınların istihdama katılımı giderek artıyor. “Burada çalışan kadın sayısı pek çok yere kıyasla daha fazla,” diyor. “Bu gerçekten fark yaratıyor.”
FECP desteğinin ardından Sersim’in çalışan sayısı yaklaşık 1.700’den 2.300’e çıkarak 500 kişi civarında arttı. Aynı dönemde şirkette çalışan kadınların sayısı ise yüzde 65 oranında yükseldi. Sersim Mali İşler Direktörü Muhammet Ali Keskendir, bu büyümeyi şöyle özetliyor:
“Daha fazla insanla çalışmak, daha yüksek katma değerli ürünler üretmemizi, yeni pazarlara açılmamızı ve küresel ekonomik zorluklara rağmen döviz gelirlerimizi artırmamızı sağladı. Her yeni çalışanı büyüme hikâyemizin önemli bir parçası olarak görüyoruz.”
Bu pozisyonlardan birini üstlenen Demet Bozkurt, oğlunu büyütmek için bir süre işgücünden uzak kaldıktan sonra halı tasarımcısı olarak yeniden çalışmaya başladı. “Çalışmayı bıraktığımda içimde bir boşluk hissetmiştim,” diyor Demet. “İşe geri döndüğümde ise kendimi yeniden tamamlanmış hissettim.”
Demet bugün, desen tasarlamaktan renklendirmeye ve üretime hazırlık süreçlerine kadar halının müşteriye ulaşana dek geçtiği her aşamada rol alıyor. “Her şeyi biz tasarlıyor, renklendiriyor ve hazırlıyoruz,” diye anlatıyor. “Sonrasında dokunuyor ve müşteriye gönderiliyor.”
Demet için çalışmak sadece gelir anlamına gelmiyor; aynı zamanda bağımsızlık, psikolojik iyi oluş ve stresin azalması demek. “Çalışmak beni daha güçlü hissettiriyor,” diyor. “Evime katkıda bulunabildiğimi bilmek benim için çok önemli.”
Arya Halı’nın kurucusu Ahmet Güneş, şirketin geldiği noktayı şu sözlerle özetliyor: “İşe ilk başladığımızda çalışanımız yoktu, sadece biz vardık. Bugün yaklaşık 100 kişi istihdam ediyoruz.”
Sonuç
Büyük ya da küçük ölçekli imalatçıları büyümeleri ve istihdam yaratmaları için destekleyen Kayıtlı İstihdam Yaratma Projesi, Türkiye genelinde daha fazla kayıtlı, güvenceli ve sürdürülebilir istihdamın oluşmasına katkı sağlıyor. Proje, işletmeleri yeni fırsatlarla, insanları ise daha güçlü bir gelecek perspektifiyle buluşturuyor.
İLGİLİ LİNKLER
- lp-body-content
- first-letter