- add-style
- font-medium
- lp-body-content
Grupa Banku Światowego gotowa jest przeznaczyć do 100 mld dolarów w ciągu 15 miesięcy dla krajów cierpiących z powodu konfliktu
WASZYNGTON, 11 czerwca 2026 r. – Konflikt na Bliskim Wschodzie może spowodować spadek tempa globalnego wzrostu gospodarczego do najniższego poziomu od początku pandemii COVID-19 w związku z wyższymi cenami energii i inflacją oraz rosnącymi kosztami finansowania – to wnioski z najnowszej edycji raportu Global Economic Prospects Banku Światowego.
Ekonomiści BŚ prognozują, że globalny wzrost spowolni w 2026 r. do 2,5 proc., w porównaniu do 2,9 proc. w ubiegłym roku. Prognozy wzrostu dla dwóch trzecich gospodarek zostały obniżone w porównaniu ze styczniem tego roku. Bank Światowy szacuje, że w 2027 r. globalny wzrost gospodarczy odbije do 2,8 proc., ale pozostanie o 0,4 pkt proc. poniżej średniej z lat 2010–2019. Słaby wzrost w gospodarkach rozwijających się zahamował postępy w doganianiu poziomu dochodów gospodarek rozwiniętych. Jak wynika z raportu, do 2028 r. gospodarki rozwijające się, z wyłączeniem Chin i Indii, będą miały za sobą niemal dekadę bez postępów w zmniejszaniu luki dochodu na mieszkańca wobec gospodarek rozwiniętych.
„Kraje rozwijające się mierzyły się w ostatniej dekadzie z szeregiem wyzwań” – powiedział Ajay Banga, Prezes Grupy Banku Światowego. „Skala wyzwań różni się w zależności od kraju, ale podstawowe zadanie jest takie samo: chronić ludzi i zapewniać stabilność dziś, nie rezygnując z wzrostu i miejsc pracy w przyszłości. W odpowiedzi na obecny wstrząs zapewniamy płynność tam, gdzie jest ona potrzebna już teraz – i jesteśmy gotowi uruchomić dodatkowe finansowanie i gwarancje, a także rozwiązania z udziałem sektora prywatnego, jeśli presja rynkowa się nasili. Naszą rolą jest pomagać krajom ustabilizować sytuację, kontynuować reformy i wyjść z kryzysu silniejszymi”.
Według raportu zamknięcie cieśniny Ormuz poważnie zakłóciło funkcjonowanie rynków energii. Średnia cena ropy Brent w 2026 r. może wynieść 94 USD za baryłkę, czyli o 36 proc. więcej niż w 2025 r., przyjmując założenie, że największe zakłócenia ustąpią w lipcu. Ceny nawozów mogą według prognoz znacząco wzrosnąć w tym roku, co przełoży się również na ceny żywności. Łącznie te trendy podbijają globalną inflację, która według prognoz BŚ wzrośnie w tym roku do 4,0 proc., wyraźnie powyżej 3,3 proc. odnotowanych w 2025 r.
Jednocześnie ryzyka dlaszego pogorszenia sytuacji pozostają znaczące. Jeśli zakłócenia w dostawach energii okażą się poważniejsze, niż obecnie zakłada się w scenariuszu bazowym, i będą im towarzyszyć istotne napięcia finansowe, globalny wzrost może spaść w 2026 r. do zaledwie 1,3 proc., a inflacja wzrosnąć do 4,4 proc.
W tym roku wzrost w gospodarkach rozwijających się może spaść do najniższego poziomu od pandemii – 3,6 proc., wobec 4,4 proc. w 2025 r., a następnie odbić do 4,2 proc. w 2027 r. Najsilniej ucierpią gospodarki Zatoki Perskiej bezpośrednio dotknięte konfliktem: ich wzrost ma spaść z 3,9 proc. w 2025 r. do poziomu bliskiego zeru w 2026 r. Raport przewiduje, że w tych gospodarkach nastąpi odbicie, do około 5 proc. w latach 2027–2028, wraz z ożywieniem handlu i rozpoczęciem wydatków na rekonstrukcję.
Grupa Banku Światowego jest zaangażowana we wspieranie wszystkich krajów rozwijających się w obliczu kryzysów. W odpowiedzi na konflikt na Bliskim Wschodzie natychmiast udostępnia do 50–60 mld USD za pośrednictwem istniejących instrumentów, w tym 25 mld USD wcześniej uzgodnionego finansowania. Środki te mogą wesprzeć systemy zabezpieczenia społecznego niezbędne do wsparcia dla najsłabszych, zwiększyć możliwości fiskalne oraz zapewnić kapitał obrotowy i wsparcie płynnościowe dla firm i gospodarstw rolnych. Obecnie ponad 30 krajów aktywnie współpracuje z Grupą Banku Światowego, aby zwiększyć gotowość i umożliwić szybką reakcję na kryzys w ramach tej inicjatywy. Jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie i jego skutki gospodarcze będą się utrzymywać, Grupa Banku Światowego może zwiększyć wsparcie do poziomu 80–100 mld USD w ciągu 15 miesięcy.
Azja Południowa ma odnotować w 2026 r. najsilniejszy wzrost spośród wszystkich regionów, choć także tam tempo wzrostu znacząco spowolni – z 7 proc. w 2025 r. do 6,3 proc. w 2026 r., wynika z raportu. Spowalnia również wzrost w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie największe trudności wynikają z poziomu inflacji, w tym wysokich cen żywności spowodowanych niedoborami podaży nawozów i wzrostem ich cen.
„Konflikt odbił się na globalnej aktywności gospodarczej, ale każdy kryzys niesie też ze sobą szansę” – powiedział Ayhan Kose, zastępca głównego ekonomisty Grupy Banku Światowego. „Obecną sytuację należy wykorzystać do wzmocnienia ram polityki gospodarczej, inwestowania w infrastrukturę, przyspieszenia reform sprzyjających rozwojowi przedsiębiorczości oraz mobilizacji kapitału prywatnego w celu wspierania tworzenia miejsc pracy na dużą skalę”.
Raport zawiera specjalne rozdziały analizujące wyzwania fiskalne w gospodarkach rozwijających się. Około dwie trzecie gospodarek rozwijających się, i niemal 90 proc. krajów o niskich dochodach, to eksporterzy surowców. Gospodarki te mają jednak zwykle słabszą pozycję fiskalną niż inne gospodarki rozwijające się, ponieważ ich dochody są bardziej zmienne i mniej zdywersyfikowane. Pięć lat po pozytywnym szoku cenowym na rynkach surowców znaczna część dodatkowych dochodów jest wydawana, zamiast zostać zaoszczędzona w celu wzmocnienia pozycji fiskalnej. Aby zarządzać zmiennością cen surowców, decydenci powinni opierać się na odpowiednich ramach, takich jak dobrze zaprojektowane reguły fiskalne i państwowe fundusze majątkowe z jasno określonym mandatem stabilizacyjnym, a także na poprawie mobilizacji dochodów krajowych i większej dywersyfikacji gospodarczej.
W innym rozdziale specjalnym autorzy raportu pokazują, jak rosnący poziom zadłużenia utrudnia krajom reagowanie na kryzysy i inwestowanie w długoterminowe priorytety rozwojowe, a jednocześnie podnosi koszty finansowania. Od 2010 r. łączny dług sektora instytucji rządowych i samorządowych w gospodarkach rozwijających się wzrósł z poniżej 40 proc. PKB do ponad 70 proc. Analiza wskazuje, że im bardziej zadłużony jest już dany kraj, tym silniej rosną koszty dodatkowego długu. Efekt ten jest szczególnie dotkliwy w krajach bardziej podatnych na wstrząsy. W przypadku krajów o podwyższonej relacji długu do PKB obniżenie poziomu zadłużenia może przynieść istotne korzyści finansowe: większą przestrzeń fiskalną na inwestycje w infrastrukturę, zdrowie i edukację, co sprzyja wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy.
Pełny raport do pobrania: https://www.worldbank.org/gep
Dane dot. wzrostu PKB do pobrania
Regionalne perspektywy wzrostu:
Azja Wschodnia i Pacyfik: Wzrost spowolni do 4,2 proc. w 2026 r. i umocni do 4,4 proc. w 2027. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Europa i Azja Środkowa: Spodziewanejest spowolnienie wzrostu do 2,1 proc. w 2026 r. i lekkie przyspieszenie do 2,3 proc. w 2027 r. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Ameryka Łacińska i Karaiby: Wzrost spowolni do 2,2 proc. w 2026 r. i lekko przyspieszy do 2,5 proc. w 2027 r. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Bliski Wschód, Afryka Północna, Afganistan i Pakistan: Wzrost spowolni do 1,6 proc. w 2026 r. i odbije do 5,0 proc. w 2027 r. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Azja Poudniowa: Wzrost spowolni do 6,3 proc. w 2026 r. i przyspieszy do 6,9 proc. w 2027 r. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Afryka Subsaharyjska: Wzrost spowolni do 4,0 proc. w 2026 r. i przyspieszy do 4,4 proc. w 2027 r. Więcej informacji w przeglądzie regionalnym.
Grupa Banku Światowego jest jednym z największych na świecie źródeł finansowania i wiedzy dla krajów rozwijających się. Od ponad ośmiu dekad łączy finansowanie z praktycznym doświadczeniem, aby tworzyć miejsca pracy i możliwości rozwoju w krajach rozwijających się. Współpracujemy z partnerami publicznymi i prywatnymi, aby budować bardziej odporne gospodarki i realizować naszą wizję świata wolnego od ubóstwa na planecie nadającej się do życia. Nasz Bank Wiedzy (Knowledge Bank) replikuje i skaluje sprawdzone rozwiązania, aby odpowiadać na najpilniejsze wyzwania rozwojowe świata.
Website: https://www.worldbank.org/
Facebook: https://www.facebook.com/worldbankgroup/
World Bank Media Relations:
About The World Bank
The World Bank Group has a bold vision: to create a world free of poverty on a livable planet. In more than 100 countries, the World Bank Group provides financing, advice, and innovative solutions that improve lives by creating jobs, strengthening economic growth, and confronting the most urgent global challenges. For more information, please visit www.worldbank.org, www.miga.org, and www.ifc.org.
- add-style