ប៉ុន្តែ ក្នុងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចំនួនបួន មានមួយដែលនៅតែក្រីក្រជាងឆ្នាំ២០១៩
វ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី ១៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ — សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងបង្ហាញភាពធន់ជាងការរំពឹងទុកទៅទៀត ទោះបីជាភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្ម និងភាពមិនប្រាកដប្រជានៃគោលនយោបាយនៅតែបន្តមានក៏ដោយ - នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចសកលចុងក្រោយរបស់ធនាគារពិភពលោក។ កំណើនសកលត្រូវបានព្យាករថានឹងនៅតែរក្សាបានស្ថិរភាពជារួមក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខ ដោយគ្រាន់តែស្រុតបន្តិចមកនៅត្រឹម ២.៦% នៅឆ្នាំ ២០២៦ មុននឹងងើបឡើងដល់ ២.៧% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៧ ដែលជាស្ថានភាពប្រសើរឡើងបន្តិចធៀបទៅនឹងការព្យាករ កាលពីខែមិថុនា។
ភាពធន់នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនល្អប្រសើរជាងការរំពឹងទុក ជាពិសេសនៅក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលមានចំនួនប្រហែល ២ ភាគ ៣ នៃការសើរើការព្យាករឡើងវិញ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើការព្យាករទាំងនេះនៅរក្សាបានដដែល ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០២០ នឹងត្រូវបានកត់ត្រាទុកថាជាទសវត្សរ៍ដែលពិភពលោកមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្សោយបំផុត គិតចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ មក។ របាយការណ៍រកឃើញថា ល្បឿនកំណើនយឺតនេះ កំពុងធ្វើឱ្យគម្លាតក្នុងស្តង់ដាជីវភាពរស់នៅ រីកកាន់តែធំឡើង ជាក់ស្តែង នៅចុងឆ្នាំ២០២៥ បណ្តាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនស្ទើរតែទាំងអស់មានប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់លើសពីកម្រិតនៅឆ្នាំ២០១៩ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចំនួន៤ មានប្រទេសជិតមួយ ដែលមានប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ទាបជាងមុន។
នៅឆ្នាំ២០២៥ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចបានមកពីការស្ទុះឡើងនៃពាណិជ្ជកម្ម មុនពេលមានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ និងការកែសម្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក។ ចរន្តស្ទុះឡើងទាំងនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងថមថយមកវិញនៅឆ្នាំ២០២៦ នៅពេលដែលតម្រូវការពាណិជ្ជកម្ម និងតម្រូវការក្នុងស្រុក ធ្លាក់ចុះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុសកល និងការពង្រីកសារពើពន្ធក្នុងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗមួយចំនួន គួរតែជួយទប់ស្កាត់ការធ្លាក់ចុះ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍។ អតិផរណាសកលត្រូវបានព្យាករថានឹងធ្លាក់ចុះដល់ ២.៦% នៅឆ្នាំ២០២៦ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទីផ្សារការងារកាន់តែទន់ខ្សោយបន្តិច និងការស្រុតចុះនេះតម្លៃថាមពល។ កំណើនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងរើបឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០២៧ ទន្ទឹមគ្នានឹងមានការកែសម្រួលចរន្តពាណិជ្ជកម្ម ហើយភាពមិនប្រាកដប្រជានៃគោលនយោបាយ លែងមានតទៅទៀត។
លោក Indermit Gill នាយសេដ្ឋវិទូនៃក្រុមធនាគារពិភពលោក និងជាអនុប្រធានជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកាន់តែមិនសូវមានកំណើន ប៉ុន្តែហាក់ដូចជាកាន់តែមានភាពធន់ទៅនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជានៃគោលនយោបាយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ឋាមវន្ត និងភាពធន់សេដ្ឋកិច្ច មិនអាចញែកពី គ្នាបានយូរ ដោយមិនបង្កការខូចខាតដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងឥណទាននោះទេ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនឹងមានកំណើនយឺតជាងនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ដែលមានបញ្ហាច្រើន ហើយជាមួយនឹងកំណើនយឺត សេដ្ឋកិច្ចក៏នឹងរែកពុននូវបន្ទុកបំណុលសាធារណៈ និងឯកជន ខ្ពស់ដែរ។ ដើម្បីបញ្ចៀសការជាប់គាំង និងការគ្មានការងារធ្វើ, រដ្ឋាភិបាលក្នុងប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន និងជឿនលឿន ត្រូវខិតខំធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្មវិនិយោគឯកជន និងពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ ឱ្យបានខ្លាំងក្លា, គ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក, និងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងលើការអប់រំ»។
នៅឆ្នាំ២០២៦ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងថយចុះមកត្រឹម ៤% ពី ៤.២% នៅឆ្នាំ ២០២៥ មុនពេលងើបឡើងដល់ ៤.១% វិញ នៅឆ្នាំ២០២៧ ដោយសារភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មមានភាពធូរស្រាល តម្លៃទំនិញមានស្ថិរភាព ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុមានភាពប្រសើរឡើង និងលំហូរវិនិយោគត្រូវបានពង្រឹង។ កំណើនត្រូវបានព្យាករថានឹងខ្ពស់ជាងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលទាប ឈានដល់ជាមធ្យម ៥.៦% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦-២៧ ដោយសារមានការជំរុញដោយការពង្រឹងតម្រូវការក្នុងស្រុក, ការងើបឡើងវិញនៃការនាំចេញ, និងការសម្របសម្រួលអតិផរណា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វានៅតែមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បង្រួមគម្លាតប្រាក់ចំណូលរវាងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿននោះទេ។ កំណើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានព្យាករថានឹងមាន ៣% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ — ប្រហែលមួយពិន្ទុភាគរយក្រោមមធ្យមភាគឆ្នាំ ២០០០-២០១៩។ នៅក្នុងល្បឿននេះ ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានត្រឹមតែ ១២% នៃកម្រិតក្នុងប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿន ប៉ុណ្ណោះ។
និន្នាការទាំងនេះអាចបង្កើនបញ្ហាប្រឈមនៃការបង្កើតការងារ ដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍កំពុងជួបការលំបាកស្រាប់ ដោយសារមានមនុស្សវ័យក្មេង ១.២ ពាន់លាននាក់ ដែលនឹងឈានដល់អាយុធ្វើការក្នុងទសវត្សរ៍ក្រោយ។ ដើម្បីជម្នះលើបញ្ហាប្រឈមការងារ ចាំបាច់ត្រូវមានកិច្ចខិតខំផ្នែកគោលនយោបាយទូលំទូលាយ ដែលផ្តោតលើសសរស្តម្ភចំនួនបី។ ទីមួយ គឺការពង្រឹងមូលធនរូបវន្ត ឌីជីថល និងមនុស្ស ដើម្បីបង្កើនផលិតភាព និងលទ្ធភាពការងារ។ ទីពីរ គឺការកែលម្អបរិយាកាសធុរកិច្ច ដោយបង្កើនភាពជឿជាក់នៃគោលនយោបាយ និងភាពច្បាស់លាស់នៃបទប្បញ្ញត្តិ ដើម្បីអាចឱ្យក្រុមហ៊ុនពង្រីកខ្លួនបាន។ ទីបី គឺការកៀរគរដើមទុនឯកជនក្នុងទំហំធំសម្រាប់គាំទ្រការវិនិយោគ។ វិធានការទាំងនេះរួមគ្នាអាចជួយបង្វែរទិសនៃការបង្កើតការងារឆ្ពោះទៅរកការងារដែលមានផលិតភាព និងការងារផ្លូវការកាន់តែច្រើន គាំទ្រដល់កំណើនប្រាក់ចំណូល និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។
លើសពីនេះ សេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងអភិវឌ្ឍត្រូវពង្រឹងចីរភាពសារពើពន្ធរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានរេចរឹលទៅវិញក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយសារកត្តាជាច្រើន មានស្ថានការណ៍ប្រឈមសេដ្ឋកិច្ចផ្ទួនៗគ្នា, តម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍ដែលកំពុងកើនឡើង និងការកើនឡើងថ្លៃសេវាបំណុល។ ជំពូកផ្តោតពិសេសនៃរបាយការណ៍នេះផ្តល់នូវការវិភាគយ៉ាងទូលំទូលាយអំពីការប្រើប្រាស់ច្បាប់សារពើពន្ធនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលកំណត់ដែនច្បាស់លាស់លើការខ្ចីប្រាក់ និងការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួយគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។ ច្បាប់ទាំងនេះ ជាទូទៅ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងកំណើនដ៏រឹងមាំ ការវិនិយោគឯកជនកាន់តែខ្ពស់, វិស័យហិរញ្ញវត្ថុមានស្ថិរភាពជាងមុន និងសមត្ថភាពកាន់តែច្រើនក្នុងការទប់ទល់នឹងការប៉ះទង្គិចពីខាងក្រៅ។
លោក M. Ayhan Kose អនុនាយសេដ្ឋវិទូនៃក្រុមធនាគារពិភពលោក និងជានាយកក្រុម Prospects Group មានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងពេលដែលបំណុលសាធារណៈនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើន និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ មានកម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាងកន្លះសតវត្សរ៍នេះ ការស្ដារឡើងវិញនូវភាពជឿជាក់លើសារពើពន្ធ បានក្លាយជាអាទិភាពបន្ទាន់មួយ។ វិធានសារពើពន្ធដែលមានការរៀបចំល្អ អាចជួយរដ្ឋាភិបាលឱ្យរក្សាស្ថិរភាពបំណុល, បង្កើតការទប់ស្កាត់គោលនយោបាយឡើងវិញ, និងឆ្លើយតបបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះភាពរង្គោះរង្គើដល់សេដ្ឋកិច្ច។ ប៉ុន្តែវិធានតែមួយមុខមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ៖ ភាពជឿជាក់, ការអនុវត្ត, និងការប្តេជ្ញាចិត្តនយោបាយ នៅទីបំផុត ជាកត្តាកំណត់ថាតើច្បាប់សារពើពន្ធនាំមកនូវស្ថិរភាព និងកំណើនដែរឬទេ។»
ជាងពាក់កណ្តាលនៃបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឥឡូវនេះ មានច្បាប់សារពើពន្ធយ៉ាងតិចមួយកំពុងអនុវត្ត។ នៅក្នុងនោះអាចរួមបញ្ចូលដែនកំណត់លើឱនភាពសារពើពន្ធ, បំណុលសាធារណៈ, ការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ឬការប្រមូលចំណូល។ ប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលអនុម័តច្បាប់សារពើពន្ធ ជាធម្មតា រក្សាសមតុល្យថវិការបស់ខ្លួនបានប្រសើរក្នុងកម្រិត ១.៤ ពិន្ទុភាគរយ នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប បន្ទាប់ពីរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ ក្រោយពីបានគណនាបញ្ចូលនូវការទូទាត់ការប្រាក់ និងការឡើងចុះនៃវដ្តអាជីវកម្ម។ ការប្រើប្រាស់វិធានសារពើពន្ធក៏បង្កើនបាន ៩ ពិន្ទុភាគរយ ផងដែរ នូវលទ្ធភាពនៃការកែលម្អរយៈពេលច្រើនឆ្នាំនៅក្នុងសមតុល្យថវិកា។ របាយការណ៍បានរកឃើញថា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អត្ថប្រយោជន៍រយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែងនៃច្បាប់សារពើពន្ធ ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើភាពរឹងមាំរបស់ស្ថាប័ន បរិបទសេដ្ឋកិច្ចដែលច្បាប់ត្រូវបានដាក់អនុវត្ត និងរបៀបដែលច្បាប់ត្រូវបានរៀបចំឡើង។
ទាញយករបាយការណ៍ទាំងស្រុង៖ https://www.worldbank.org/gep (អាចយកបាននៅម៉ោង ៩:៣០ ព្រឹក ម៉ោងនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី ថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦)
ទស្សនវិស័យក្នុងតំបន់៖
អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក៖ កំណើនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងថយចុះមកត្រឹម ៤.៤% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ និងដល់ ៤.៣% នៅឆ្នាំ២០២៧។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
អឺរ៉ុប និងអាស៊ីកណ្តាល៖ កំណើនត្រូវបានព្យាករថានឹងរក្សាស្ថិរភាពនៅ ២.៤% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ មុនពេលឡើងដល់២.៧% នៅឆ្នាំ២០២៧។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីប៖ កំណើនត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនឡើងដល់ ២.៣% នៅឆ្នាំ២០២៦ មុនពេលងើបឡើងដល់ ២.៦% នៅឆ្នាំ២០២៧។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
មជ្ឈិមបូព៌ា អាហ្រ្វិកខាងជើង អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថាន៖ កំណើនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងដល់ ៣.៦% នៅឆ្នាំ២០២៦ និងពង្រឹងបន្ថែមទៀតដល់ ៣.៩% នៅឆ្នាំ២០២៧. សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
អាស៊ីខាងត្បូង៖ កំណើនត្រូវបានព្យាករថានឹងធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៦.២% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ មុនពេលងើបឡើងវិញមកត្រឹម ៦.៥% នៅឆ្នាំ២០២៧។សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
អនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្រ្វិក៖ កំណើនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងដល់ ៤.៣% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ និងឡើងបន្តិចដល់ ៤.៥% នៅឆ្នាំ២០២៧។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមមើល regional overview.
សូមទាក់ទង៖ ទំនាក់ទំនងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ធនាគារពិភពលោក៖ +1 (202) 473 7660, press@worldbank.org
គេហទំព័រ: https://www.worldbank.org
ហ្វេសប៊ុក: https://www.facebook.com/worldbank
X/Twitter: https://x.com/worldbank
