អ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍៖ ស្ពានចម្លងពាំនាំមតិរបស់ពលរដ្ឋ ទៅធ្វើការកែលម្អសេវាមូលដ្ឋានឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនៅកម្ពុជា

អត្ថបទថ្មីៗ

• អ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍ជាង ៤១០០ នាក់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងជួយប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងឃុំជាង ១០០០ ឱ្យទទួលបានសេវាសុខភាព ការអប់រំ និងរដ្ឋបាល កាន់តែប្រសើរឡើង។
• តាមរយៈកិច្ចគាំទ្រពីធនាគារពិភពលោក, ប្រទេសស្វ៊ីស ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងប្រទេសអូស្ត្រាលី ដោយមានកិច្ចសហការជាដៃគូជាមួយលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងអង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិ ផង, កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អ្នកសម្របសម្រួល បានធ្វើឱ្យសាលារៀនកាន់តែមានភាពស្អាតបាត, រយៈពេលរង់ចាំនៅគ្លីនិកកាន់តែខ្លី និងការិយាល័យឃុំមានការឆ្លើយតបកាន់តែប្រសើរជាងមុន។
• អ្នកសម្របសម្រួលបានជួយប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានភាពអង់អាចក្នុងការបង្ហាញកង្វល់, វាយតម្លៃគុណភាពសេវាកម្ម និងរួមគ្នារៀបចំផែនការសកម្មភាពជាមួយអាជ្ញាធរ ធ្វើឱ្យកាន់តែមានទំនុកចិត្ត និងគណនេយ្យភាព នៅក្នុងសហគមន៍។

អង្គុយលើកាំជណ្តើរនៃផ្ទះឈើរបស់គាត់ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង អ្នកស្រី ម៉ា សុភាព អាយុ ៤៥ ឆ្នាំ មានទឹកមុខពោរពេញដោយមោទនភាព។ កាលនៅអាយុ ១៤ ឆ្នាំ គាត់​បាន​រងគ្រោះថ្នាក់​ពិការជើងស្តាំ ដោយសារជាន់គ្រាប់មីន ក្នុងពេល ស៊ីឈ្នួលបេះម្ទេស នៅក្បែរផ្ទះ។ គាត់​ត្រូវ​បង្ខំចិត្តឈប់រៀននៅត្រឹម​ថ្នាក់ទី ៤ ដោយ​បោះបង់ចោលក្តីស្រមៃចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀន។ ប៉ុន្តែ​ បច្ចុប្បន្ន គាត់ជាអ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍មួយរូប ដែលដើរតួសំខាន់​ក្នុង​ការ​ផ្តល់ភាពអង់អាច​ដល់អ្នកស្រុក​ ឱ្យចេះ​ស្វែងរកសេវាសុខភាព និងការអប់រំ។

អ្នកស្រី សុភាពនិយាយថា៖ «ខ្ញុំស្រឡាញ់ការងារនេះ ព្រោះវាបម្រើសហគមន៍របស់យើង។ ប្រជាជននៅតាមជនបទច្រើនតែមិនដឹងថា​អាច​ទទួលបានសេវាដោយ​របៀប​ណាទេ​។ នោះហើយជាមូលហេតុដែលខ្ញុំស្ម័គ្រចិត្ត»។

អ្នកស្រី សុភាព សម្របសម្រួលកិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីកែលម្អសេវាកម្មនៅតាមសាលារៀន មណ្ឌលសុខភាព និងការិយាល័យឃុំ ជាពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី និងកុមារ។ គាត់ជាមនុស្ស​ម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកសម្របសម្រួល ៤១០០ នាក់ដែលដឹកនាំសកម្មភាពគណនេយ្យភាពសង្គមនៅតាម​ឃុំ និងសង្កាត់ចំនួន ១០៤៣ ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា។

អ្នកស្រី ប៊ី គន្ធា ជាអ្នកសម្របសម្រួលតាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ និងជាតំណាងខេត្តបាត់ដំបង មានប្រសាសន៍ថា ឥឡូវនេះ អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ឱ្យតម្លៃចំពោះតួនាទីរបស់អ្នកសម្របសម្រួល ជាងពេលមុន។

អ្នកស្រី និយាយថា៖ «​ខ្ញុំមានមោទនភាពដែលបានក្លាយជាអ្នកសម្របសម្រួល។ យើងជាស្ពានរវាងសហគមន៍ និងអ្នកផ្តល់សេវា។ សហគមន៍ហៅខ្ញុំថា ‘អ្នក​គ្រូ’។ វាមិនមែនជាងារផ្លូវការទេ ប៉ុន្តែវាមានន័យណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ។»​

អ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍ គឺជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងមូលដ្ឋាន​ ដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលពីសំណាក់​​អង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិ តាមរយៈគម្រោងអនុវត្តន៍ក្របខ័ណ្ឌ​គណនេយ្យភាពសង្គម។ គម្រោងនេះ ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រថិវកា​ពីរដ្ឋា​ភិបាលនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់, ស្វ៊ីស និងអូស្ត្រាលី ហើយ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ចាត់​ចែង​របស់ធនាគារពិភពលោក។ អ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសហគមន៍ ដើរតួ​ជាស្ពានតភ្ជាប់គម្លាត​​រវាងប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកផ្តល់សេវាសាធារណៈ តាមរយៈសកម្ម​ភាព​លើកកម្ពស់ការសន្ទនា និងលើកស្ទួយភាពអង់អាចដល់សហគមន៍ក្នុងការត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃ និងកែលម្អសេវាកម្ម ដូចជា ការអប់រំ សុខាភិបាល​ និងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន ជាដើម​។ ការងាររបស់ពួកគេនាំមកនូវផលប្រយោជន៍​កាន់តែប្រសើរសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា និងជាចំណុចស្នូលសម្រាប់​កិច្ចប្រឹងប្រែងគណនេយ្យភាពសង្គម ជាពិសេសនៅក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមនានា ដូចជា ក្របខ័ណ្ឌអនុវត្តគណនេយ្យភាពសង្គមរបស់កម្ពុជា ជាដើម។

[link to video from Pailin province: Empowering Communities Through Social Accountability]

អ្នក​សម្របសម្រួល​បាន​ជួយ​ធ្វើ​ឱ្យ​សេវា​នៅ​តាមសាលាបឋមសិក្សា​មានភាពកាន់តែប្រសើឡើង។ នៅឯសាលាបឋមសិក្សាអ៊ិន ស៊ីដារ៉េ ក្នុងស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបង, លោកនាយិកា ឆាយ សំណាង បានឃើញថា​ សាលា​រៀន​របស់គាត់មាន​ការកែលម្អគួរឱ្យកត់សម្គាល់ច្រើន ចាប់តាំងពីមានការ​ចូលពាក់ព័ន្ធ​របស់​អ្នកសម្របសម្រួល។ ប្រជាជនក្នុងមូលដ្ឋានទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត​ឱ្យបញ្ចេញមតិកង្វល់របស់ខ្លួន និង​សំណើកែលម្អ តាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួល ដែលជាលទ្ធផល​ ការផ្តល់សេវាមានភាពកាន់តែប្រសើរ, បរិស្ថានកាន់តែស្អាតជាងមុន ហើយ​ការ​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​រវាង​ពលរដ្ឋ និង​អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ក៏មាន​ភាព​រឹងមាំជាងមុនដែរ។

លោកស្រី សំណាង មានប្រសាសន៍ថា៖ «មតិកែលម្អពីសិស្សានុសិស្ស និងសមាជិកសហគមន៍ តាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួល ជួយយើងឱ្យយល់ពីអ្វីដែលត្រូវការកែលម្អ»។ លោកនាយិកាមានប្រសាសន៍បន្តថា៖ «ឥឡូវនេះ កុមារអាយុ ៦ ឆ្នាំទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ត្រូវបានចុះឈ្មោះចូលរៀន។ អ្នកសម្របសម្រួលដឹងថាគ្រួសារណាខ្លះមានកូនដែលគួរទៅសាលារៀន»។

មណ្ឌលសុខភាពក៏មានការកែលម្អប្រសើរឡើងផងដែរ។ លោក ងិន មេសា ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពត្រែង ខេត្តបាត់ដំបង បានរំលឹកពីពាក្យរអ៊ូរទាំរបស់​ពលរដ្ឋអំពីការរង់ចាំយូរ, អនាម័យមិនល្អ និងអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យរបស់បុគ្គលិកសុខាភិបាល។ អ្នកសម្របសម្រួលបានរៀបចំតារាងពិន្ទុសហគមន៍ សម្រាប់​វាយតម្លៃសមិទ្ធកម្ម​របស់មណ្ឌលសុខភាព​ ហើយឆ្លងតាមរយៈមតិរបស់ពលរដ្ឋ​ បុគ្គលិករបស់មណ្ឌលសុខភាព​ត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញដើម្បីកាត់បន្ថយរយៈពេលរង់ចាំរបស់​អ្នក​ជំងឺ មកនៅក្រោម ១៥ នាទី។ ឥឡូវនេះមានខ្យូអកូដ QR ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺវាយតម្លៃគុណភាពសេវាកម្មនៅមណ្ឌលសុខភាព​ផង​ដែរ​។ ចំនួនអ្នកជំងឺមកទទួលសេវា​ប្រចាំថ្ងៃឥឡូវនេះបានកើនឡើងបីដង ពី ៨ នាក់ទៅជាង ៣០ នាក់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ពួកគេ​ក៏បានឱ្យ​ដឹង​ដែរថា មណ្ឌលសុខភាពនេះ​មានបរិយាកាសស្អាតបាត​ ហើយបុគ្គលិកក៏រួសរាយរាក់ទាក់ ជាងមុន​ផងដែរ។

នៅខេត្តប៉ៃលិន អ្នកស្រី ជា ស្រីវង្ស អាយុ ២១ឆ្នាំ នឹងក្លាយជាម្តាយក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ អ្នកស្រីទៅពិនិត្យផ្ទៃពោះនៅមណ្ឌលសុខភាពភ្នំស្ពង់ជាប្រចាំ ហើយ​អ្នកស្រីបានពោលសរសើរអំពីភាពកក់ក្តៅ និងវិជ្ជាជីវៈរបស់បុគ្គលិកពេទ្យ​ នៅទីនោះ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «​មណ្ឌលសុខភាពនេះល្អណាស់។ ពួកគេមើលថែយើងយ៉ាងល្អ។ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅគ្លីនិកឯកជន ប៉ុន្តែឥឡូវនេះខ្ញុំសន្សំប្រាក់ និងមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាព សូម្បីតែនៅពេលយប់ជ្រៅក៏ដោយ។»​

នៅក្នុងភូមិវាលក្បែរនោះ លោក យ៉ុង រ៉ុង ជិះរទេះដោយចំណាយពេលអស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ នៅតែផ្ទះ ដោយមិនដឹងថា​ទៅរកទទួលបានសេវាកម្មបានដោយរបៀបណាទេ។ អ្នកសម្របសម្រួលបានទៅជួបគាត់ ពន្យល់ពីសិទ្ធិរបស់គាត់ និងជួយគាត់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយសេវាថែទាំសុខភាព និងសេវាឃុំឡើងវិញ។ គាត់និយាយថា៖​ «ខ្ញុំកម្រចេញទៅក្រៅណាស់។ អ្នកសម្របសម្រួលបានមកផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ហើយប្រាប់ខ្ញុំអំពីសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនស្គាល់ពួកគេពីមុនមកទេ។»​

ករណីរបស់អ្នកស្រី ស្រីវង្ស និង​របស់​លោក រ៉ុង មិនមែន​ជា​រឿងរ៉ាវពិសេស​ដាច់ដោយឡែកទៀតហើយ​។ ករណីរបស់ពួកគេ​ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រែប្រួល​កាន់តែទូលំទូលាយ មានដូចជា ពេលវេលារង់ចាំទទួលសេវាខ្លីជាងមុន, បុគ្គលិកមានការយកចិត្តទុកដាក់ជាងមុន, ការិយាល័យឃុំឆ្លើយតបកាន់តែ​លឿនជាងមុន។ សាលារៀនកាន់តែស្អាត និងមានសុវត្ថិភាពជាងមុន ​ដោយមានបង្គន់ខណ្ឌ​ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា​ កន្លែងលាងដៃ និងបរិយាកាសស្វាគមន៍ សម្រាប់​ក្មេងៗមករៀន​។​

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋានក៏ទទួលស្គាល់តួនាទីសំខាន់របស់អ្នកសម្របសម្រួលផងដែរ។ នៅឯការិយាល័យរដ្ឋបាលឃុំ លោកមេឃុំ ប៉ុច ឃាង វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋតាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួលគណនេយ្យភាពសង្គម ជាពិសេសជាមួយ​ក្រុមជន​ងាយរងគ្រោះ។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំ ការចុះសួរសុខទុក្ខតាមផ្ទះ និងសម្ភារព័ត៌មាន អ្នកសម្របសម្រួលជួយប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់ពីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ និងសេវាកម្មដែលមាន។

លោក ឃាង មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «ពលរដ្ឋ​ជាច្រើនធ្លាប់​តែ​ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការនិយាយផ្ទាល់ទៅកាន់អាជ្ញាធរ។ ប៉ុន្តែ អ្នកសម្របសម្រួលបានដើរតួធ្វើ​ជាស្ពានតភ្ជាប់​គម្លាត រវាងពលរដ្ឋ​និង​អាជ្ញាធរ។»

លោកបានរំលឹកពីពាក្យរអ៊ូរទាំ​របស់​ពលរដ្ឋ​អំពីការយឺតយ៉ាវ និងការនិយាយស្តី​មិនសូវល្អរបស់​បុគ្គលិក។ ជាការឆ្លើយតប លោកបានបង្កើតសេវាកម្មច្រកចេញចូលតែមួយ និងអនុវត្តម៉ោងធ្វើការ ដែលជំរុញគណនេយ្យភាពឱ្យ​កាន់តែប្រសើរឡើង​។

ឯកឧត្តម មូល ធន អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង មានប្រសាសន៍ថា អ្នកសម្របសម្រួលមានសារៈសំខាន់ចំពោះកិច្ច ប្រឹងប្រែងគណនេយ្យភាពសង្គម។ លោកចង់ឃើញមាន​ការបណ្តុះបណ្តាលបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កើនជំនាញរបស់ពួកគេ និងជួយពួកគេក្នុង​ការ​បណ្តុះ​អ្នកសម្របសម្រួលថ្មី។

លោកមាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកសម្របសម្រួលនាំព័ត៌មានសេវាសាធារណៈទៅកាន់សហគមន៍ និងបញ្ជូនកង្វល់របស់ពលរដ្ឋទៅឱ្យ​អាជ្ញាធរបាន​ដឹង»។ លោកពោល​បន្តថា៖ «តាមរយៈតារាងពិន្ទុ និងកិច្ចប្រជុំនានា សាលារៀន មណ្ឌលសុខភាព និងការិយាល័យឃុំបានបង្កើតផែនការសកម្មភាពគណនេយ្យភាពរួមមួយ​។»

ធនាគារពិភពលោកគាំទ្រក្របខ័ណ្ឌគណនេយ្យភាពសង្គមរបស់កម្ពុជា តាមរយៈគម្រោងពីរ៖ ការរួមបញ្ចូលគណនេយ្យភាពសង្គមទៅក្នុងប្រព័ន្ធថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ – ដំណាក់កាលទី២, និង ការចូលរួមរបស់ពលរដ្ឋដើម្បីកែលម្អការផ្តល់សេវាសាធារណៈតាមរយៈគណនេយ្យភាពសង្គម។ គម្រោងទាំងនេះ ដែលផ្តល់មូលនិធិគាំទ្រ​ដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ KfW របស់អាល្លឺម៉ង់, ទីភ្នាក់ងារស្វ៊ីសសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ, និងនាយកដ្ឋានកិច្ចការបរទេស និងពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេស​អូស្ត្រាលី មានគោលដៅកែលម្អគុណភាពសេវាសាធារណៈ តាមរយៈការផ្តល់​ព័ត៌មានឱ្យពលរដ្ឋ​បាន​ជ្រាប​ និងទម្លាប់​អនុវត្តតាមបែប​ចូលរួមទូលំទូលាយ។