Shqipëria

Shqipëria ka bërë përparime të rëndësishme që prej tranzicionit nga ekonomi e centralizuar në ekonomi të tregut të lirë. Në vitin 2011 në sajë të rritjes ekonomike Shqipëria u rendit vend me të ardhura të mesme të larta. Vendi po zbaton reforma të rëndësishme strukturore, të cilat do të mbështesin rritjen e barabartë ekonomike, rritjen e produktivitetit dhe konkurrueshmërisë, krijimin e më shumë vendeve të punës, përmirësimin e qeverisjes dhe ofrimit të shërbimeve publike.

Qeveria është e përqendruar te rritja e qëndrueshme, kryesisht në sektorët e turizmit, bujqësisë dhe digjitalizimit, si dhe te rritja e aftësisë për t’u përballur me goditjet. Ruajtja e ritmit të reformave është prioritet. Shqipëria hapi negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian në tetor 2024. Me hapjen e të gjithë kapitujve dhe një afat kohor të qartë drejt anëtarësimit, Shqipëria po hedh hapa të rëndësishëm në këtë proces.

Grupi i Bankës Botërore dhe partnerët e tjerë po bashkëpunojnë për të mbështetur qeverinë të kapërcejë sfidat dhe të zbatojë objektivat afatgjata të zhvillimit të vendit.

Lexoni më shumë

Lexoni më pak

Ekonomia e Shqipërisë u rrit me 3.4 përqind në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar në tremujorin e parë të vitit 2025, e mbështetur nga kërkesa e fortë e huaj dhe një moderim i lehtë i kërkesës së brendshme. Inflacioni qëndroi nën 3 përqind, varfëria ra për shkak të tregjeve më të forta të punës dhe borxhi publik vazhdoi të ndjekë një rrugë rënëse. Megjithëse rreziqet e jashtme vazhdojnë, progresi në progresin e anëtarësimit në BE ka të ngjarë të mbështesë besimin e investitorëve, vazhdimësinë e politikave dhe rritjen afatgjatë. Nga ana e ofertës, shërbimet dhe ndërtimi nxitën aktivitetin, pavarësisht një ngadalësimi të rritjes së turizmit, duke kompensuar rëniet në bujqësi dhe pjesë të tjera të industrisë.

Kushtet e tregut të punës u përmirësuan, papunësia ra dhe punësimi u rrit. Punësimi në sektorin e shërbimeve kompensoi humbjet e vendeve të punës në bujqësi në tremujorin e parë të vitit 2025, duke ulur shkallën e papunësisë në 8.7 përqind dhe duke rritur shkallën e punësimit (mosha 15-64 vjeç) në 69.5 përqind si për burrat ashtu edhe për gratë.

Pavarësisht presioneve në rritje për pagat, inflacioni mbeti i ulët në 2.2 përqind gjatë shtatë muajve të parë të vitit 2025, i mbështetur nga një lekë më e fortë dhe inflacioni i ulët i Eurozonës. Në gjysmën e parë të vitit 2025, politika fiskale mbështeti kërkesën përmes një lehtësimi të moderuar, me suficitin e përgjithshëm fiskal që u ngushtua në 2.7 përqind të PBB-së nga 4.3 përqind një vit më parë.

Duke parë përpara, rritja ekonomike e Shqipërisë parashikohet të moderohet në 3.7 përqind në vitin 2025 dhe 3.5 përqind në afat të mesëm, mes pasigurive tregtare globale dhe një perspektive ndërkombëtare në ndryshim. Zbatimi më i shpejtë i reformave të mbështetura nga BE-ja mund të rrisë ndjeshëm rritjen e të ardhurave për frymë deri në 3.1 përqind mbi nivelin bazë, duke adresuar pengesat strukturore dhe duke përshpejtuar konvergjencën me standardet e jetesës së BE-së.

Lexoni më shumë

Lexoni më pak

Grupi i Bankës Botërore është një nga mbështetësit kryesorë të ndihmës për zhvillim në Shqipëri. Ai luan një rol të rëndësishëm në mbështetjen e reformave, forcimin e institucioneve dhe financimin e investimeve në të gjithë sektorët.

Portofoli aktual i kredisë së Bankës Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim (IBRD) është rreth 600 milionë dollarë, që përfshin shtatë projekte në sektorët e transportit, ujit, bujqësisë, digjitalizimit, mjedisit dhe mbrojtjes sociale. Portofoli përfshin edhe dy fonde besimi (trust funds), me vlerë 1.6 milionë dollarë.

Duke marrë parasysh progresin e qenësishëm në Programin për Rezultate “Përmirësimi i Qasjes së Barabartë në Shërbime Publike me Cilësi të Lartë përmes GovTech”, në prill 2025 u aprovua një financim shtesë prej 80 milionë dollarësh. Ky financim do të mbështesë prokurimin publik dhe menaxhimin financiar publik përmes e-prokurimit dhe sistemit të informacionit për menaxhimin financiar, si në nivel qendror ashtu edhe vendor. Programi i Dytë i Politikave për Qëndrueshmëri (DPL), i aprovuar në prill 2025, do të forcojë mobilizimin e të ardhurave, zgjerojë tregun e energjisë së rinovueshme, përmirësojë efikasitetin e sektorit publik dhe do të mbrojë mjedisin dhe ulë emetimet e karbonit.

Korporata Financiare Ndërkombëtare (IFC) sjell ekspertizën e saj në Shqipëri përmes shërbimeve këshilluese strategjike dhe projekteve të investimeve që mbështesin kalimin drejt një modeli të larmishëm, me vlerë të shtuar dhe të bazuar në eksporte, duke nxitur konkurrencën dhe rritjen e qëndrueshme. IFC punon për të nxitur pjesëmarrjen e sektorit privat në sektorët kyç si energjia e rinovueshme, financat e gjelbra, infrastruktura, shitja me pakicë dhe turizmi. Portofoli i saj përfshin dy projekte kreditimi dhe 13 projekte këshilluese rajonale. Pjesë e investimeve të IFC-së është Grupi Balfin, një korporatë me aktivitete të larmishme (41 milionë dollarë) dhe Voltalia, një investitor francez që zhvillon parqe fotovoltaike me kapacitet 240 MW (34 milionë dollarë). Aktivitetet këshilluese të IFC-së në Shqipëri përfshijnë projekte në financat digjitale, financat bujqësore, financat klimatike, parqet eko-industriale dhe shërbimet logjistike.

Lexoni më shumë

Lexoni më pak

Strategjia e Grupit të Bankës Botërore në Shqipëri përqendrohet në mbështetjen e përpjekjeve të vendit për të krijuar më shumë vende pune, për të forcuar kapitalin njerëzor dhe për të rritur qëndrueshmërinë e tij ndaj goditjeve. Strategjia është përcaktuar në Kornizën e Partneritetit të Vendit (KPV) për periudhën VF23-VF27.

Fushat kryesore përfshijnë:

1. Rritja Ekonomike dhe Konkurrueshmëria: Grupi i Bankës Botërore synon të mbështesë Shqipërinë në zbatimin e reformave strukturore që promovojnë rritje të barabartë, rrisin produktivitetin dhe përmirësojnë konkurrueshmërinë në ekonomi. Kjo përfshin përpjekjet për të krijuar më shumë vende pune dhe për të përmirësuar qeverisjen dhe ofrimin e shërbimeve publike.

2. Zhvillimi i Kapitalit Njerëzor: Grupi i Bankës Botërore është i përkushtuar për forcimin e kapitalit njerëzor në Shqipëri duke përmirësuar sistemet e arsimit, kujdesit shëndetësor dhe mbrojtjes sociale. Kjo përfshin iniciativa për të rritur kapitalin njerëzor dhe për të promovuar një rritje më të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.

3. Rezistenca ndaj Goditjeve: Rritja e rezistencës së Shqipërisë ndaj ndryshimeve klimatike dhe rreziqeve natyrore është jetike për mbrojtjen e jetës, shtëpive dhe bizneseve. Kjo përfshin projekte që synojnë përmirësimin e menaxhimit të aseteve rrugore dhe urave, si dhe shkallëzimin e energjisë së rinovueshme dhe efikasitetit të energjisë.

4. Qëndrueshmëria Mjedisore: Masat kryesore përfshijnë përmirësimin e kuadrit të tregut të energjisë, mbrojtjen e mjedisit dhe promovimin e zhvillimit të gjelbër.

Strategjia e Grupit të Bankës Botërore në Shqipëri është gjithëpërfshirëse, duke mbuluar aspektet ekonomike, infrastrukturore, sociale dhe mjedisore për të ndihmuar vendin të arrijë zhvillim dhe rezistencë të qëndrueshme.

Lexoni më shumë

Lexoni më pak